در باره انجمن حجتيه و فراز و نشیب هایی که داشته توضيح بفرمائيد؟
در باره انجمن حجتيه و فراز و نشیب هایی که داشته توضيح بفرمائيد؟
پرسش
پاسخ
اسمي كامل اين انجمن به نام « انجمن خیریه حجتیه مهدویه» است كه به سال 1332 به تلاش حاج شیخ محمود ذاكرزاده تولائى (مشهور به حلبى )تشكيل شد. از آنجا كه اين انجمن به نام ايشان معروف گرديد لازم است خلاصه اي از زندگي ايشان عنوان شود.
شيخ محمود حلبي در روز يكشنبه«17شهريور1279ش»[1]در مشهد به دنیا آمد و در همانجا تحصيل را آغاز كرد نزد اساتیدي چون میرزا عبدالجواد ادیب نیشابورى معروف به ادیب اول[2] به تحصیل مشغول گردید.
سطح را از حاج شیخ محمد نهاوندى و حاج میرزا احمد کفایى، فلسفه را از حکیم آقا بزرگ ، خارج اصول و فقه را از حاج میرزا محمد کفایى و مرحوم آیةا... حاج آقا حسین قمى فراگرفت .
دراخلاق و عرفان متاثر از مرحوم حاج شیخ حسنعلى نخودکى اصفهانى بود که بيش از همه بر او تأثير گذاشت.[3]
مرحوم حلبى که در دوره نخست زندگى علمىاش، افزون بر فقه و اصول، به فلسفه نیز علاقه وافرى داشت، به تدریج به مکتب معارف مشهد که از سوى میرزا مهدى غروى اصفهانى بنیاد گذاشته شده بود، گروید و به رغم دانشى که تا آن زمان کسب کرده بود، نزد وى به شاگردى پرداخته، از فلسفه دست کشید.[4]
در اواخر سال 1328 ش بهائيت خطر بزرگي بود كه جامعه اسلامي را تهديد ميکرد و مقابله با جريان بهائيت دغدغه بزرگ علماء ، روحانيت و اقشار مذهبي جامعه بود.
حلبى نيز به همراه جمعى از فعالان همچون کانون نشر حقایق[5]، انجمن پیروان قرآن مرحوم عابدزاده، نوقانى[6]، هیأتهاى موتلف اسلامى[7] به همراه[8] انجمن تبليغات اسلامي كه در فروردين ماه 1321به وسيله عطاء الله شهاب پور تشكيل شده بود بر ضد بهائیان فعالیت مىکردند.[9]
فعاليت سياسي مرحوم حلبى در آستان ملىشدن صنعت نفت آغاز و پس از آن در جریان شکستى که در انتخابات مجلس هیجدهم[10] خورد، از فعالیت سیاسى رویگردان شد و دو سالى پس از آن که به تهران آمد، به همان کار خطابه مشغول گردید.
وى در روز جمعه 26 دى ماه 1376[11] درگذشت و در کنار مزار شیخ صدوق به خاک سپرده شد.
مرحوم حلبى تا آغاز پیروزى انقلاب اسلامى، به فعالیت فرهنگى بر ضد این فرقه و جمعآورى اطلاعات و تربیت نیرو براى مقابله با بهائیان و تبلیغات آنان پرداخت. انجمن طى بیست و پنج سال، ضمن مبارزه با بهائیت، توانست جمع زیادى از نیروهاى جوان را در بسیارى از شهرها به خود جذب کرده و آنان را با مسائل اعتقادى آشنا کند.
در فصل اول اساسنامه انجمن آمده است:
ماده اول : اسم موسسه «انجمن خيريه حجتيه مهدويه» است كه در اين اساسنامه به اختصار انجمن ناميده ميشود .
ماده دوم: موضوع و هدف: منظور از تشكل انجمن، اجراي اموري است كه ذيلا شرح داده ميشود:
1.تبلیغ دین اسلام و مذهب جعفرى و دفاع علمى از آن با رعايت مقتضيات زمان به روش هاي مختلف زير:
2. تشکیل کنفرانسها و سمینارهاى علمى و دینى در نقاط مختلف کشور با رعایت مقررات عمومى.
3. چاپ و پخش جزوات و نشریههاى علمى و دینى با رعایت قوانین مطبوعاتى کشور.
4. تاسیس کلاسهاى تعلیم و تدریس اخلاق و معارف اسلامى با رعایت مقررات عمومى.
5. ایجاد کتابخانه و قرائتخانه و اماکن ورزشى با رعایت قوانین مربوطه.
6. انجام امور خیریه عمومى و مساعدت فرهنگى موسسات اسلامى و اخذ تماس با مجامع بینالمللى با نظر مقامات ذىصلاحیت و...
اما تبصره اي كه باعث شده بود انقلابیون قبل و بعد از انقلاب از آن ناراحت باشند اين بود كه «انجمن به هیچ وجه در امور سیاسى مداخله نخواهد داشت و نیز مسوولیت هر نوع دخالتى را که در زمینههاى سیاسى از طرف افراد منتسب به انجمن صورت گیرد، برعهده نخواهد داشت.[12]
بعد از انقلاب نیروهاى تربیتشده در انجمن به سه دسته تقسیم شدند
ا) برخى مانند آقاى پرورش، دکتر صادقى استاد دانشکده الهیات مشهد، عبدالکریمى استاد دانشگاه مشهد، مهندس مصحف و بسیارى دیگر به انقلاب پیوستند و برخى ديگر مانند آقاى طیب که مسئولیت برگزارى مراسم سخنرانىها را در تهران برعهده داشت، نه تنها به انقلابیون پیوستند، بلکه به نوعى در برابر انجمن هم قرار گرفتند.
ب) برخي در برابر انقلاب بىتفاوت ماندند.
ج) برخي نيز به انتقاد از آن پرداخته به صف مخالفان ـ از نوع دیندار ـ پیوستند.
پس از انقلاب، از سوى برخى از رهبران انقلابى، با انجمن به گونه هاي متفاوتي برخورد شد. براى نمونه برخي بزرگان كه آقاى حلبى را تایید مىکرد[13]، در سالهاى پیش از انقلاب به تدریج نسبت به حرکت انجمن بدبین شده و حمایت خود را قطع کرد و برخي به نقد آن پرداختند.[14] آقاى گرامى که اخبار داخلى ایران را براى نجف مىنوشته است، نامهاى در این باره به امام نوشته که پاسخ امام این بوده است: «از وقتى که مطلع شدم، دیگر تاییدى نکردهام»[15]
با این همه، جهتگیرى انجمن پس از انقلاب به تدریج به سمت هوادارى از آن پیش مىرفت. آقاى حلبى از مشهد کاندیداى مجلس خبرگان قانون اساسى شد و 307374 راى آورد اما انتخاب نشد. نوع هوادارى انجمن از نشریه انتظار که انجمن پس از پیروزى انقلاب آن را انتشار مىداد، به دست مىآمد. امإ مخالفت با آن در سال 60 اوج گرفت[16] و برخى از جریانهاى افراطى درون انقلاب، به ویژه نیروهاى سازمان مجاهدین انقلاب با هر نیتى که بود، درست در وقتى که امکان بهرهگیرى بیشتر از نیروهاى مذهبى مىرفت، یک جبهه داخلى بر ضد نیروهاى متهم به وابستگى به انجمن گشوده و دشوارىهایى را پدید آوردند.
برخى از این نیروهاى چپ افراطى که آن زمان در محور این فعالیت قرار داشتند، بعدها به فرو غلطتیدن به دامن تفریط از آن اقدامات اظهار پشیمانى کردند. از آن جمله انتشار کتابى با عنوان «در شناخت حزب قاعدین» از عمادالدین باقى در سال 1362 بود که ضربه سختى بر انجمن وارد کرد. این کتاب پیش از آن به صورت بخش بخش در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید. زمانى که کتاب در تیراژى بالغ بر هشتاد و هشت هزار نسخه به چاپ رسید، ضربهاى سهمگین بر انجمن وارد آمد. پس از اشاره غیر مستقیم رهبر انقلاب به انجمن، که بدون تصریح به اسم انجمن صورت گرفته و ضمن آن از ایشان خواسته شده بود که اعوجاجات خود را کنار بگذارند، انجمن در سال 1362 رسما تعطیلى خود را اعلام کرده و ضمن آن توضیح داد که چون خود را مصداق سخنان رهبر انقلاب نمىداند، انجمن را تعطیل مىکند. انجمن در شوال 1403 ضمن بیانیهاى با اعلام این مطلب افزود که «براساس عقیده دینى و تکلیف شرعى خود، تبعیت از مقام معظم رهبرى و مرجعیت و حفظ وحدت و یکپارچگى امت و رعایت مصالح عالیه مملکت و ممانعت از سوءاستفاده دستگاههاى تبلیغاتى بیگانه و دفع غرضورزى دشمنان اسلام... اعلام مىداریم که از این تاریخ، تمامى جلسات انجمن تعطیل مىباشد و هیچ کس مجاز نیست تحت عنوان این انجمن کوچکترین فعالیتى کند.» امام در یک جلسه خصوصى با اشاره به این که انجمن خود را تعطیل کرده نه منحل، آن را بىفایده خوانده بود.[17]
انجمن در دهه هاي هفتاد و هشتاد حركت جديدي آغاز كرد ، حركتي كه بيش از همه به وحدت شيعه و سني لطمه ميزد .انجمن به منظور دفاع از امامت اميرالمومنين عليه السلام به اهانت بر خلفاي سه گانه و نقد اهل سنت پرداخت و همچون گذشته در مقام عمل به جدايي دين از سياست اصرار ورزيد . پس از حلبي رهبري به دست سيد حسن افتخار زاده افتاد .
او در يكي از جلسات كه در دفتر تبليغات اسلامي قم به سال 1387 انجام داد شروع به توصيف شيخ محمود حلبي نمود و سپس در مورد فعايت بهائيت و گزارشي از سخنراني سيد عباس علوي در جمع بهائيان كه در مود مظلوميت بهائيت شده بود داد و همچنين فعاليت آقاي سجادي و جمعي از طلاب براي نفوذ در بهائيت و به دست آوردن كتابهاي آنان داد و همچنين اشاره به فتواي بعضي مراجع در خصوص مبارزه با بهائيت اشاره نمود.
ايشان جدايي دين از سياست را نفي نمود و ان را جزء عقيده انجمن نمي داند و اين نظر را كه بايستي جهان پر از ظلم و جور شود تا امام زمان بيايد را رد كرد و همچنين انتساب زعامت انجمن به خود را نيز انكار كرد و گفت « آقاي حلبي كا انجمن را به حدود ده نفر سپرد و بنده روحاني و پيش نماز آنها هستم »وي در باب مدل حكومت و ساير مسائل اجتماعي ، نظر مراجع تقليد را اصل ميداند.[18]
مخالفان انجمن در دهه هفتاد نيز به انتشار نقدهاي خود بر اين جريان فكري پرداخت براي نمونه كتاب ولايتي هاي بي ولايت نوشته محمد رضا اخگر در سال 1368يا مقالات « انجمن حجتيه نسلي مأيوس از حركت و انقلاب» آقاي ميثمي در سال 1368كه به صورت كتاب منتشر شده نام برد.
[1] .مصادف با سیزدهم جمادى الاولى 1318 ق
[2] . 1344 ه ق
[3] . عمادالدين باقي ، آيت الله حلبي ، چهره نيم قرن تفكر راز آلود مذهبي ، روزنامه جامعه 5/2/76، سال يكم ، شماره 14.
[4] . خسرو پناه ،عبدالحسين ، جريان شناسي فكري ايران معاصر ، گفتار مكتب تفكيك
[5] .محمد تقي شريعتي ،از بنيان گذاران كانون نشر حقايق اسلامي بود كه فعاليت بسياري را در زمينه علوم و معارف اسلامي و تفسير قرآن داشت .
[6] . www.meisaml.com گفتگوبا طاهر احمد زاده در خصوص انجمن حجتيه
[7] .موتلفين اسلبامي مشهد غير از هيأت موتلفه اسلامي است كه هجده سال بعد شكل يافت .
[8] .رسول جعفريان ،جريان ها و سازمانهاي مذهبي – سياسي ايران ، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي ، ص57
[9] .حسن پناهي ، سياست گريزي و ترويج جدايي دين از سياست ، روزنامه جمهوري اسلامي 9/8/81.
[10] . گویا در جریان انتخابات مجلس هفدهم ـ یا هیجدهم ـ بود که شخصى با نام امیرى رقیب آقاى حلبى در انتخابات شد و ایشان که احساس کرد مردم حمایت چندانى از وى نمىکنند، ناامید شده، به گوهرشاد آمد و در ضمن سخنرانى خود اعلام کرد که پس از سالها اقامت در مشهد، با چهارده هزار تومان قرض از این شهر مىرود. پس از سرخوردگي سياسي به تهران آمد و براى یازده سال پاى به مشهد نگذاشت.
[11] .مصادف با هفدهم رمضان سال 1418
[12] .فتاح غلامي 60سال فراز و نشيب ، روايتي تازه از انجمن حجتيه ، به نقل از ولايتي هاي بي ولايت ، محمد رضا اخگري ، زمستان 1367،ص25، سايت محاكمه.
[13] .صحيفه امام ج2ص30،در شناخت حزب قاعدين زمان ص282و284،فتاح غلامي ،انجمن حجتيه ،رويارويي يا حمايت از ولايت فقيه ،سايت محاكمه، حزب قاعدين زمان ضميمه 11و 12ص 293و295.
[14] .مرتضي مطهري ، قيام و انقلاب مهدي ، تهران ، انتشارات صدرا ، 1373، سيزدهم ، ص 61-65
[15] .صحيفه امام جلد 2ص 357و ج21ص281، روحاني حميد ، نهضت امام خميني (ره)، ج3 ص 139
[16] .روزنامه اطلاعات ، 6/11/61
[17] . کتاب جریانها و سازمانهای مذهبی ـ سیاسی ایران؛ نوشته جعفریان رسول ؛ صص ۳۷۸-۳۶۸
[18] .گفتگوي دكتر افتخار زاده در گروه علوم سياسي دفتر تبليغات 28/1/1387
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 23 تیر 01
- بازدید
- ۸۴
در باره انجمن حجتيه و فراز و نشیب هایی که داشته توضيح بفرمائيد؟
- نشان کردن
پرسش
در باره انجمن حجتيه و فراز و نشیب هایی که داشته توضيح بفرمائيد؟
پاسخ
اسمي كامل اين انجمن به نام « انجمن خیریه حجتیه مهدویه» است كه به سال 1332 به تلاش حاج شیخ محمود ذاكرزاده تولائى (مشهور به حلبى )تشكيل شد. از آنجا كه اين انجمن به نام ايشان معروف گرديد لازم است خلاصه اي از زندگي ايشان عنوان شود.
شيخ محمود حلبي در روز يكشنبه«17شهريور1279ش»[1]در مشهد به دنیا آمد و در همانجا تحصيل را آغاز كرد نزد اساتیدي چون میرزا عبدالجواد ادیب نیشابورى معروف به ادیب اول[2] به تحصیل مشغول گردید.
سطح را از حاج شیخ محمد نهاوندى و حاج میرزا احمد کفایى، فلسفه را از حکیم آقا بزرگ ، خارج اصول و فقه را از حاج میرزا محمد کفایى و مرحوم آیةا... حاج آقا حسین قمى فراگرفت .
دراخلاق و عرفان متاثر از مرحوم حاج شیخ حسنعلى نخودکى اصفهانى بود که بيش از همه بر او تأثير گذاشت.[3]
مرحوم حلبى که در دوره نخست زندگى علمىاش، افزون بر فقه و اصول، به فلسفه نیز علاقه وافرى داشت، به تدریج به مکتب معارف مشهد که از سوى میرزا مهدى غروى اصفهانى بنیاد گذاشته شده بود، گروید و به رغم دانشى که تا آن زمان کسب کرده بود، نزد وى به شاگردى پرداخته، از فلسفه دست کشید.[4]
در اواخر سال 1328 ش بهائيت خطر بزرگي بود كه جامعه اسلامي را تهديد ميکرد و مقابله با جريان بهائيت دغدغه بزرگ علماء ، روحانيت و اقشار مذهبي جامعه بود.
حلبى نيز به همراه جمعى از فعالان همچون کانون نشر حقایق[5]، انجمن پیروان قرآن مرحوم عابدزاده، نوقانى[6]، هیأتهاى موتلف اسلامى[7] به همراه[8] انجمن تبليغات اسلامي كه در فروردين ماه 1321به وسيله عطاء الله شهاب پور تشكيل شده بود بر ضد بهائیان فعالیت مىکردند.[9]
فعاليت سياسي مرحوم حلبى در آستان ملىشدن صنعت نفت آغاز و پس از آن در جریان شکستى که در انتخابات مجلس هیجدهم[10] خورد، از فعالیت سیاسى رویگردان شد و دو سالى پس از آن که به تهران آمد، به همان کار خطابه مشغول گردید.
وى در روز جمعه 26 دى ماه 1376[11] درگذشت و در کنار مزار شیخ صدوق به خاک سپرده شد.
مرحوم حلبى تا آغاز پیروزى انقلاب اسلامى، به فعالیت فرهنگى بر ضد این فرقه و جمعآورى اطلاعات و تربیت نیرو براى مقابله با بهائیان و تبلیغات آنان پرداخت. انجمن طى بیست و پنج سال، ضمن مبارزه با بهائیت، توانست جمع زیادى از نیروهاى جوان را در بسیارى از شهرها به خود جذب کرده و آنان را با مسائل اعتقادى آشنا کند.
در فصل اول اساسنامه انجمن آمده است:
ماده اول : اسم موسسه «انجمن خيريه حجتيه مهدويه» است كه در اين اساسنامه به اختصار انجمن ناميده ميشود .
ماده دوم: موضوع و هدف: منظور از تشكل انجمن، اجراي اموري است كه ذيلا شرح داده ميشود:
1.تبلیغ دین اسلام و مذهب جعفرى و دفاع علمى از آن با رعايت مقتضيات زمان به روش هاي مختلف زير:
2. تشکیل کنفرانسها و سمینارهاى علمى و دینى در نقاط مختلف کشور با رعایت مقررات عمومى.
3. چاپ و پخش جزوات و نشریههاى علمى و دینى با رعایت قوانین مطبوعاتى کشور.
4. تاسیس کلاسهاى تعلیم و تدریس اخلاق و معارف اسلامى با رعایت مقررات عمومى.
5. ایجاد کتابخانه و قرائتخانه و اماکن ورزشى با رعایت قوانین مربوطه.
6. انجام امور خیریه عمومى و مساعدت فرهنگى موسسات اسلامى و اخذ تماس با مجامع بینالمللى با نظر مقامات ذىصلاحیت و...
اما تبصره اي كه باعث شده بود انقلابیون قبل و بعد از انقلاب از آن ناراحت باشند اين بود كه «انجمن به هیچ وجه در امور سیاسى مداخله نخواهد داشت و نیز مسوولیت هر نوع دخالتى را که در زمینههاى سیاسى از طرف افراد منتسب به انجمن صورت گیرد، برعهده نخواهد داشت.[12]
بعد از انقلاب نیروهاى تربیتشده در انجمن به سه دسته تقسیم شدند
ا) برخى مانند آقاى پرورش، دکتر صادقى استاد دانشکده الهیات مشهد، عبدالکریمى استاد دانشگاه مشهد، مهندس مصحف و بسیارى دیگر به انقلاب پیوستند و برخى ديگر مانند آقاى طیب که مسئولیت برگزارى مراسم سخنرانىها را در تهران برعهده داشت، نه تنها به انقلابیون پیوستند، بلکه به نوعى در برابر انجمن هم قرار گرفتند.
ب) برخي در برابر انقلاب بىتفاوت ماندند.
ج) برخي نيز به انتقاد از آن پرداخته به صف مخالفان ـ از نوع دیندار ـ پیوستند.
پس از انقلاب، از سوى برخى از رهبران انقلابى، با انجمن به گونه هاي متفاوتي برخورد شد. براى نمونه برخي بزرگان كه آقاى حلبى را تایید مىکرد[13]، در سالهاى پیش از انقلاب به تدریج نسبت به حرکت انجمن بدبین شده و حمایت خود را قطع کرد و برخي به نقد آن پرداختند.[14] آقاى گرامى که اخبار داخلى ایران را براى نجف مىنوشته است، نامهاى در این باره به امام نوشته که پاسخ امام این بوده است: «از وقتى که مطلع شدم، دیگر تاییدى نکردهام»[15]
با این همه، جهتگیرى انجمن پس از انقلاب به تدریج به سمت هوادارى از آن پیش مىرفت. آقاى حلبى از مشهد کاندیداى مجلس خبرگان قانون اساسى شد و 307374 راى آورد اما انتخاب نشد. نوع هوادارى انجمن از نشریه انتظار که انجمن پس از پیروزى انقلاب آن را انتشار مىداد، به دست مىآمد. امإ مخالفت با آن در سال 60 اوج گرفت[16] و برخى از جریانهاى افراطى درون انقلاب، به ویژه نیروهاى سازمان مجاهدین انقلاب با هر نیتى که بود، درست در وقتى که امکان بهرهگیرى بیشتر از نیروهاى مذهبى مىرفت، یک جبهه داخلى بر ضد نیروهاى متهم به وابستگى به انجمن گشوده و دشوارىهایى را پدید آوردند.
برخى از این نیروهاى چپ افراطى که آن زمان در محور این فعالیت قرار داشتند، بعدها به فرو غلطتیدن به دامن تفریط از آن اقدامات اظهار پشیمانى کردند. از آن جمله انتشار کتابى با عنوان «در شناخت حزب قاعدین» از عمادالدین باقى در سال 1362 بود که ضربه سختى بر انجمن وارد کرد. این کتاب پیش از آن به صورت بخش بخش در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید. زمانى که کتاب در تیراژى بالغ بر هشتاد و هشت هزار نسخه به چاپ رسید، ضربهاى سهمگین بر انجمن وارد آمد. پس از اشاره غیر مستقیم رهبر انقلاب به انجمن، که بدون تصریح به اسم انجمن صورت گرفته و ضمن آن از ایشان خواسته شده بود که اعوجاجات خود را کنار بگذارند، انجمن در سال 1362 رسما تعطیلى خود را اعلام کرده و ضمن آن توضیح داد که چون خود را مصداق سخنان رهبر انقلاب نمىداند، انجمن را تعطیل مىکند. انجمن در شوال 1403 ضمن بیانیهاى با اعلام این مطلب افزود که «براساس عقیده دینى و تکلیف شرعى خود، تبعیت از مقام معظم رهبرى و مرجعیت و حفظ وحدت و یکپارچگى امت و رعایت مصالح عالیه مملکت و ممانعت از سوءاستفاده دستگاههاى تبلیغاتى بیگانه و دفع غرضورزى دشمنان اسلام... اعلام مىداریم که از این تاریخ، تمامى جلسات انجمن تعطیل مىباشد و هیچ کس مجاز نیست تحت عنوان این انجمن کوچکترین فعالیتى کند.» امام در یک جلسه خصوصى با اشاره به این که انجمن خود را تعطیل کرده نه منحل، آن را بىفایده خوانده بود.[17]
انجمن در دهه هاي هفتاد و هشتاد حركت جديدي آغاز كرد ، حركتي كه بيش از همه به وحدت شيعه و سني لطمه ميزد .انجمن به منظور دفاع از امامت اميرالمومنين عليه السلام به اهانت بر خلفاي سه گانه و نقد اهل سنت پرداخت و همچون گذشته در مقام عمل به جدايي دين از سياست اصرار ورزيد . پس از حلبي رهبري به دست سيد حسن افتخار زاده افتاد .
او در يكي از جلسات كه در دفتر تبليغات اسلامي قم به سال 1387 انجام داد شروع به توصيف شيخ محمود حلبي نمود و سپس در مورد فعايت بهائيت و گزارشي از سخنراني سيد عباس علوي در جمع بهائيان كه در مود مظلوميت بهائيت شده بود داد و همچنين فعاليت آقاي سجادي و جمعي از طلاب براي نفوذ در بهائيت و به دست آوردن كتابهاي آنان داد و همچنين اشاره به فتواي بعضي مراجع در خصوص مبارزه با بهائيت اشاره نمود.
ايشان جدايي دين از سياست را نفي نمود و ان را جزء عقيده انجمن نمي داند و اين نظر را كه بايستي جهان پر از ظلم و جور شود تا امام زمان بيايد را رد كرد و همچنين انتساب زعامت انجمن به خود را نيز انكار كرد و گفت « آقاي حلبي كا انجمن را به حدود ده نفر سپرد و بنده روحاني و پيش نماز آنها هستم »وي در باب مدل حكومت و ساير مسائل اجتماعي ، نظر مراجع تقليد را اصل ميداند.[18]
مخالفان انجمن در دهه هفتاد نيز به انتشار نقدهاي خود بر اين جريان فكري پرداخت براي نمونه كتاب ولايتي هاي بي ولايت نوشته محمد رضا اخگر در سال 1368يا مقالات « انجمن حجتيه نسلي مأيوس از حركت و انقلاب» آقاي ميثمي در سال 1368كه به صورت كتاب منتشر شده نام برد.
[1] .مصادف با سیزدهم جمادى الاولى 1318 ق
[2] . 1344 ه ق
[3] . عمادالدين باقي ، آيت الله حلبي ، چهره نيم قرن تفكر راز آلود مذهبي ، روزنامه جامعه 5/2/76، سال يكم ، شماره 14.
[4] . خسرو پناه ،عبدالحسين ، جريان شناسي فكري ايران معاصر ، گفتار مكتب تفكيك
[5] .محمد تقي شريعتي ،از بنيان گذاران كانون نشر حقايق اسلامي بود كه فعاليت بسياري را در زمينه علوم و معارف اسلامي و تفسير قرآن داشت .
[6] . www.meisaml.com گفتگوبا طاهر احمد زاده در خصوص انجمن حجتيه
[7] .موتلفين اسلبامي مشهد غير از هيأت موتلفه اسلامي است كه هجده سال بعد شكل يافت .
[8] .رسول جعفريان ،جريان ها و سازمانهاي مذهبي – سياسي ايران ، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي ، ص57
[9] .حسن پناهي ، سياست گريزي و ترويج جدايي دين از سياست ، روزنامه جمهوري اسلامي 9/8/81.
[10] . گویا در جریان انتخابات مجلس هفدهم ـ یا هیجدهم ـ بود که شخصى با نام امیرى رقیب آقاى حلبى در انتخابات شد و ایشان که احساس کرد مردم حمایت چندانى از وى نمىکنند، ناامید شده، به گوهرشاد آمد و در ضمن سخنرانى خود اعلام کرد که پس از سالها اقامت در مشهد، با چهارده هزار تومان قرض از این شهر مىرود. پس از سرخوردگي سياسي به تهران آمد و براى یازده سال پاى به مشهد نگذاشت.
[11] .مصادف با هفدهم رمضان سال 1418
[12] .فتاح غلامي 60سال فراز و نشيب ، روايتي تازه از انجمن حجتيه ، به نقل از ولايتي هاي بي ولايت ، محمد رضا اخگري ، زمستان 1367،ص25، سايت محاكمه.
[13] .صحيفه امام ج2ص30،در شناخت حزب قاعدين زمان ص282و284،فتاح غلامي ،انجمن حجتيه ،رويارويي يا حمايت از ولايت فقيه ،سايت محاكمه، حزب قاعدين زمان ضميمه 11و 12ص 293و295.
[14] .مرتضي مطهري ، قيام و انقلاب مهدي ، تهران ، انتشارات صدرا ، 1373، سيزدهم ، ص 61-65
[15] .صحيفه امام جلد 2ص 357و ج21ص281، روحاني حميد ، نهضت امام خميني (ره)، ج3 ص 139
[16] .روزنامه اطلاعات ، 6/11/61
[17] . کتاب جریانها و سازمانهای مذهبی ـ سیاسی ایران؛ نوشته جعفریان رسول ؛ صص ۳۷۸-۳۶۸
[18] .گفتگوي دكتر افتخار زاده در گروه علوم سياسي دفتر تبليغات 28/1/1387
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 23 تیر 01
- بازدید
- ۸۴
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.