با توجه به اينكه صوفيه براي مردم كارهاي خيريه زيادي از قبیل بیمارستان، تهیه جهیزیه و...انجام مي­دهند، چرا ...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

با توجه به اينكه صوفيه براي مردم كارهاي خيريه زيادي از قبیل بیمارستان، تهیه جهیزیه و...انجام مي­دهند، چرا بر عليه آنها تبليغ شده  و به آنها تهمت زده مي­شود؟ مگر آنها با اين كارها چه هدفي مي­توانند داشته باشند؛ جز كمك به مردم و كار خير؟ مگر كمك به مردم و بندگان خدا عيب است؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

واژه صوفي در صدر اسلام در فرهنگ و قاموس اسلامي وجود نداشت تا اينکه در قرن دوم هجري طريقه تصوف و اسم صوفي پديد آمد و به افرادي اطلاق شد که خود را از جامعه اسلامي کنار کشيده و در کوه­ها و بيابان­ها به تنهايي مشغول به عبادت و رياضت­هاي طاقت فرسا بودند و به اسم صوفي يا درويش ناميده مي­شدند. علي رغم اينکه در دستورات اسلام و سفارشات پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رهبانيت و ترک دنيا و سخت­گيري براي خود، مذمت شده است. چنانچه حضرت رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: «لا رهبانية في الاسلام».[1] در اسلام رهبانيت و گوشه­گيري نيست. لذا با وجود توصيه­هاي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رهبانيت و زهد منفي در قرون بعد به وجود آمد و با ارتباط مسلمانان با فرهنگ­هاي بيگانه از قبيل ارتباط با مسيحيت، هندویسم و بودیسم و... و درگيري فرهنگ­ها مولودي به وجود آمد که بيشتر احکام و دستورات اسلام را کنار گذاشت و به صورت مذهب جداگانه در آمد. به همين خاطر هم توسط ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ اين انديشه رد مي­شد. بزنطي مي­گويد: شخصي از اصحاب ما به امام صادق ـ عليه السلام ـ عرض کرد در اين زمان جماعتي پيدا شده­اند که به آنها صوفي گفته مي­شود. شما در باره آنان چه مي­فرمائيد؟ امام فرمود: آنان دشمن ما هستند، هر کس به آنان تمايل دارد جزء آنان بوده و با آنها محشور خواهد شد.[2]

امام هادي ـ عليه السلام ـ در مورد کساني که در مسجد پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در گوشه­اي حلقه زده و به گفتن «لا اله الا الله» مشغول بودند رو به اصحاب خود کرده فرمودند: به اين فريبندگان التفات نکنيد، اينان خليفه شيطان و خراب کننده اساس دين مي­باشند، براي آسايش جسم اظهار زهد مي­کنند و براي شکار چهار پايان شب بيداري مي­کشند، عمري را گرسنگي مي­خورند تا الاغ­هايي را براي پالان رام کنند، «لا اله الا الله» نمي–گويند؛ جز براي فريب دادن مردم، کم نمي­خورند مگر براي پر کردن کاسه­هاي بزرگ و ربودن دل مردم احمق، در حضور مردم سخن از دوستي خدا مي­گويند، اما کم کم و پنهاني آنان را به چاه گمراهي مي­اندازند. ورد ايشان رقص و دست زدن است و ذکر ايشان آواز و موسيقي است.[3]

اينجا به جهت اختصار تنها به گفته­اي از معصومين(ع) در مورد صوفيه اکتفا مي­کنيم که معلوم مي­شود صوفيه و کارهاي آنها به هيچ وجه مورد تأييد ائمه ـ عليهم السلام ـ نبوده و کارهاي آنها را حمل بر اغواي مردم مي­کردند. اما گذشت زمان چهره صوفيه و اعمال آنها را بيشتر آشکار نمود؛ چنانچه در تاريخ در باره اعمال اين گروه مطالبي ذکر مي­شود که آدم به ماهيت اينها بيشتر پي مي­برد. راوندي مي­نويسد: فرقه­هاي صوفيه واجبات اسلام را به دل خواه خود تأويل مي­کنند به اين ترتيب که روزه را صرفه جوئي در نان تأويل مي­کنند و نماز را کار بيوه زنان، حج را تماشاي جهان، تأويل مي­کنند اما دل به دست آوردن را کار نيکان و مردان جهان مي­دانند. دسته­اي ديگر مي­گويند: طاعت آن نيست که بر خاک نهي پيشاني صدق پيش آر که اخلاص به پيشاني نيست. و حقيقت اين است که به قرآن مجيد و به احاديث و اخبار و سنن اعتقاد ندارند.[4]

بنابراين مشخص مي­شود کسي يا کساني که به قرآن و ضروريات دين از قبيل نماز و روزه، و حج اعتقاد نداشته باشند و قطب­ها و رؤساي خود را بالاتر از ائمه و انبياء بدانند، وضع شان معلوم است که براي چه کار خير و کمک به ديگران!! انجام مي­دهند، تحقيقات در باره دراويش و صوفيان فريب کار (در برخي مواقع که در اثر گستراندن دام براي مردم عادي گرفتار مي­شوند و به اعمال شنيع خود اعتراف مي­کنند، نشان مي­دهد که بيشتر کارهاي اين افراد جنبه تبليغي و سود آوري دارد. چنانچه صوفيه با جذب صاحبان ثروت، از ثروت آنها، که ابزار خوبي براي به دام انداختن ديگر افراد است، سود مي­جويند، طوري که با اين وسيله و توسط افراد ثروتمند، و گاهاً افراد ثروتمندي که معتقد به آئين مبين اسلام هم هستند، مشکلات مالي و مادي افراد بي­بضاعت را حل نموده و زمينه جذب اين گونه افراد را فراهم مي­کنند.[5] و به اين وسيله به مريدان خود مي­افزايند و از کاري که در حق او کرده­اند به عنوان تبليغ به نفع خود سود مي جويند. و نمونه­اش اينکه مردم چنين فکر مي­کنند، غير از اينها مردم ديگر کار خيري انجام نمي­دهند و حال آن که افراد متديني هستند که کار نيک انجام مي­دهند و آن را هم مخفي نگه مي­دارند و راضي نمي­شوند آن را فاش کنند که خداي ناکرده ريا نباشد. اينکه صوفيه کارهاي خود را در بوق و کرنا مي­کنند، هدفشان تبليغ به نفع خودشان است. حتي از اين طريق و با عنوان کمک به ديگران از مردم و مريدان به نفع خود سرمايه جمع مي­کنند. چنانچه در اعترافات يک درويش و شاکيان وي آمده است که مبالغ هنگفتي با عنوان کمک به زلزله زدگان بم از مردم و مريدان خود جمع کرد اما هيچ گاه اين مبالغ به بم و زلزله زدگان نرسيد و صرف خوشگذراني درويش مذکور گرديد.[6]

لذا امام هادي ـ عليه السلام ـ فرمودند: هر کس يکي از آنان را کمک نمايد گويا يزيد و معاويه و ابوسفيان را کمک نموده است. پس مردي از اصحاب آن حضرت عرض کرد: اگر چه معترف به حقوق شما باشد؟

امام با حالت غضب آلود به وي نگاه کرد و فرمودند: اين سخن را رها کن: کسي که اعتراف به حقوق ما داشته باشد مخالفت با ما نمي­کند آيا نمي­دانيد تمام صوفيان از مخالفان ما هستند و راه و روش ايشان غير از راه و روش ما است.[7]

بنابراين بايد گفت کساني که اساس اعتقادشان و افکار و روش شان، پايه صحيح و درستي ندارد و روش و مسلک آنها از سوي بزرگان دين، پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ رد شده و با اين وجود که اين گروه­ها به عقيده خود پافشاري مي­کنند. اولا کار نيکشان ارزش ندارد. ثانيا: اين اعمال را براي جذب افراد و مريدان بيشتر انجام مي­دهند و ثالثا: از اعمال خود به عنوان تبليغ براي جذب سرمايه استفاده مي­کنند. لذا هدف آنها مشخص مي­شود و به اين خاطر با آنها مخالفت مي­شود و عليه شان تبليغ مي­شود.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ سيري در تصوف.

2ـ تاريخ تصوف در اسلام، قاسم غني.

3ـ تذکرة الاولياء، عطار نيشابوري.

4ـ در خانگاه بيدخت چه مي­گذرد؟، محمد مدني.

 


[1]. طبرسي، تفسير مجمع البيان، بيروت، موسسه اعلمي، 1415ق، ج9، ص402.

[2]. حر عاملي، الاثنا عشريه، قم، دارالکتب العلميه، بي تا، ص32.

[3]. همان، ص28.

[4]. ر.ک: راوندي، مرتضي، تاريخ اجتماعي ايران، تهران، روزبهان، 1383ش، ج9، ص471.

[5]. معاونت جامعه و نظام حوزه علميه، قبيله حيله، قم، جامعه مدرسين، 1429ق، ص31.

[6]. همان، ص123.

[7]. الاثنا عشريه، همان، ص29.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
25 تیر 01
بازدید
۵۵
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.