مذهب جعفری چیست و بگویید این مذهب از چه زمانی تاسیس شده است ؟
مذهب جعفری چیست و بگویید این مذهب از چه زمانی تاسیس شده است ؟
پرسش
پاسخ
در جهان اسلام چهار مذهب فقهی(حنفی، شافعی، حنبلی و مالکی) اختصاص به اهل سنت دارد. و یک مذهب فقهی به نام مذهب جعفری مربوط به اهل تشیع میباشد. تمام شیعیان جهان در مسائل فقهی از مذهب جعفری پیروی میکنند. اگر کسی عنوان شیعه داشته باشد اما پیرو این مذهب نباشد از زمره اهل تشیع به شمار نمیآید. این مذهب منصوب به اسم امام صادق (ع) ششمین امام از امامان اهل بیت رسول الله (ص) میباشد. اسم او جعفر و کنیه اش ابو عبدالله است. پدرش امام محمد باقر فرزند امام زین العابدین پسر حسین بن علی بن ابی طالب(ع) میباشد. امام جعفر صادق (ع) رئیس مذهب تشیع است که در سال 83 هجری قمری در مدینه منوره متولد گردیده و در سال 148 هجری قمری در همین شهر وفات نموده است و در کنار پدر و جد و عمویش امام حسن (ع) در قبرستان بقیع به خاک سپرده شده است.[1] در حقیقت مذهب جعفری همان مذهب شیعه و مذهب امیر المؤمنین علی (ع) و امام حسن و امام حسین و سایر امامان اهل بیت می باشد.
مذهب شیعه با چهار نام معروف است:
1. یکی از نامهای این مذهب شیعه و تشیع است. معنای شیعه پيرو و يار است و لذا شیعهی هر کسی به اتباع و انصار او گفته میشود. در قرآن نیز شیعه به همین معنا استعمال شده است: «فَوَجَدَ فِيها رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِيعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ[2]»؛ موسى در شهر دو مرد را ديد كه مقاتله ميكردند يكى از پيروان و يكى از دشمنانش بود.[3] وجه تسمیه این مذهب به شیعه اين است كه پيروان حضرت علي (ع) در صدر اسلام شيعه ناميده شده اند و دلیل آن هم اینست که پيامبر (ص) در زمان حيات خويش اين اسم را بارها براي نزديكان و دوست داران علي(ع) به كار مي برد، چنانچه كه از عبدالله انصاري و ابن عباس نقل شده كه پيامبر(ص) در تفسير آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ[4]»؛ «كساني كه ايمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، بهترين مخلوقات اند» به علي (ع) اشاره كرده و فرمودند: «تو و شيعيانت، روز قيامت رستگار خواهيد بود.»[5].
2. اسم دیگری که برای این مذهب به کار برده میشود مذهب اهل بیت است. این اسم به این دلیل اختصاص به این مذهب پیدا کرده است که در این مذهب اهل بیت رسول الله(ص) در کنار قرآن به عنوان رهبران دینی و علمی گرفته شده اند؛ زیرا در روایات نبوی که در بسیاری از متون حدیثی اهل سنت هم نقل شده است بر پیروی از اهل بیت تاکید گردیده است. مثلا در صحیح مسلم آمده است: رسول خدا (ص) در بین راه مکه و مدینه در محلی به نام «خم» بعد از ستایش خدا و موعظهی مردم فرمود: «اما بعد الا ایّهاالناس فانّما انا بشر یوشک ان یأتی رسول ربّی فأجیب و انا تارک فیکم الثقلین اولهما کتاب الله فیه الهدای و النور فخذوا بکتاب الله و استمسکوا به و اهل بیتی اذکرکم الله فی اهل بیتی اذکرکم الله فی اهل بیتی اذکرکم الله فی اهل بیتی؛ با خبر باشید ای مردم همانا من بشر هستم و زود است که پیک پروردگارم بیاید و من او را اجابت کنم و اینک من در میان شما دو چیز گرانبها می گذارم اول آن کتاب خداست که در آن نور و هدایت است پس کتاب خدا را بگیرید و متمسک به آن شوید و دوم آن اهلبیتم است درباره اهلبیتم خدا را به یاد تان می آورم »[6] و نیز در المستدرک حاکم و کتابهای دیگر از قبیل تفسیر روح المعانی، تفسیر کبیر، و الدر المنثور و امثال آنها آمده که پیامبر اسلام (ص) فرمود: «یا ایهاالناس انی تارک فیکم امرین لن تضلوا ان اتبعتموهما و هما کتاب الله و اهل بیتی عترتی»[7] یعنی من در میان شما دو چیز را بجا میگذارم اگر از هردوی آنها متابعت کنید هرگز گمراه نمیشوید و آن دو کتاب خدا و اهل بیتم عترتم هستند. البته این حدیث به صورتهای گوناگون در کتابهای شیعه و سنی نقل شده است.
3. اسم سومی که برای این مذهب به کار میرود نام «امامیه اثناعشریه» است. یعنی مذهب امامان دوازده گانه. علت این نامگذاری برای این مذهب اینست که از میان تمام مذاهب اسلامی، این مذهب برای امامان دوازده گانه که در روایات پیامبر اسلام (ص) آمده دوازده نفر از اولاد آن حضرت را به عنوان امام و پیشوایان دینی و علمی پذیرفته است. این روایات و احادیث در كتاب هاي اهل سنت تحت عنوان دوازده خليفه، دوازده امير و امثال اين عناوين نقل گرديده است.
در یکی از این روایات عنوان دوازده خليفه ذكر شده است که به صورت مكرر در مسند احمد، صحيح مسلم و سنن ابي داود بيان گرديده و مضمون همه آنها چنين است كه پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: اسلام پيوسته با دوازده خليفه كه همه آنان از قريش اند، عزيز خواهد بود.[8]
در برخی از كتابهاي اهل سنت آمده است كه پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: پيوسته اين دين بر كسي كه آنرا دشمن دارد، غالب است و هيچ مخالف و معاندی به آن ضرر نميزند تا اينكه دوازده امير از امت من را پشت سر بگذرانند كه همگي آنان از قريش اند، يا كار مردم پيوسته بگذرد تا اينكه دوازده امير بر آنان حكومت كنند كه همه آنها از قريش اند.[9]
4. چهارمین و معروف ترین نام این مذهب «جعفری» منسوب به اسم امام صادق(ع) می باشد. علت این نامگذاری این است که امام صادق(ع)با توجه به شرایط مناسب اجتماعی و کاسته شدن اختناق و فشارهای سیاسی، توانستند تعالیم اسلامی و احادیث نبوی را بیشتر از سابر امامان گسترش داده و تبلیغ نماید و حتی برای این هدف توفیق پیدا کرد که در شهر جدش مدینه منوره مدرسه علمیه ای تاسیس نماید و هزاران شاگرد را در آن پرورش دهد و دانشمندان زیادی را در حوزه های مختلف مانند فقه، حدیث، تفسیر، کلام، کیمیا، طبابت، جغرافیه و... تحویل جامعه اسلامی دهد. و نیز چون در زمان حیات آن حضرت و بعد از آن مذاهب چهارگانه اسلامی از طرف مسلمانان به رسمیت شناخته شدند، مذهب اهل بیت نیز بر همین اساس در این زمان به نام مذهب جعفری در کنار مذاهب اسلامی دیگر معروف گردید.
[1] . شیخ مفید، المقنعه، قم، موسسه نشر اسلامی، دوم، 1410ق. ص473.
[2] . قصص، 15.
[3] . قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1371ش. ج4، ص95.
[4] . بيّنه/7.
[5] . سيوطي، الدر المنثور، دارالفكر،هم چنين به الغدير، ج 2، ص 57 و 58 رجوع شود. ج 8، ص 589.
[6] . نیشاوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، بیروت ، دار احیاء التراث العربی. ج4، ص1873.
[7] . حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدک علی الصحیحین، بیروت، دارالکتب الغلمیه، اول، 1411ق. ج3، ص118.
[8] . امام احمدبن حنبل، مسند احمد، بيروت، دار صادر، بي تا، ج5، ص90، 93، 98 و 100؛ و مسلم بن حجاج نيشابوري، صحيح مسلم، بيروت، دارالفكر، بي تا، ج6، ص3 و 4؛ و سجستاني، سليمان بن اشعث، سنن ابي داود، بيروت، دارالفكر،چاپ اول، 1410 ق، ج2، ص309.
[9] . احمد بن حنبل، مسند احمد، بيروت، دار صادر، بي تا، ج 5، ص87، 90، 92، 94، 95، 98، 101؛ بخاري، محمد بن اسماعيل، صحيح بخاري، بيروت، دارالفكر، بي تا، ج8، ص137؛ و ترمذي، محمد بن عيسي، سنن ترمذي، بيروت، دارالفكر، 1403 ق، ج3، ص34، حديث 2323، طبراني، سلميان بن احمد، المعجم الكبير، قاهره، مكتبة ابن تيميه، بيتا، ج2، ص190 ـ 255؛ و المعجم الاوسط، دارالحرمين، ج1، ص263 و ج4، ص189.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 تیر 01
- بازدید
- ۳۳۹
مذهب جعفری چیست و بگویید این مذهب از چه زمانی تاسیس شده است ؟
- نشان کردن
پرسش
مذهب جعفری چیست و بگویید این مذهب از چه زمانی تاسیس شده است ؟
پاسخ
در جهان اسلام چهار مذهب فقهی(حنفی، شافعی، حنبلی و مالکی) اختصاص به اهل سنت دارد. و یک مذهب فقهی به نام مذهب جعفری مربوط به اهل تشیع میباشد. تمام شیعیان جهان در مسائل فقهی از مذهب جعفری پیروی میکنند. اگر کسی عنوان شیعه داشته باشد اما پیرو این مذهب نباشد از زمره اهل تشیع به شمار نمیآید. این مذهب منصوب به اسم امام صادق (ع) ششمین امام از امامان اهل بیت رسول الله (ص) میباشد. اسم او جعفر و کنیه اش ابو عبدالله است. پدرش امام محمد باقر فرزند امام زین العابدین پسر حسین بن علی بن ابی طالب(ع) میباشد. امام جعفر صادق (ع) رئیس مذهب تشیع است که در سال 83 هجری قمری در مدینه منوره متولد گردیده و در سال 148 هجری قمری در همین شهر وفات نموده است و در کنار پدر و جد و عمویش امام حسن (ع) در قبرستان بقیع به خاک سپرده شده است.[1] در حقیقت مذهب جعفری همان مذهب شیعه و مذهب امیر المؤمنین علی (ع) و امام حسن و امام حسین و سایر امامان اهل بیت می باشد.
مذهب شیعه با چهار نام معروف است:
1. یکی از نامهای این مذهب شیعه و تشیع است. معنای شیعه پيرو و يار است و لذا شیعهی هر کسی به اتباع و انصار او گفته میشود. در قرآن نیز شیعه به همین معنا استعمال شده است: «فَوَجَدَ فِيها رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِيعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ[2]»؛ موسى در شهر دو مرد را ديد كه مقاتله ميكردند يكى از پيروان و يكى از دشمنانش بود.[3] وجه تسمیه این مذهب به شیعه اين است كه پيروان حضرت علي (ع) در صدر اسلام شيعه ناميده شده اند و دلیل آن هم اینست که پيامبر (ص) در زمان حيات خويش اين اسم را بارها براي نزديكان و دوست داران علي(ع) به كار مي برد، چنانچه كه از عبدالله انصاري و ابن عباس نقل شده كه پيامبر(ص) در تفسير آيه «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ[4]»؛ «كساني كه ايمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند، بهترين مخلوقات اند» به علي (ع) اشاره كرده و فرمودند: «تو و شيعيانت، روز قيامت رستگار خواهيد بود.»[5].
2. اسم دیگری که برای این مذهب به کار برده میشود مذهب اهل بیت است. این اسم به این دلیل اختصاص به این مذهب پیدا کرده است که در این مذهب اهل بیت رسول الله(ص) در کنار قرآن به عنوان رهبران دینی و علمی گرفته شده اند؛ زیرا در روایات نبوی که در بسیاری از متون حدیثی اهل سنت هم نقل شده است بر پیروی از اهل بیت تاکید گردیده است. مثلا در صحیح مسلم آمده است: رسول خدا (ص) در بین راه مکه و مدینه در محلی به نام «خم» بعد از ستایش خدا و موعظهی مردم فرمود: «اما بعد الا ایّهاالناس فانّما انا بشر یوشک ان یأتی رسول ربّی فأجیب و انا تارک فیکم الثقلین اولهما کتاب الله فیه الهدای و النور فخذوا بکتاب الله و استمسکوا به و اهل بیتی اذکرکم الله فی اهل بیتی اذکرکم الله فی اهل بیتی اذکرکم الله فی اهل بیتی؛ با خبر باشید ای مردم همانا من بشر هستم و زود است که پیک پروردگارم بیاید و من او را اجابت کنم و اینک من در میان شما دو چیز گرانبها می گذارم اول آن کتاب خداست که در آن نور و هدایت است پس کتاب خدا را بگیرید و متمسک به آن شوید و دوم آن اهلبیتم است درباره اهلبیتم خدا را به یاد تان می آورم »[6] و نیز در المستدرک حاکم و کتابهای دیگر از قبیل تفسیر روح المعانی، تفسیر کبیر، و الدر المنثور و امثال آنها آمده که پیامبر اسلام (ص) فرمود: «یا ایهاالناس انی تارک فیکم امرین لن تضلوا ان اتبعتموهما و هما کتاب الله و اهل بیتی عترتی»[7] یعنی من در میان شما دو چیز را بجا میگذارم اگر از هردوی آنها متابعت کنید هرگز گمراه نمیشوید و آن دو کتاب خدا و اهل بیتم عترتم هستند. البته این حدیث به صورتهای گوناگون در کتابهای شیعه و سنی نقل شده است.
3. اسم سومی که برای این مذهب به کار میرود نام «امامیه اثناعشریه» است. یعنی مذهب امامان دوازده گانه. علت این نامگذاری برای این مذهب اینست که از میان تمام مذاهب اسلامی، این مذهب برای امامان دوازده گانه که در روایات پیامبر اسلام (ص) آمده دوازده نفر از اولاد آن حضرت را به عنوان امام و پیشوایان دینی و علمی پذیرفته است. این روایات و احادیث در كتاب هاي اهل سنت تحت عنوان دوازده خليفه، دوازده امير و امثال اين عناوين نقل گرديده است.
در یکی از این روایات عنوان دوازده خليفه ذكر شده است که به صورت مكرر در مسند احمد، صحيح مسلم و سنن ابي داود بيان گرديده و مضمون همه آنها چنين است كه پيامبر ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: اسلام پيوسته با دوازده خليفه كه همه آنان از قريش اند، عزيز خواهد بود.[8]
در برخی از كتابهاي اهل سنت آمده است كه پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله ـ فرمود: پيوسته اين دين بر كسي كه آنرا دشمن دارد، غالب است و هيچ مخالف و معاندی به آن ضرر نميزند تا اينكه دوازده امير از امت من را پشت سر بگذرانند كه همگي آنان از قريش اند، يا كار مردم پيوسته بگذرد تا اينكه دوازده امير بر آنان حكومت كنند كه همه آنها از قريش اند.[9]
4. چهارمین و معروف ترین نام این مذهب «جعفری» منسوب به اسم امام صادق(ع) می باشد. علت این نامگذاری این است که امام صادق(ع)با توجه به شرایط مناسب اجتماعی و کاسته شدن اختناق و فشارهای سیاسی، توانستند تعالیم اسلامی و احادیث نبوی را بیشتر از سابر امامان گسترش داده و تبلیغ نماید و حتی برای این هدف توفیق پیدا کرد که در شهر جدش مدینه منوره مدرسه علمیه ای تاسیس نماید و هزاران شاگرد را در آن پرورش دهد و دانشمندان زیادی را در حوزه های مختلف مانند فقه، حدیث، تفسیر، کلام، کیمیا، طبابت، جغرافیه و... تحویل جامعه اسلامی دهد. و نیز چون در زمان حیات آن حضرت و بعد از آن مذاهب چهارگانه اسلامی از طرف مسلمانان به رسمیت شناخته شدند، مذهب اهل بیت نیز بر همین اساس در این زمان به نام مذهب جعفری در کنار مذاهب اسلامی دیگر معروف گردید.
[1] . شیخ مفید، المقنعه، قم، موسسه نشر اسلامی، دوم، 1410ق. ص473.
[2] . قصص، 15.
[3] . قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1371ش. ج4، ص95.
[4] . بيّنه/7.
[5] . سيوطي، الدر المنثور، دارالفكر،هم چنين به الغدير، ج 2، ص 57 و 58 رجوع شود. ج 8، ص 589.
[6] . نیشاوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، بیروت ، دار احیاء التراث العربی. ج4، ص1873.
[7] . حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدک علی الصحیحین، بیروت، دارالکتب الغلمیه، اول، 1411ق. ج3، ص118.
[8] . امام احمدبن حنبل، مسند احمد، بيروت، دار صادر، بي تا، ج5، ص90، 93، 98 و 100؛ و مسلم بن حجاج نيشابوري، صحيح مسلم، بيروت، دارالفكر، بي تا، ج6، ص3 و 4؛ و سجستاني، سليمان بن اشعث، سنن ابي داود، بيروت، دارالفكر،چاپ اول، 1410 ق، ج2، ص309.
[9] . احمد بن حنبل، مسند احمد، بيروت، دار صادر، بي تا، ج 5، ص87، 90، 92، 94، 95، 98، 101؛ بخاري، محمد بن اسماعيل، صحيح بخاري، بيروت، دارالفكر، بي تا، ج8، ص137؛ و ترمذي، محمد بن عيسي، سنن ترمذي، بيروت، دارالفكر، 1403 ق، ج3، ص34، حديث 2323، طبراني، سلميان بن احمد، المعجم الكبير، قاهره، مكتبة ابن تيميه، بيتا، ج2، ص190 ـ 255؛ و المعجم الاوسط، دارالحرمين، ج1، ص263 و ج4، ص189.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 تیر 01
- بازدید
- ۳۳۹
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.