با توجه به اينكه صوفيه براي مردم كارهاي خيريه زيادي از قبیل بیمارستان، تهیه جهیزیه و...انجام ميدهند، چرا بر عليه آنها تبليغ شده و به آنها تهمت زده ميشود؟ مگر آنها با اين كارها چه هدفي ميتوانند داشته باشند؛ جز كمك به مردم و كار خير؟ مگر كمك به مردم و بندگان خدا عيب است؟
با توجه به اينكه صوفيه براي مردم كارهاي خيريه زيادي از قبیل بیمارستان، تهیه جهیزیه و...انجام ميدهند، چرا ...
پرسش
پاسخ
واژه صوفي در صدر اسلام در فرهنگ و قاموس اسلامي وجود نداشت تا اينکه در قرن دوم هجري طريقه تصوف و اسم صوفي پديد آمد و به افرادي اطلاق شد که خود را از جامعه اسلامي کنار کشيده و در کوهها و بيابانها به تنهايي مشغول به عبادت و رياضتهاي طاقت فرسا بودند و به اسم صوفي يا درويش ناميده ميشدند. علي رغم اينکه در دستورات اسلام و سفارشات پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رهبانيت و ترک دنيا و سختگيري براي خود، مذمت شده است. چنانچه حضرت رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: «لا رهبانية في الاسلام».[1] در اسلام رهبانيت و گوشهگيري نيست. لذا با وجود توصيههاي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رهبانيت و زهد منفي در قرون بعد به وجود آمد و با ارتباط مسلمانان با فرهنگهاي بيگانه از قبيل ارتباط با مسيحيت، هندویسم و بودیسم و... و درگيري فرهنگها مولودي به وجود آمد که بيشتر احکام و دستورات اسلام را کنار گذاشت و به صورت مذهب جداگانه در آمد. به همين خاطر هم توسط ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ اين انديشه رد ميشد. بزنطي ميگويد: شخصي از اصحاب ما به امام صادق ـ عليه السلام ـ عرض کرد در اين زمان جماعتي پيدا شدهاند که به آنها صوفي گفته ميشود. شما در باره آنان چه ميفرمائيد؟ امام فرمود: آنان دشمن ما هستند، هر کس به آنان تمايل دارد جزء آنان بوده و با آنها محشور خواهد شد.[2]
امام هادي ـ عليه السلام ـ در مورد کساني که در مسجد پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در گوشهاي حلقه زده و به گفتن «لا اله الا الله» مشغول بودند رو به اصحاب خود کرده فرمودند: به اين فريبندگان التفات نکنيد، اينان خليفه شيطان و خراب کننده اساس دين ميباشند، براي آسايش جسم اظهار زهد ميکنند و براي شکار چهار پايان شب بيداري ميکشند، عمري را گرسنگي ميخورند تا الاغهايي را براي پالان رام کنند، «لا اله الا الله» نمي–گويند؛ جز براي فريب دادن مردم، کم نميخورند مگر براي پر کردن کاسههاي بزرگ و ربودن دل مردم احمق، در حضور مردم سخن از دوستي خدا ميگويند، اما کم کم و پنهاني آنان را به چاه گمراهي مياندازند. ورد ايشان رقص و دست زدن است و ذکر ايشان آواز و موسيقي است.[3]
اينجا به جهت اختصار تنها به گفتهاي از معصومين(ع) در مورد صوفيه اکتفا ميکنيم که معلوم ميشود صوفيه و کارهاي آنها به هيچ وجه مورد تأييد ائمه ـ عليهم السلام ـ نبوده و کارهاي آنها را حمل بر اغواي مردم ميکردند. اما گذشت زمان چهره صوفيه و اعمال آنها را بيشتر آشکار نمود؛ چنانچه در تاريخ در باره اعمال اين گروه مطالبي ذکر ميشود که آدم به ماهيت اينها بيشتر پي ميبرد. راوندي مينويسد: فرقههاي صوفيه واجبات اسلام را به دل خواه خود تأويل ميکنند به اين ترتيب که روزه را صرفه جوئي در نان تأويل ميکنند و نماز را کار بيوه زنان، حج را تماشاي جهان، تأويل ميکنند اما دل به دست آوردن را کار نيکان و مردان جهان ميدانند. دستهاي ديگر ميگويند: طاعت آن نيست که بر خاک نهي پيشاني صدق پيش آر که اخلاص به پيشاني نيست. و حقيقت اين است که به قرآن مجيد و به احاديث و اخبار و سنن اعتقاد ندارند.[4]
بنابراين مشخص ميشود کسي يا کساني که به قرآن و ضروريات دين از قبيل نماز و روزه، و حج اعتقاد نداشته باشند و قطبها و رؤساي خود را بالاتر از ائمه و انبياء بدانند، وضع شان معلوم است که براي چه کار خير و کمک به ديگران!! انجام ميدهند، تحقيقات در باره دراويش و صوفيان فريب کار (در برخي مواقع که در اثر گستراندن دام براي مردم عادي گرفتار ميشوند و به اعمال شنيع خود اعتراف ميکنند، نشان ميدهد که بيشتر کارهاي اين افراد جنبه تبليغي و سود آوري دارد. چنانچه صوفيه با جذب صاحبان ثروت، از ثروت آنها، که ابزار خوبي براي به دام انداختن ديگر افراد است، سود ميجويند، طوري که با اين وسيله و توسط افراد ثروتمند، و گاهاً افراد ثروتمندي که معتقد به آئين مبين اسلام هم هستند، مشکلات مالي و مادي افراد بيبضاعت را حل نموده و زمينه جذب اين گونه افراد را فراهم ميکنند.[5] و به اين وسيله به مريدان خود ميافزايند و از کاري که در حق او کردهاند به عنوان تبليغ به نفع خود سود مي جويند. و نمونهاش اينکه مردم چنين فکر ميکنند، غير از اينها مردم ديگر کار خيري انجام نميدهند و حال آن که افراد متديني هستند که کار نيک انجام ميدهند و آن را هم مخفي نگه ميدارند و راضي نميشوند آن را فاش کنند که خداي ناکرده ريا نباشد. اينکه صوفيه کارهاي خود را در بوق و کرنا ميکنند، هدفشان تبليغ به نفع خودشان است. حتي از اين طريق و با عنوان کمک به ديگران از مردم و مريدان به نفع خود سرمايه جمع ميکنند. چنانچه در اعترافات يک درويش و شاکيان وي آمده است که مبالغ هنگفتي با عنوان کمک به زلزله زدگان بم از مردم و مريدان خود جمع کرد اما هيچ گاه اين مبالغ به بم و زلزله زدگان نرسيد و صرف خوشگذراني درويش مذکور گرديد.[6]
لذا امام هادي ـ عليه السلام ـ فرمودند: هر کس يکي از آنان را کمک نمايد گويا يزيد و معاويه و ابوسفيان را کمک نموده است. پس مردي از اصحاب آن حضرت عرض کرد: اگر چه معترف به حقوق شما باشد؟
امام با حالت غضب آلود به وي نگاه کرد و فرمودند: اين سخن را رها کن: کسي که اعتراف به حقوق ما داشته باشد مخالفت با ما نميکند آيا نميدانيد تمام صوفيان از مخالفان ما هستند و راه و روش ايشان غير از راه و روش ما است.[7]
بنابراين بايد گفت کساني که اساس اعتقادشان و افکار و روش شان، پايه صحيح و درستي ندارد و روش و مسلک آنها از سوي بزرگان دين، پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ رد شده و با اين وجود که اين گروهها به عقيده خود پافشاري ميکنند. اولا کار نيکشان ارزش ندارد. ثانيا: اين اعمال را براي جذب افراد و مريدان بيشتر انجام ميدهند و ثالثا: از اعمال خود به عنوان تبليغ براي جذب سرمايه استفاده ميکنند. لذا هدف آنها مشخص ميشود و به اين خاطر با آنها مخالفت ميشود و عليه شان تبليغ ميشود.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ سيري در تصوف.
2ـ تاريخ تصوف در اسلام، قاسم غني.
3ـ تذکرة الاولياء، عطار نيشابوري.
4ـ در خانگاه بيدخت چه ميگذرد؟، محمد مدني.
[1]. طبرسي، تفسير مجمع البيان، بيروت، موسسه اعلمي، 1415ق، ج9، ص402.
[2]. حر عاملي، الاثنا عشريه، قم، دارالکتب العلميه، بي تا، ص32.
[3]. همان، ص28.
[4]. ر.ک: راوندي، مرتضي، تاريخ اجتماعي ايران، تهران، روزبهان، 1383ش، ج9، ص471.
[5]. معاونت جامعه و نظام حوزه علميه، قبيله حيله، قم، جامعه مدرسين، 1429ق، ص31.
[6]. همان، ص123.
[7]. الاثنا عشريه، همان، ص29.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 25 تیر 01
- بازدید
- ۵۵
با توجه به اينكه صوفيه براي مردم كارهاي خيريه زيادي از قبیل بیمارستان، تهیه جهیزیه و...انجام ميدهند، چرا ...
- نشان کردن
پرسش
با توجه به اينكه صوفيه براي مردم كارهاي خيريه زيادي از قبیل بیمارستان، تهیه جهیزیه و...انجام ميدهند، چرا بر عليه آنها تبليغ شده و به آنها تهمت زده ميشود؟ مگر آنها با اين كارها چه هدفي ميتوانند داشته باشند؛ جز كمك به مردم و كار خير؟ مگر كمك به مردم و بندگان خدا عيب است؟
پاسخ
واژه صوفي در صدر اسلام در فرهنگ و قاموس اسلامي وجود نداشت تا اينکه در قرن دوم هجري طريقه تصوف و اسم صوفي پديد آمد و به افرادي اطلاق شد که خود را از جامعه اسلامي کنار کشيده و در کوهها و بيابانها به تنهايي مشغول به عبادت و رياضتهاي طاقت فرسا بودند و به اسم صوفي يا درويش ناميده ميشدند. علي رغم اينکه در دستورات اسلام و سفارشات پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رهبانيت و ترک دنيا و سختگيري براي خود، مذمت شده است. چنانچه حضرت رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: «لا رهبانية في الاسلام».[1] در اسلام رهبانيت و گوشهگيري نيست. لذا با وجود توصيههاي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رهبانيت و زهد منفي در قرون بعد به وجود آمد و با ارتباط مسلمانان با فرهنگهاي بيگانه از قبيل ارتباط با مسيحيت، هندویسم و بودیسم و... و درگيري فرهنگها مولودي به وجود آمد که بيشتر احکام و دستورات اسلام را کنار گذاشت و به صورت مذهب جداگانه در آمد. به همين خاطر هم توسط ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ اين انديشه رد ميشد. بزنطي ميگويد: شخصي از اصحاب ما به امام صادق ـ عليه السلام ـ عرض کرد در اين زمان جماعتي پيدا شدهاند که به آنها صوفي گفته ميشود. شما در باره آنان چه ميفرمائيد؟ امام فرمود: آنان دشمن ما هستند، هر کس به آنان تمايل دارد جزء آنان بوده و با آنها محشور خواهد شد.[2]
امام هادي ـ عليه السلام ـ در مورد کساني که در مسجد پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در گوشهاي حلقه زده و به گفتن «لا اله الا الله» مشغول بودند رو به اصحاب خود کرده فرمودند: به اين فريبندگان التفات نکنيد، اينان خليفه شيطان و خراب کننده اساس دين ميباشند، براي آسايش جسم اظهار زهد ميکنند و براي شکار چهار پايان شب بيداري ميکشند، عمري را گرسنگي ميخورند تا الاغهايي را براي پالان رام کنند، «لا اله الا الله» نمي–گويند؛ جز براي فريب دادن مردم، کم نميخورند مگر براي پر کردن کاسههاي بزرگ و ربودن دل مردم احمق، در حضور مردم سخن از دوستي خدا ميگويند، اما کم کم و پنهاني آنان را به چاه گمراهي مياندازند. ورد ايشان رقص و دست زدن است و ذکر ايشان آواز و موسيقي است.[3]
اينجا به جهت اختصار تنها به گفتهاي از معصومين(ع) در مورد صوفيه اکتفا ميکنيم که معلوم ميشود صوفيه و کارهاي آنها به هيچ وجه مورد تأييد ائمه ـ عليهم السلام ـ نبوده و کارهاي آنها را حمل بر اغواي مردم ميکردند. اما گذشت زمان چهره صوفيه و اعمال آنها را بيشتر آشکار نمود؛ چنانچه در تاريخ در باره اعمال اين گروه مطالبي ذکر ميشود که آدم به ماهيت اينها بيشتر پي ميبرد. راوندي مينويسد: فرقههاي صوفيه واجبات اسلام را به دل خواه خود تأويل ميکنند به اين ترتيب که روزه را صرفه جوئي در نان تأويل ميکنند و نماز را کار بيوه زنان، حج را تماشاي جهان، تأويل ميکنند اما دل به دست آوردن را کار نيکان و مردان جهان ميدانند. دستهاي ديگر ميگويند: طاعت آن نيست که بر خاک نهي پيشاني صدق پيش آر که اخلاص به پيشاني نيست. و حقيقت اين است که به قرآن مجيد و به احاديث و اخبار و سنن اعتقاد ندارند.[4]
بنابراين مشخص ميشود کسي يا کساني که به قرآن و ضروريات دين از قبيل نماز و روزه، و حج اعتقاد نداشته باشند و قطبها و رؤساي خود را بالاتر از ائمه و انبياء بدانند، وضع شان معلوم است که براي چه کار خير و کمک به ديگران!! انجام ميدهند، تحقيقات در باره دراويش و صوفيان فريب کار (در برخي مواقع که در اثر گستراندن دام براي مردم عادي گرفتار ميشوند و به اعمال شنيع خود اعتراف ميکنند، نشان ميدهد که بيشتر کارهاي اين افراد جنبه تبليغي و سود آوري دارد. چنانچه صوفيه با جذب صاحبان ثروت، از ثروت آنها، که ابزار خوبي براي به دام انداختن ديگر افراد است، سود ميجويند، طوري که با اين وسيله و توسط افراد ثروتمند، و گاهاً افراد ثروتمندي که معتقد به آئين مبين اسلام هم هستند، مشکلات مالي و مادي افراد بيبضاعت را حل نموده و زمينه جذب اين گونه افراد را فراهم ميکنند.[5] و به اين وسيله به مريدان خود ميافزايند و از کاري که در حق او کردهاند به عنوان تبليغ به نفع خود سود مي جويند. و نمونهاش اينکه مردم چنين فکر ميکنند، غير از اينها مردم ديگر کار خيري انجام نميدهند و حال آن که افراد متديني هستند که کار نيک انجام ميدهند و آن را هم مخفي نگه ميدارند و راضي نميشوند آن را فاش کنند که خداي ناکرده ريا نباشد. اينکه صوفيه کارهاي خود را در بوق و کرنا ميکنند، هدفشان تبليغ به نفع خودشان است. حتي از اين طريق و با عنوان کمک به ديگران از مردم و مريدان به نفع خود سرمايه جمع ميکنند. چنانچه در اعترافات يک درويش و شاکيان وي آمده است که مبالغ هنگفتي با عنوان کمک به زلزله زدگان بم از مردم و مريدان خود جمع کرد اما هيچ گاه اين مبالغ به بم و زلزله زدگان نرسيد و صرف خوشگذراني درويش مذکور گرديد.[6]
لذا امام هادي ـ عليه السلام ـ فرمودند: هر کس يکي از آنان را کمک نمايد گويا يزيد و معاويه و ابوسفيان را کمک نموده است. پس مردي از اصحاب آن حضرت عرض کرد: اگر چه معترف به حقوق شما باشد؟
امام با حالت غضب آلود به وي نگاه کرد و فرمودند: اين سخن را رها کن: کسي که اعتراف به حقوق ما داشته باشد مخالفت با ما نميکند آيا نميدانيد تمام صوفيان از مخالفان ما هستند و راه و روش ايشان غير از راه و روش ما است.[7]
بنابراين بايد گفت کساني که اساس اعتقادشان و افکار و روش شان، پايه صحيح و درستي ندارد و روش و مسلک آنها از سوي بزرگان دين، پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و ائمه معصومين ـ عليهم السلام ـ رد شده و با اين وجود که اين گروهها به عقيده خود پافشاري ميکنند. اولا کار نيکشان ارزش ندارد. ثانيا: اين اعمال را براي جذب افراد و مريدان بيشتر انجام ميدهند و ثالثا: از اعمال خود به عنوان تبليغ براي جذب سرمايه استفاده ميکنند. لذا هدف آنها مشخص ميشود و به اين خاطر با آنها مخالفت ميشود و عليه شان تبليغ ميشود.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ سيري در تصوف.
2ـ تاريخ تصوف در اسلام، قاسم غني.
3ـ تذکرة الاولياء، عطار نيشابوري.
4ـ در خانگاه بيدخت چه ميگذرد؟، محمد مدني.
[1]. طبرسي، تفسير مجمع البيان، بيروت، موسسه اعلمي، 1415ق، ج9، ص402.
[2]. حر عاملي، الاثنا عشريه، قم، دارالکتب العلميه، بي تا، ص32.
[3]. همان، ص28.
[4]. ر.ک: راوندي، مرتضي، تاريخ اجتماعي ايران، تهران، روزبهان، 1383ش، ج9، ص471.
[5]. معاونت جامعه و نظام حوزه علميه، قبيله حيله، قم، جامعه مدرسين، 1429ق، ص31.
[6]. همان، ص123.
[7]. الاثنا عشريه، همان، ص29.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 25 تیر 01
- بازدید
- ۵۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.