چرا می گوییم شیعه علی(ع) و نمی گوییم شیعه محمد(ص).

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چرا می گوییم شیعه علی(ع) و نمی گوییم شیعه محمد(ص).

پاسخ کارشناسی

پاسخ

شيعه در لغت به معناي پيروان و ياران است و بر مفرد و تثنيه و جمع و نيز بر مذكر و مؤنث به طور يكسان اطلاق مي شود.[1]

در اصطلاح، شيعه به پيروان علي ـ عليه السلام ـ گفته مي شود كه معتقد به امامت و خلافت بلافصل او از طريق نصب و نص پيامبر اكرم هستند.[2] عنصر اساسي براي تشيع كه اعتقاد به امامت علي ـ عليه السلام ـ از طريق نص است، از ابتداي اسلام و در همه دوره ها در ميان شيعه ديده مي شود، اصولا پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از همان ابتداي تبليغ عمومي خويش تا پايان عمر بارها علي ـ عليه السلام ـ را به عنوان جانشين خويش و امام مسلمانان پس از خود معرفي فرمود، براي مثال، در آغاز بعثت پس از نزول آيه «وَأَنذِرْ عَشِيرَتَک الْأَقْرَبِينَ[3]». صريحاً علي بن ابي طالب را وصي و وارث و جانشين خوانده و مسلمانان را به حرف شنوي و اطاعت از او ملزم نمود.[4] در اين رويداد، پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ برای اینکه می دانست بعد از او مسلمانان راهای مختلفی را در پیش خواهد گرفت راه مستقیم را در پیروی از حضرت علی(ع) قرار داده و نخستين بناي تشيع را پايه ريزي نموده و پس از آن همواره و در هر مناسبتي به تكميل اين بنا مي پرداخت تا اين كه اندكي قبل از وفات‌شان در واقعه غدير خم در برابر انبوهي از مسلمانان از حج برگشته مأموريت خويش را در اين زمينه به كمال رسانده و فرمود: هر كه من مولا و سرپرست اويم اين علي مولا و سرپرست او است.[5] اين جا بود كه خداوند به پيامبرش وحي نموده و به مسلمانان بشارت داد كه امروز دين شما را برايتان كامل نموده و نعمت ام را بر شما تمام كردم.[6] بنابراين شيعه همان اسلام ناب و راستين است كه همزمان با تبليغ عمومي رسول اكرم، شكل گرفت و از آن پس آن حضرت در موارد مختلف به صراحت از شيعه علي نام برده است سيوطي دانشمند بزرگ و مفسر اهل سنت در تفسير آيه شريفه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِک هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ[7]». سه حديث از آن حضرت نقل كرده است كه در آن ها مصداق آيه مذكور، علي و شيعه‌ی او معرفي شده است، به عنوان نمونه به يكي از آنها اشاره مي شود: جابر بن عبدالله مي گويد: ما نزد پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بوديم، علي به سوي ما آمد، آنگاه رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: سوگند به آن كسي كه جانم در دست او است، همانا او و شيعه او در روز قيامت رستگارند، در اين هنگام آيه فوق نازل شد، وقتي علي ـ عليه السلام ـ آمد اصحاب گفتند: بهترين روي زمين آمد.[8] و نيز احاديثي به اين تعبير نقل شده كه علي و شيعه او رستگار مي باشند.[9] بر اين اساس مفهوم تشيع توسط خود پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ مطرح شد و ايشان اسلام را در میان راهای متعدد و مختلفی که بعد از او به وجود آمده به نام شیعه مشخص کرده است، و به این ترتیب در واقع شيعه علي را شيعه خود معرفي مي كند، به ديگر سخن ايشان در صدد بيان اين مطلب است كه هر كسي از من پيروي كند، بايد از علي پيروي كند، چه در اين زمان چه پس از من، شاهد گوياي اين مطلب آن است كه پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در برخي از احاديث پس از تمجيد از شيعه خود، خطاب به علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: امام شيعه من تو هستي.[10] و در احاديث ديگر پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ خطاب به علي از عبارت (شيعتنا) يعني شيعه پيامبر و علي استفاده مي كند.[11] و در حديث ديگر تعبير (شيعتي و شيعة اهل بيتي) را به كار مي برد.[12]

و اولين كساني كه در اسلام به اسم شيعه ناميده شدند: مقداد، سلمان فارسي، ابوذر غفاري و عمار ياسر بودند.[13] بنابراين شيعيان علي همان مسلمانان ناب و پيروان راستين پيامبر بودند كه آنان را در حيات و ممات خود به پيروي از علي دستور داده و امامت وي را بر آنان واجب مي شمرد. و چون این عنوان بعد از رحلت رسول خدا در میان مذاهب و راه های متعددی که از علی پیروی نکرده و به نام اسلام به وجود آمده اند کارایی دارد بیشتر شیعه علی به کار برده می شود و الا در حقیقت شیعه علی همان شیعه محمد و پیامبر اسلام می باشد.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ الدر المنثور، ج6، عبدالرحمن سيوطي.

2ـ الكامل في التاريخ، ج2، علي بن محمد ابن اثير.

3ـ آشنايي با فرق و مذاهب اسلامي، رضا برنجكار.

 


[1]. ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، نشر ادب الحوزه، قم، 1405ق. ج8، ص189.

[2]. شيخ مفيد، محمد بن محمد، اوائل المقالات، دارالمفيد للطباعة و النشر و التوزيع، بيروت، 1414ق. ص1.

[3]. شعراء / 214.

[4]. ابن اثير، علي بن محمد بن محمد، الكامل في التاريخ، دار صادر للطباعة و النشر، بيروت، 1386ق. ج2، ص62 ـ 63.

[5]. طبراني، سليمان بن احمد، المعجم الكبير، دار احياء التراث العربي، بيروت، 1405ق. ج5، ص167.

[6]. مائده / 3.

[7]. بينه / 7.

[8]. سيوطي، جلال الدين، عبدالرحمن، الدرالمنثور، دارالمعرفة للطباعة و النشر، بيروت. ج6، ص379.

[9]. همان.

[10]. حميري، عبدالله بن جعفر، قرب الاسناد، موسسه آل البيت لاحياء التراث، قم، 1413ق. ص61، ح193.

[11]. صدوق، محمد، فضائل الشيعه، كانون انتشارات عابدي، تهران. ص11.

[12]. صدوق، محمد، عيون اخبار الرضا، موسسه الاعلمي للمطبوعات، بيروت، 1404ق. ج2، ص60، ح231.

[13]. برنجكار، رضا، آشنايي با فرق و مذاهب اسلامي، ص56، موسسه فرهنگي طه، 1378ش، به نقل از فرق الشيعه نوبختي، ص18.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
23 تیر 01
بازدید
۸۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.