1. در کتابهای شیع آمده که سني کافر است و نکاح با آنان جايز نيست و ذبیحه آنان خورده نمی شود، پس...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

1. در کتابهای شیع آمده که سني کافر است و نکاح با آنان جايز نيست و ذبیحه آنان خورده نمی شود، پس خورده سني نجس تر از پس خورده هر دشمن اسلام است و بدتر از يهودي، نصراني، و مجوسي و به اجماع تمام علماء شيعه کافر و نجس هستند ( تهذيب الاحکام ج7، ص302 و ص303؛ من لايحضره الفقيه ج3، ص258 ، ج1، ص8؛الانوار النعمانيه ج2، ص306 ) آیا اينها حقيقت دارد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

براي رسيدن به پاسخ سئوال لازم است از زاويه روايات نظري به معناي ايمان و اسلام و لوازم و آثار مترتب بر آن بشود تا حقيقت امر روشن شود که چه فرقه هايي مسلمان هستند و احکام اسلام بر آنها بار مي شود و چه فرقه هايي احکام اسلام بر آنها مترتب نمي شود.

معناي «اسلام» از نظر لغوي همان تسليم است ولي اين، تعريف لفظ است به لفظ ديگر ولي استعمال و اطلاقي ديگري است براي اين کلمه ميان مسلمانان که برگرفته از روايات مي باشد و بر اساس اين اطلاق اسلام عبارت است از انقياد ظاهري و پيروي از مقررات و قوانين دين اسلام هر چند همراه با تصديق و اذعان قلبي نباشد بخلاف ايمان که عقد القلب و تصديق باطني است و مومن به کسي گفته مي شود که در ظاهر و باطن ملتزم و متعهد به آئين اسلام بوده باشد که اقرار به ولايت جزء اين التزام و تعهد است.

لذا بر اساس روايات ثمره اسلام ظاهري، فقط در دنيا است و آن آثار و ثمرات عبارت است از حرمت جان، مال، ناموس، جواز استحقاق ارث، طهارت، جواز معاشرت و نکاح و سائر احکام ظاهري اسلام و اين آثار با أداي شهادتين و اقرار ظاهري به دين اسلام مترتب مي شود.[1] و البته لازمه اين اقرار ظاهري تعهد و همکاري با جامعه اسلامي از نظر مقررات عمومي تشکيلات اسلام که عبارت از فروع دين است، مي باشد.

امّا آنچه بر ايمان مترتب و بار است علاوه بر اين آثار دنيوي اجر و پاداش اخروي است که شخص مؤمن از آن بهره مند مي گردد.[2] و در ايمان علاوه بر اداي شهادتين و عمل به فروع و پذيرش تعهدات خدا پرستي، تصديق و باور به حقايق معنوي اسلام، يقين و جزم به واقعيات دين، واگذاري خود به خدا در همه امور و در نهايت توجه يکباره دل به خدا و صرف نظر از ما سوا لازم است.

البته ايمان باز خود درجاتي دارد که در برخي از انسان ها همه آنچه مورد اشاره قرار گرفت، جمع است.

امام محمد باقر ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: ايمان چيزي است که در دل جا کند و بنده را به خدا برساند و طاعت و تسليم به امر خدا هم مصدق آن باشد و اسلام گفتار و کردار ظاهري است که جمع مردم بر آن هستند از همه دسته جات و به وسيله همين اسلام ظاهري است که جان ها محفوظ و ميراث اجراء مي شود و زناشوئي روا است و اتفاق دارند بر نماز و زکات و حج و... .[3]

بر اين اساس همان طوري که از آيه 14 سوره حجرات فهميده مي شود ايمان غير از اسلام است اسلام شکل ظاهري و قانوني دارد و هر کس شهادتين را بر زبان جاري کند در سلک مسلمانان وارد مي شود و احکام ظاهري اسلام بر آن جاري مي شود امّا ايمان، يک امر باطني و جايگاه آن، قلب آدمي است و از انگيزه هاي معنوي سرچشمه مي گيرد.

با توجه به آنچه گفته شد از نظر فقه و اعتقاد شيعه کساني که شهادتين بر زبان جاري مي کنند و به فروع دين اسلام عمل مي کند پاک بوده و ازدواج و زن گرفتن از آنان جائز و خوردن ذبيحه شان حلال است و هم چنين معاشرت و معامله و... با آنان هيچ محذوري ندارد هر چند به امامت ائمه ـ عليهم السلام ـ معتقد نباشند و دليل مطلب همان رواياتي است که اسلام را به اداء شهادتين و التزام عملي به فروع دين تفسير نموده که به برخي از آنها اشاره شد.[4]

ولي در ميان کساني که امامت ائمه ـ عليهم السلام ـ را قبول ندارند از اهل سنت کساني هستند که دشمني با اهل بيت ـ عليهم السلام ـ جزء شعائر و اعتقادات آنان است و اصطلاحا ناصبي ناميده مي شوند، احکام ظاهري اسلام بر آن ها جاري نمي شود و در اين زمينه دو دسته روايات در منابع روائي ما وجود دارد:

1. يک دسته رواياتي است به اين مضمون که «حب ما اهل بيت ايمان و بغض ما کفر است».[5]

2. دسته ديگر رواياتي است که با صراحت تمام مي گويد ناصبي نجس است، ناصبي از يهودي و نصراني بدتر است مثلا امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: «وضو گرفتن با آبي که يهودي يا نصراني يا مشرک از آن خورده و همين طور آبي که سائر مخالفين اسلام از آن نوشيده، جائز نيست. بعد فرموده است بدتر از اينها ناصبي است.[6] اين روايت همان روايت مورد نظر پرسشگر است و مي بينيم که حکم به نجاست ناصبي شده نه مطلق اهل تسنن.

و نيز در موثقه عبدالله بن ابي يعفور از امام صادق ـ عليه السلام ـ آمده است که «از استفاده کردن از غساله حمام نهي کرده و تعليل نموده به اينکه در آن غساله يهودي و مجوسي و نصراني جمع شده است و هم چنين غساله ناصب ما اهل بيت که بدتر از همه آن هاست» و بعد فرموده است «خدا چيزي نجس تر از کلب خلق نفرموده و ناصب ما اهل بيت نجس تر از آن است».[7]

فقهاء شيعه نيز بر اساس روايات حکم کرده اند به نجاست ناصبي ها يعني کساني که علنا با اهل بيت ـ عليهم السلام ـ دشمني مي کنند وحکم نموده اند به طهارت سائر مخالفين از اهل سنت و همين طور فتوا داده اند به جواز نکاح و معامله و معاشرت و... با آنان.

شيخ انصاري در کتاب طهارت فرموده است: مشهور اين است که اهل سنت به جز ناصبي ها پاک هستند زيرا مقتضاي اهل طهارت، نصوص و اجماع همين است زيرا آنان مسلمان هستند و ملتزم به نماز و زکات و... مي باشند علاوه بر اين سيره قطعيه از معصومين و اصحاب شان تا حالا بر همين استوار بوده و عدم امکان اجتناب از آنان نيز همين امر را اقتضاء مي کند.[8]

و در کتاب النکاح ايشان فرموده است مسلمان مي تواند با زن اهل کتاب ازدواج کند اما با زن ناصبي که آشکارا با اهل بيت عداوت مي کند جائز نيست.[9]

شيخ طوسي(ره) در تهذيب فرموده است ازدواج با ناصبي جائز نيست چون کافراست و کفر آن در جاي خود ثابت شده است و هم چنين خوردن ذبيحه آنان و معاشرت با آن ها حرام است. بعد از عبدالله بن سنان از امام صادق ـ عليه السلام ـ اين روايت را نقل مي کند که حضرت در پاسخ اين سئوال که با چه چيز انسان مسلمان مي شود و ازدواج با او حلال و خونش احترام پيدا مي کند؟ فرموده است: «با اظهار اسلام و اداء شهادتين خونش احترام پيدا مي کند و ازدواج مجاز و توارث تحقق مي يابد.

بعد مي گويد اين گونه روايات شامل ناصبي نمي شود و لذا با رواياتي که دلالت مي کند که اين احکام در مورد ناصبي جريان پيدا نمي کند، تضاد ندارد زيرا ناصبي يعني کسي که اظهار عداوت با آل پيغمبر مي کند و در نهايت درجه کفر به سر مي برد.[10]

شيخ صدوق(ره) نقل مي کند که فرموده است: اصحاب در اشتراط ايمان ذبح کننده علاوه بر اسلامش اختلاف کرده ولي اکثر قائل به عدم اعتبار و اشتراط اند و گفته اند مسلمان بودن ذبح کننده کافي است و در اسلام اظهار شهادتين به گونه اي که اسلام تحقق پيدا کند کافي است به شرط آنکه معتقد نباشد به أمري که سبب خروج از اسلام شود مثل ناصبي ها و همينطور از علامه(ره) نقل نموده است که: ذبيحه مخالف و اهل سنت به شرطي که قائل به وجوب تسميه باشد حلال است اما ذبيحه ناصبي حلال نيست.[11]

شيخ مفيد(ره) نجاست و کفر ناصبي را کفر ظاهري و واقعي شمرده و فرموده کفر آن از ضروريات فقه شيعه مي باشد. [12]

امّا آنچه سيد نعمت الله جزايري فرموده دو نکته است يکي اينکه معناي ناصبي چيست؟ در اين قسمت گفته است آنچه از ظاهر کلمات اکثر اصحاب بر مي آيد اين امر است که ناصبي کسي است که بغض و عداوت با اهل بيت و تظاهر به اين امر را شعار خويش قرار داده است.

دوم اينکه ناصبي به همين معني موضوع بحث در کتاب الطهارة و نکاح و اينکه کافر است يا نه؟ مي باشد ولي در رواياتي زيادي حکم به نجاست و کفر و عدم جواز ازدواج با آنان شده است و به اجماع علماء، کافر است.[13]

از تمام مطالبي که بيان شد به اين نتيجه مي رسيم که آنچه از کتاب شيخ طوسي، شيخ صدوق و نعمت الله جزايري نقل شده و نسبت کفر و نجاست و شر و بدتر بودن اهل سنت، به آنان داده شد، هرگز صحت ندارد بلکه فقط کساني که علنا با اهل بيت ـ عليهم السلام ـ دشمني مي نمايند، در اين کتاب ها و ديگر کتب شيعه مورد بحث قرار گرفته است. در کتب فقهي از طهارت و عدم طهارت، کفر و ايمان، جواز ازدواج و عدم آن و جواز و عدم جواز معاشرت با آنان سخن گفته شده و در کتب کلامي از علت کافر بودن و نبودن آنان سخن به ميان آمده است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ الموسوي الخميني، روح الله، کتاب الطهاره، قم، اسماعيليان، 1410ق، ج3، ص222.

2ـ شيخ مفيد، محمد، اوائل المقالات، بيروت، دارالمفيد، 1414ق، ص349.

 


[1]. کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، کتاب ايمان و کفر، باب حفظ خون با اسلام، قم، انتشارات اسوه، چاپ پنجم، 1381ش، ج4، ص82.

[2]. همان، ص80.

[3]. همان، ج4، ص88.

[4]. ر.ک: همان، ص80، به بعد؛ شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، باب 1 و 2 از ابواب، مقدمه العبادات، ج1، ص7 به بعد.

[5]. ر.ک: المازندراني، محمد صالح، شرح اصول کافي، بي نا، بي تا، ج5، ص156؛ وسائل الشيعه، ج28، ص346.

[6]. شيخ صدوق، محمد، من لايحضره الفقيه، قم، انتشارات جامعه مدرسين، چاپ دوم، 1404ق، ج1، ص9.

[7]. صدر، سيد محمد باقر، شرح العروة الوثقي، نجف، مطبعة الاداب، 1402ق، ج3، ص307؛ وسائل، ج1، ص220.

[8]. شيخ انصاري، کتاب الطهاره، طبع قديم، موسسه آل البيت، الجزء 2، ص351.

[9]. شيخ انصاري، کتاب النکاح، تحقيق لجنة التحقيق، قم، انتشارات باقري، چاپ اول، 1415ق، الجزء 20، ص209.

[10]. شيخ طوسي، محمد، تهذيب الاحکام، تصحيح شيخ محمد آخوندي، دارالکتب الاسلاميه، چاپ چهارم، 1365ش، ج7، ص302.

[11]. شيخ صدوق، محمد بن بابويه، من لايحضره الفقيه، تحقيق علي اکبر غفاري، قم، انتشارات جامعه مدرسين، 1404ق، چاپ دوم، ج3، ص330.

[12]. شيخ مفيد، محمد، اوئل المقالات، تحقيق ابراهيم انصاري، بيروت، دارالمفيد، چاپ دوم، 1414ق، ص349؛ موسوي خميني، سيد روح الله، کتاب الطهاره، قم، انتشارات اسماعيليان، 1410.

[13]. الموسوي الجزايري، سيد نعمت الله، الانوار النعمانية، ايران، سيد هادي بني هاشم، بي تا، ج2، ص306.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
23 تیر 01
بازدید
۱۳۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.