زيديه مي¬گويند روايتي که دلالت بر دوازده امام باشد، ساخته شيعيان است چرا آنها چنين ادعايي را دارند؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

زيديه مي­گويند روايتي که دلالت بر دوازده امام باشد، ساخته شيعيان است چرا آنها چنين ادعايي را دارند؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

زيديه گروهي از شيعيان هستند که امامت را بعد از علي ـ عليه السلام ـ ، امام حسن ـ عليه السلام ـ و امام حسين ـ عليه السلام ـ حق زيد بن علي ـ عليه السلام ـ مي­دانند، با وجود اينکه زيد خودش در مسأله امامت عقيده­اي بر خلاف شيعه اثنا عشري نداشت و طبق اخباري که از زيد و يحيي بن زيد در منابع روائي نقل شده هر دو به امامت دوازده امام معتقد بودند و هم چنين هر دوي آنها از سوي امامان شيعه تعريف و تمجيد شده­اند. ولي بر اساس سياست تقيه­اي که ائمه در دوران خود داشتند علنا قيام زيد و پسرش يحيي و ديگر زيديان را که در سال­هاي حضور ائمه ـ عليهم السلام ـ صورت مي­گرفت، تأييد نکردند.[1]

اما با گذشت زمان زيديان نيز همچون ديگر گروهها و فرق اسلامي به دسته­ها و گروه­هاي متعددي تقسيم شدند و هر کدام در باب امامت آراء و عقايدي خاص داشتند و چنان نيست که همه گروه­هاي زيديه درباره امامت و ائمه ديدگاه يکسان داشته باشند. هر چند که اکثر گروه­هاي زيدي امروزه منقرض شده اند.

اما آنچه مشترک بين تمام فرق زيدي در مورد امامت هست، اين است که هيچ کدام از آنها همانند اماميه اثنا عشري معتقد به 12 امام نيستند و بر اين اساس رواياتي که در مورد 12 امام، که با تعابير مختلف در کتب روائي شيعه و سني و حتي در برخي از کتب خود زيديها وارد شده قبول ندارند. چنانچه برخي ادعا مي­کنند که اين احاديث را شيعيان امامي ساخته اند. ولي در جواب بايد گفت:

اخبار در اين باب بسيار زياد است و راه صحيح آن است که به ناقلان حديث رجوع کنيم که هم ازطرق اهل سنت نقل شده است به طوري که نزديک به تواتر است که از عبدالله بن مسعود نقل کرده اند. مسروق مي­گويد: نزد عبدالله بن مسعود نشسته بوديم و نوشته­هاي خود را از روايات بر وي عرضه مي کرديم که جواني به وي گفت: آيا پيامبرتان به شما سفارش کرده است که پس از وي چند خليفه خواهند آمد؟ ابن مسعود گفت:

آري پيامبر ما ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ به ما سفارش کرده است که پس از وي دوازده خليفه به عدد نقباي بني اسرائيل خواهند بود.[2]

و باز اهل سنت از طريق جابر بن سمرة به طور مستفيض نقل شده است که گفت:

نزد پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بوديم و حضرت فرمود: بر اين امت دوازده تن ولايت کنند، راوي گويد: مردم فرياد کردند و من نشنيدم که رسول الله در ادامه چه فرمودند، به پدرم که نزديکتر بود به رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ گفتم: رسول خدا چه فرمود: گفت: فرمود که ايشان همگي از قريشند و مثل و مانند ايشان ديده نمي شود.[3]

البته اين روايات با تعابير گوناگون در کتب متعدد اهل سنت نقل شده است.[4]

علاوه بر اينکه اين گونه به طور مستفيض از اهل سنت نقل شده حتي در کتب روايي از خود زيد بن علي که زيديان ادعاي امامت وي را دارند نيز نقل شده است. و ايشان همانطور که قبلا اشاره شد همانند شيعيان امامي معتقد به دوازده امام بودند و بر اين باور بود که همگي از سوي حضرت رسول ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ معرفي شده اند.

از زيد بن علي نقل شده است که گفت: از پدرم، از جدم حسين بن علي ـ عليه السلام ـ از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نقل شده است که حضرت رسول ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: اي حسين تو امام و برادر امام و پدر امام هستي نه نفر از فرزندان تو رهبران معصوم هستند که نهمين آنها مهديشان هست.

پس خوشا به حال کسي که آنها را دوست بدارند و واي بر کسي که بر آنها غضب کنند.[5]

هم چنين از يحيي بن زيد، امام ديگر زيديان، نقل شده است که گفت: از پدرم (زيد) سئوال کردم ائمه چند نفرند؟ فرمود: دوازده نفر، چهار نفرشان درگذشته اند و هشت نفرشان باقي هستند، آن چهار نفر عبارتند از: امام علي ـ عليه السلام ـ امام حسن ـ عليه السلام ـ امام حسين ـ عليه السلام ـ و امام سجاد ـ عليه السلام ـ و آن هشت نفر باقي مانده عبارتند از: برادرم باقر، جعفر الصادق، موسي بن جعفر، علي بن موسي، محمد بن علي، علي بن محمد، حسن بن علي و پسرش مهدي ـ عليه السلام ـ يحيي ادامه مي­دهد، از پدرم پرسيدم آيا شما از امامان نيستيد، فرمود: نه، ولکن من از عترت رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ هستم عرض کردم پدرجان اسامي ائمه را از کجا آموختيد؟

فرمود: اين عهد و پيماني است که رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از ما گرفته است.[6]

بنابراين مشاهده مي­کنيم علاوه بر آنکه اين احاديث که اشاره به دوازده جانشين و امام بعد از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ دارند، از طريق شيعه به طور تواتر (فراوان) نقل شده است که به از جمله ناقلان اين اخبار زيد و يحيي مي باشند. در منابع اهل سنت نيز به طور مستفيض نقل شده است. و وقتي که اسناد روايات مراجعه مي کنيم مي بينيم که اخباري هستند که از نظر سند و رجال حديث، صحيح مي باشند.[7] لذا جاي هيچ شک و شبهه اي براي صحت و درستي صدور حديث از سوي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ وجود ندارد.

و اين که زيديه چنين ادعايي دارند، ادعاي دروغي بيش نيست و براي سست کردن عقايد شيعه امامي به چنين دروغ پردازي مي پردازند. با اينکه اين گونه ادعاها حدود هزار سال پيش از سوي افراد مغرض زيدي مطرح شده است و علماي اماميه همچون شيخ صدوق جواب آن را داده اند ولي گذشت زمان هم بي اساسي اين گونه ادعاها را به اثبات رسانده است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ ترجمه کمال الدين و تمام النعمه، منصور پهلوان.

2ـ فرق و مذاهب کلامي، علي رباني گلپايگاني.

3ـ تاريخ تشيع، محمد کاظم خواجويان.

 


[1]. مشکور، محمد جواد، موسوعة فرق الاسلاميه، بيروت، مجمع البحوث الاسلاميه، 1415ق، ص270.

[2]. حنفي قندوزي، ينابيع الموده لذوي القربي، بيروت، دارالاسوة، 1416ق، ج2، ص315.

[3]. نيشابوري، مسلم، صحيح مسلم، بيروت، دارالفکر، بي تا، ج6، ص3؛ سنن ابي داود، ج2، ص309؛ سنن ترمذي، ج3، ص340.

[4]. ر.ک: صافي گلپايگاني، لطف الله، منتخب الاثر، قم، موسسه سيده معصومه، 1421ق، ص45، 83.

[5]. خزاز قمي، کفاية الاثر، قم، انتشارات بيدار، 1401ق، ص304.

[6]. همان، ص305.

[7]. شيخ صدوق، کمال الدين و تمام النعمه، قم، جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1405ق، ص67 ـ 68.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
26 تیر 01
بازدید
۱۰۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.