بعد از بيوگرافي شیخ حر عاملی در مورد کتاب رسالة الاثني عشرية في الرد علي الصوفيه او توضيح بفرمائيد و بگویید که دیدگاه علما درباره این کتاب چیست؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

بعد از بيوگرافي شیخ حر عاملی در مورد کتاب رسالة الاثني عشرية في الرد علي الصوفيه او توضيح بفرمائيد و بگویید که دیدگاه علما درباره این کتاب چیست؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

مؤلف کتاب الاثنا عشريه شيخ محمد بن حسن معروف به شيخ حر عاملي است که در روستاي مشغره از توابع جبل عامل در يک خانواده مذهبي اهل علم و ادب در سال 1033ق. ديده به جهان گشود.

مشغره که زادگاه شيخ حر عاملي مي باشد همان دياري است که مؤلف اعيان الشيعه درباره آن مي گويد: مشغره از مراکز مهم جبل عامل مي باشد که شخصيت هاي ارزنده هم چون شيخ بهائي و شهيد ثاني و... تحويل جامعه اسلامي داده است و از سرزمين هاي تشيع و عالم پرور است.[1]

شيخ حر عاملي در اين ديار و در خاندان (آل حر) قامت راست کرد. خانداني که سخاوت، شهامت، علم، ادب و اخلاق نيکوي آنان زبان زد عام و خاص بود و نسل به نسل به عنوان حاملان دٌرّ گرانبهاي علم و فضيلت و ادب شناخته مي شدند و شيعه را با گروهي از عالمان و مجتهدان تغذيه کرده اند. از اين خاندان گوهر خيز که نسب به حربن يزيد رياحي شهيد روز عاشورا مي برند، مرداني برخاسته اند که دير زماني بر مسند دانش و تقوي نشسته اند و مشعل هدايت، دين آموز و دنيا ساز، پيشوا، رهبر و دانشمند و پرهيزکار بوده اند.[2]

شيخ حر عاملي از پدري عالم، فقيه، صالح و مادري با ايمان و تقوي و فضيلت و از ميان خاندان آل حر در يکي از بهترين نقاط عالم خيز پا به عرصه گيتي گذاشت و بعد از مدت کوتاهي که از عمر شريف او مي گذشت در محضر علماء و فقهاء نامدار عصر خويش زانوي ادب زده و به تحصيل علوم ديني پرداخت.

آيت الله العظمي مرعشي نجفي(ره) در «سجع البلابل في ترجمة صاحب الوسايل» که به عنوان مقدمه بر کتاب اثبات الهداة يکي از آثار شيخ حر عاملي(ره) نوشته است، از علما و بزرگان زيادي اسم مي برد که شيخ حر عاملي (ره) نزد آنان تلمذ نموده و در دروس مختلف از آنان کسب فيض کرده و مفتخر به گرفتن اجازه نقل روايت شده است که برخي از آنان عبارتند از:

1. علامه شيخ حسن حر عاملي (پدر بزرگوار شيخ حر عاملي) که خود از علما و فقهای عصر خويش بوده و بزرگان از ايشان به عناويني از قبيل عالم، فقيه، فاضل و... ياد کرده و مي کنند و ايشان در مسايل فقهي مخصوصا مسايل ارث تخصص داشته و پاسخ گوي مردم بوده است.

2. علامه شيخ عبدالسلام (جد مادري شيخ حر عاملي)

3. علامه شيخ محمد حر عاملي (عموي شيخ حر عاملي)

4. سيد هاشم بحراني صاحب تفسير البرهان.

شيخ حر عاملي بعد از آن که از زادگاه خويش هجرت و به مشهد مقدس سکني اختيار مي نمايد در آنجا به منصب قاضي القضاة و لقب «شيخ الاسلامي» مي رسد و به تدريس علوم ديني در جوار مرقد امام هشتم به مدت 24 سال پرداخته و پاسخگوي سوالات عام و خاص مي گردد و سرانجام در 21 ماه مبارک رمضان سال 1104 خورشيد فضيلت و افاضه و افاده، غروب مي کند و جسد مطهر در صحن روضه متصل به مدرسه ميرزا جعفر دفن مي گردد.[3]

از ايشان 52 عنوان کتاب و رساله در موضوعات مختلف فقهي، روايي و... به يادگار مانده است که برخي از آنها نظير وسايل الشيعه براي همه شناخته شده مي باشد و اصلا شيخ حر عاملي را به وسايل الشيعه و اين کتاب گرانبها را با شيخ حر مي شناسند و اين کتاب از کتاب هاي مرجع در زمينه روايات شيعه در ابواب مختلف فقه و غيره بوده که از اعتبار و اعتماد خاص و ويژه اي در ميان کتاب هاي حديثي بر خوردار است.

دو قسمت از اين کتاب را شيخ حر در زادگاه خويش نوشته و بقيه را در سال 1088 در مشهد مقدس در جوار مرقد مطهر امام هشتم ـ عليه السلام ـ به پايان رسانده است.[4]

علامه اميني (ره) در مورد وسايل الشيعه که از آثار گرانبهاي شيعه مي باشد مي گويد:

اين کتاب راه هدايت است که رهرو آن گمراه نمي شود و به هدف مي رسد و بلکه به مقام عالي تر دست مي يابد.[5]

برخي ديگر از آثار شيخ حر عاملي عبارتند از:

1. الجواهر السنيه في الاحاديث القدسيه، اين اثر را در سن 18 سالگي به رشته تحرير در آورده است.

2. الايقاظ من الهجعة برهان علي الرجعة.

3. منتهي المقال في احوال علم الرجال.

4. اثبات الهداة بالنصوص و المعجزات.

5. الفصول المهمه في اصول الائمة.

6. رسالة الاثنا عشريه في رد علي الصوفية.[6]

رساله اثنا عشريه در 12 باب و 12 فصل مشتمل بر آيات و روايات مي باشد و شيخ حر عاملي در ابطال عقايد و بدعت هاي صوفيه کوشيده است و بر بطلان آن استدلال هاي عقلي نيز در اين رساله دارد.

مباحثي که در اين رساله مطرح شده عبارتند از: وجوب مبارزه با دشمنان دين و بدعت گذاران، وجوب اجتناب از اهل بدعت، جواز لعن اهل بدعت، حرمت تعصب به راه باطل، حرمت پيروي از اهل سنت در اموري که مخصوص به مذهب آنان مي باشد، وجوب جهاد با نفس و توبه و نيز بطلان کشفي که صوفيه به آن قايل است و به تبع آن قايل اند که تکليف بعد از آن ساقط است و انسان تکليفي ندارد يعني کشف که صوفيه به آن معتقد است منجر به اباحه گري در دين مي شود. اينها برخي از مطالبي است که در اين رساله آمده است و ما هر چند بر تأييد يا نقد اين رساله از ناحيه علما دست نيافته ايم ولي مطالبي که در اين رساله دويست صفحه اي عنوان شده است بعيد است مورد نقد و ردّ هيچ عالم آگاه به مسايل ديني قرار بگيرد زيرا مطالب آن از قبيل حرمت غنا و ضرورت داشتن تکليف شرعي و.... از مسلمات مذهب و آئين ما مي باشد. به هر حال شخصيت علمي و محدث بودن خود شيخ حر عاملي کاشف از معتبر بودن اين رساله مي باشد.

در کتبي که شرح حال صاحبان تأليف و اثر را ذکر مي کند و به آثار مؤلف مي پردازد از قبيل الذريعه الي تصانيف الشيعه آقا بزرگ تهراني و ديگران، فقط در مورد اين رساله تصريح شده است که داراي 12 باب و 12 فصل و مشتمل بر هزار حديث مي باشد.[7]

رساله الاثنا عشريه شيخ حر عاملي توسط عباس جلالي، ترجمه و به عنوان نقد جامع بر تصوف به وسيله انتشارات انصاريان در سال 1383ش، به زيور طبع آراسته شده است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ فوايد رضويه، شيخ عباس قمي، ص609، دفتر نشر نويد اسلام، 1385ش.

2ـ لؤلؤ البحرين، يوسف بن احمد بحراني، ص202، بي نا، بي نا.

 


[1]. امين حسيني، سيد محسن، اعيان الشيعه، بيروت، دارالتعارف للمطبوعات، بي تا، ج9، ص167.

[2]. اميني، عبدالحسين، الشهداء الفضيلة، ترجمه جلال الدين فارسي، تهران، انتشارات روزبه، 1363ش، ص329.

[3]. الفوايد الرضويه، شيخ عباس قمي، قم، نشر نويد اسلام، چاپ اول، 1385ش، ص609.

[4]. اعيان الشيعه، همان، ج9، ص168.

[5]. الشهداء الفضيلة، همان، ص329.

[6]. رساله سجع البلابل، همان، ص10، و مقدمه بر وسايل الشيعه از جواد شهرستاني.

[7]. آقا بزرگ تهراني، الذريعة الي تصانيف الشيعه، قم، اسماعيليان، بي تا، ج1، ص116.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
23 تیر 01
بازدید
۱۰۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.