نظر اهل سنت در باب امامت و رهبری جامعه چیست و چقدر ائمه را قبول دارند؟
نظر اهل سنت در باب امامت و رهبری جامعه چیست و چقدر ائمه را قبول دارند؟
پرسش
پاسخ
براي امامت تعريفهاي مختلفي توسط متکلمين شيعه و سني شده است که مفاد همه آنها تقريبا به يک معنا بر ميگردد.
عضدالدين ايجي از قول علماي اهل سنت ميگويد: امامت، رياست عامه است در دين و دنيا. و سپس خودش ميگويد: بهتر اين است که گفته شود: امامت خلافت و جانشيني رسول خدا است در اقامه دين به طوري که پيروي و متابعت او بر همه امت واجب باشد.[1]
خواجه نصير الدين از علماء شيعه در تعريف امامت ميگويد: امامت عبارت از رياست عامه ديني است که مشتمل بر ترغيب عموم مردم بر حفظ مصالح ديني و دنيوي آنان و بازداشتن آنها از هر چيزي که به حسب خودش به آنها ضرر ميزند، ميباشد.[2]
اختلاف اصلي و اساسي بين شيعه اماميه و اهل سنت از همين مسئله امامت آغاز گرديده است. شيعيان در
باره امامت و جانشينان رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از قرآن و احاديث و سفارشات پيامبر خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که مجالي براي ذکر آنها نيست، پيروي کرده و معتقدند که امام بعد از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بايد معصوم باشند و آنان منحصر در دوازده نفر ند که توسط شخص رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ معرفي شدهاند.
اما اهل سنت به آيات قرآن و احاديث و سفارشات رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ توجه نکرده و در مقابل عمل انجام شدهاي که توسط خلفاء صدر اسلام به وقوع پيوست، قرار گرفته و اصولي را در مسئله امامت مطابق با اين حوادث و وقايع تدوين نموده و به آن معتقد شدهاند. و روي اين جهت آنان هر چند احاديثي را مبني بر 12 امام و خليفه نقل نمودهاند، ولي هيچگاه نتوانسته براي اين امامان دوازده گانه مصداقي بيابند.
اساس عقيده اهل سنت در باره امامت را، خلافت ابوبکر تشکيل ميدهد. عايشه همسر رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اين داستان را که در صحيح بخاري نقل شده چنين بيان ميکند: « زماني که رسول خدا رحلت کردند، ابوبکر در مدينه حضور نداشت و عمر برخاست و به مردم گفت: به خدا قسم رسول خدا نمرده است تا اينکه ابوبکر آمد و فوت پيامبر را تاييد نمود و به مردم توصيههايي انجام داد که در اين هنگام خبر رسيد که عدهاي در سقيفه بني ساعده اطراف سعد بن عباده جمع شده و ميگويند: از ما (انصار) يک امير و از شما (قريش) يک امير باشد. سپس ابوبکر و عمر و ابو عبيده جراح به سوي آنان رفتند. در ابتداء عمر براي آنان ايراد سخن نمود و سپس ابوبکر او را ساکت کرده و خود به سخن گفتن آغاز نمود و در ضمن سخنان خود خطاب به انصار گفت ما اميران هستيم و شما وزيران، ولي حباب بن منذر گفت: نه، به خدا قسم يک امير از ما و يک امير از شما باشد. ولي ابوبکر گفت نه خير اميران ما هستيم و شما وزيران هستيد و آنان (قريش) وسط عرب و از نظر حسب عربترند. و سپس خود با عمر بيعت کرد، ولي عمر گفت: بلکه با تو بيعت ميکنيم و تو آقاي ما و بهترين ما و دوست داشتنيترين ما نزد رسول خدا هستي و عمر دست ابوبکر را گرفت و با او بيعت کرد و سپس ديگران با او بيعت کردند. يکي از ميان جمع گفت: که با اين کار سعد را کشتيد، عمر گفت خدا او را بکشد».[3]
اين تمام چيزي است که اساس و بنياد اهل سنت را در مسئله امامت تشکيل ميدهد. ملاحظه مي شود که در اين جلسه و شوراي تعيين امامت و خلافت نه به هيچ حديثي از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ استناد شده است و نه به آيهاي از قرآن بلکه به صراحت تمام، مسئله عربيت و حسب و نسب معيار و ملاک خلافت قرار داده شده است.
آنان بر اساس همین واقعه و وقایع بعدی در مورد تعیین خلفاء ميگويند: خليفه و امام برحق بعد از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ابوبکر است، زيرا که او از همه امت افضل و مقدم بوده است. اکثر اهل حديث و تمامي معتزله و اشاعره معتقدند که خلافت ابوبکر با انتخاب مردم ثابت شده است. و پس از او عمر خليفه بر حق است زيرا ابوبکر او را جانشين خود قرار داد و پس از عمر، خلافت و امامت، حق عثمان و پس از عثمان حق علي است.[4]
از ديدگاه اهل سنت امات از فروع دین است و لذا خداوند و پيامبرش هيچ نقشي در معرفي و نصب امام ندارند بلکه امام به روش هاي مختلفي قابل تعيين و انتخاب مي باشد که در زير به چهار روش اشاره مي شود:
1. امام ميتواند به وسيله اهل حل و عقد انتخاب شود، چنانچه ابوبکر اين گونه انتخاب شد و امامت او تأييد گرديد.
2. از ديدگاه اهل سنت امامت امام به وسيله يک فرد از اهل عدالت نيز قابل انعقاد است و پس از انعقاد امامت، بر ديگران واجب ميگردد که با او بيعت کنند و لذا ابوبکر به تنهايي خلافت را براي عمر منعقد گردانيد و بعد از آن ديگران با عمر بيعت کردند. اين روش را استخلاف هم مينامند.[5]
3. امام توسط شوراي کساني که براي امامت کانديد و نامزد شدهاند نيز قابل انتخاب است. چنانچه عثمان با اين روش انتخاب گرديد. زيرا عمر شش نفر «عثمان، علي، طلحه، زبير، سعد بن ابي وقاص و عبدالرحمن بن عوف» را براي مقام امامت نامزد نمود که با هم مشورت کنند و يکي را به عنوان امام انتخاب کنند. در اين شوراي شش نفره طلحه و زبير و سعد بن ابي وقاص کنار مي روند و حق خودشان را به عثمان و علي و عبدالرحمن بن عوف واگذار مي کنند و سپس عبدالرحمن بن عوف هم از حق امامت خود با اين شرط مي گذرد که وي بين عثمان و علي حکم قرار بگيرد. با پذيرفته شدن اين شرط، او عثمان را خليفه قرار ميدهد.[6]
4. روش ديگر از نظر اهل سنت براي انتخاب امام بيعت مردم است و امام علي ـ عليه السلام ـ با بيعت مردم به عنوان امام و خليفه چهارم انتخاب گرديد.[7]
اهل سنت از پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ حديثي نقل ميکنند که خلافت نبوت و امامت سي سال مي باشد و بعد از آن به پادشاهي تبديل ميشود و خدا اين پادشاهي را به هر که بخواهد ميدهد. آنان براي اين که سي سال را تا زمان حکومت معاويه تکميل کنند، براي امام حسن ـ عليه السلام ـ نيز شش ماه خلافت را قائل هستند هر چند آن حضرت را از زمره خلفاء راشدين به حساب نميآورند. و بعد از سي سال ميگويند اولين پادشاه مسلمين معاويه بن ابي سفيان است و او را بهترين پادشاهان مسلمين ميدانند.[8]
بنابراين اهل سنت فقط چهار نفر را به عنوان امام و خليفه قبول دارند و آنان را خلفاء راشدين و امامان هدايت گر مينامند. و ميگويند: فضيلت و برتري اين چهار نفر مانند ترتيب آنان در خلافت است؛ يعني ابوبکر با فضيلت تر از عمر و عمر با فضيلت تر از عثمان و عثمان با فضيلتتر از علي ـ عليه السلام ـ است.[9]
شرط امام در نزد اهل سنت اين است که عاقل، بالغ، مرد، عادل و عالم به حرام و حلال و... باشد و يکي از شرائط امام اين است که از قوم قريش باشد و افضل اين است که هاشمي باشد. اما اين که معصوم يا افضل مردمان و مجتهد در اصول و فروع دين باشد، در امام شرط نيست.[10]
از ديدگاه اهل سنت طاعت امامان و پادشاهان و امراء و واليان واجب و فرضي از فرضهاي شرعي ميباشد و خروج بر آنان جائز نيست هر چند مرتکب گناه و ظلم بشوند و امام با ارتکاب ظلم و گناه کبيره از امامت عزل نميشود.[11]
پس نتيجه اين شد که اهل سنت نه تنها به معصوم بودن امام قائل نيستند، بلکه از ديدگاه آنان يک فرد فاسق و ظالم نيز ميتواند امام باشد. و نيز آنان بيشتر از چهار امام ندارند که عبارت از ابوبکر، عمر، عثمان و علي ـ عليه السلام ـ باشند که قائل به عصمت آنان هم نيستند و بعد از اين چهار امام در ديدگاه اهل سنت اصلا امام ديگري وجود ندارد، بلکه همه آناني را که بر مسلمين حکومت کردهاند پادشاهان اسلامي ميدانند.
و نیز این مطلب روشن شد که هیچ فرقهای از اهل سنت ائمه دوازده گانه را به عنوان امامان و جانشین پیامبر اسلام(ص) و اینکه آنان معصوم اند قبول ندارد. و فقط از میان آنان امام علی (ع) را در ردیف خلفای راشدین قرار داده اند.
به جز ناصبیها و وهابیت سایر اهل سنت ائمه (ع) را فقط به عنوان اهلبیت و فرزندان رسول خدا که محبت آنان بر مسلمانان واجب شده پذیرفتهاند، البته بر این موضوع هم فقط برخی از علماء و دانشمندان اهل سنت آگاهی دارند، اما اکثر اهل سنت بخصوص عوام آنان هیچ اطلاعی از اصطلاح اهل بیت و نیز از مصادیق آن ندارند و آنان را اصلا نمی شناسند. و علت این مسئله عدم توجه علماء اهل سنت به اهل بیت (ع) میباشد به دلیل اینکه خلفاء و بزرگان اهل سنت مورد خدشه قرار نگیرند نخواسته و نمیخواهند که عوام اهل سنت با اهل بیت رسول(ص) خدا آشنا شوند. اما ناصبی ها و وهابیها که از پیروان بنی امیه (معاویه و یزید و...) هستند دشمن سرسخت اهل بیت و آئمه (ع) میباشند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ امامت و رهبري، شهيد مرتضي مطهري.
2ـ العصمة، سيد علي ميلاني.
3. فرق و مذاهب کلامي، علي رباني گلپايگاني.
4. آنگه هدايت شدم، سيد محمد تيجاني.
[1]. عضدالدين ايجي، عبدالرحمن بن احمد، المواقف، بيروت، دارالجيل، چاپ اول، 1997م، ج3، ص574.
[2]. سبحاني، شيخ جعفر، محاضرات في الالهيات، تلخيص رباني گلپايگاني، قم، موسسه امام صادق(ع)، بي تا، ص344.
[3]. بخاري، محمد بن اسماعيل، صحيح بخاري، بيروت، دار ابن کثير، چاپ سوم، 1407ق ـ 1987م، ج3، ص1341.
[4]. ر.ک: ابن ابي العز حنفي، شرح العقيده الطحاويه، بيروت، مکتب الاسلامي، چاپ چهارم، 1391م، ج1، ص533 ـ 545.
[5]. ر.ک: جمال الدين احمد بن محمد غزنوي، اصول الدين، بيروت، 1419ق، ج1، ص276 ـ 279؛ ابوسعيد عبدالرحمن نيشابوري، الغيبة في اصول الدين، بيروت، موسسه الکتب الثقافيه، چاپ اول، 1406ق، ج1، ص185.
[6]. الغيبة في اصول الدين، ج1، ص185.
[7]. شرح العقيدة الطحاويه، ج1، ص545.
[8]. ر.ک: همان.
[9]. همان، ص548.
[10]. ر.ک: اصول دين، ج1، ص272 ـ 276.
[11]. همان، ص283.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 24 تیر 01
- بازدید
- ۱۲۸
نظر اهل سنت در باب امامت و رهبری جامعه چیست و چقدر ائمه را قبول دارند؟
- نشان کردن
پرسش
نظر اهل سنت در باب امامت و رهبری جامعه چیست و چقدر ائمه را قبول دارند؟
پاسخ
براي امامت تعريفهاي مختلفي توسط متکلمين شيعه و سني شده است که مفاد همه آنها تقريبا به يک معنا بر ميگردد.
عضدالدين ايجي از قول علماي اهل سنت ميگويد: امامت، رياست عامه است در دين و دنيا. و سپس خودش ميگويد: بهتر اين است که گفته شود: امامت خلافت و جانشيني رسول خدا است در اقامه دين به طوري که پيروي و متابعت او بر همه امت واجب باشد.[1]
خواجه نصير الدين از علماء شيعه در تعريف امامت ميگويد: امامت عبارت از رياست عامه ديني است که مشتمل بر ترغيب عموم مردم بر حفظ مصالح ديني و دنيوي آنان و بازداشتن آنها از هر چيزي که به حسب خودش به آنها ضرر ميزند، ميباشد.[2]
اختلاف اصلي و اساسي بين شيعه اماميه و اهل سنت از همين مسئله امامت آغاز گرديده است. شيعيان در
باره امامت و جانشينان رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از قرآن و احاديث و سفارشات پيامبر خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که مجالي براي ذکر آنها نيست، پيروي کرده و معتقدند که امام بعد از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بايد معصوم باشند و آنان منحصر در دوازده نفر ند که توسط شخص رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ معرفي شدهاند.
اما اهل سنت به آيات قرآن و احاديث و سفارشات رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ توجه نکرده و در مقابل عمل انجام شدهاي که توسط خلفاء صدر اسلام به وقوع پيوست، قرار گرفته و اصولي را در مسئله امامت مطابق با اين حوادث و وقايع تدوين نموده و به آن معتقد شدهاند. و روي اين جهت آنان هر چند احاديثي را مبني بر 12 امام و خليفه نقل نمودهاند، ولي هيچگاه نتوانسته براي اين امامان دوازده گانه مصداقي بيابند.
اساس عقيده اهل سنت در باره امامت را، خلافت ابوبکر تشکيل ميدهد. عايشه همسر رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اين داستان را که در صحيح بخاري نقل شده چنين بيان ميکند: « زماني که رسول خدا رحلت کردند، ابوبکر در مدينه حضور نداشت و عمر برخاست و به مردم گفت: به خدا قسم رسول خدا نمرده است تا اينکه ابوبکر آمد و فوت پيامبر را تاييد نمود و به مردم توصيههايي انجام داد که در اين هنگام خبر رسيد که عدهاي در سقيفه بني ساعده اطراف سعد بن عباده جمع شده و ميگويند: از ما (انصار) يک امير و از شما (قريش) يک امير باشد. سپس ابوبکر و عمر و ابو عبيده جراح به سوي آنان رفتند. در ابتداء عمر براي آنان ايراد سخن نمود و سپس ابوبکر او را ساکت کرده و خود به سخن گفتن آغاز نمود و در ضمن سخنان خود خطاب به انصار گفت ما اميران هستيم و شما وزيران، ولي حباب بن منذر گفت: نه، به خدا قسم يک امير از ما و يک امير از شما باشد. ولي ابوبکر گفت نه خير اميران ما هستيم و شما وزيران هستيد و آنان (قريش) وسط عرب و از نظر حسب عربترند. و سپس خود با عمر بيعت کرد، ولي عمر گفت: بلکه با تو بيعت ميکنيم و تو آقاي ما و بهترين ما و دوست داشتنيترين ما نزد رسول خدا هستي و عمر دست ابوبکر را گرفت و با او بيعت کرد و سپس ديگران با او بيعت کردند. يکي از ميان جمع گفت: که با اين کار سعد را کشتيد، عمر گفت خدا او را بکشد».[3]
اين تمام چيزي است که اساس و بنياد اهل سنت را در مسئله امامت تشکيل ميدهد. ملاحظه مي شود که در اين جلسه و شوراي تعيين امامت و خلافت نه به هيچ حديثي از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ استناد شده است و نه به آيهاي از قرآن بلکه به صراحت تمام، مسئله عربيت و حسب و نسب معيار و ملاک خلافت قرار داده شده است.
آنان بر اساس همین واقعه و وقایع بعدی در مورد تعیین خلفاء ميگويند: خليفه و امام برحق بعد از رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ابوبکر است، زيرا که او از همه امت افضل و مقدم بوده است. اکثر اهل حديث و تمامي معتزله و اشاعره معتقدند که خلافت ابوبکر با انتخاب مردم ثابت شده است. و پس از او عمر خليفه بر حق است زيرا ابوبکر او را جانشين خود قرار داد و پس از عمر، خلافت و امامت، حق عثمان و پس از عثمان حق علي است.[4]
از ديدگاه اهل سنت امات از فروع دین است و لذا خداوند و پيامبرش هيچ نقشي در معرفي و نصب امام ندارند بلکه امام به روش هاي مختلفي قابل تعيين و انتخاب مي باشد که در زير به چهار روش اشاره مي شود:
1. امام ميتواند به وسيله اهل حل و عقد انتخاب شود، چنانچه ابوبکر اين گونه انتخاب شد و امامت او تأييد گرديد.
2. از ديدگاه اهل سنت امامت امام به وسيله يک فرد از اهل عدالت نيز قابل انعقاد است و پس از انعقاد امامت، بر ديگران واجب ميگردد که با او بيعت کنند و لذا ابوبکر به تنهايي خلافت را براي عمر منعقد گردانيد و بعد از آن ديگران با عمر بيعت کردند. اين روش را استخلاف هم مينامند.[5]
3. امام توسط شوراي کساني که براي امامت کانديد و نامزد شدهاند نيز قابل انتخاب است. چنانچه عثمان با اين روش انتخاب گرديد. زيرا عمر شش نفر «عثمان، علي، طلحه، زبير، سعد بن ابي وقاص و عبدالرحمن بن عوف» را براي مقام امامت نامزد نمود که با هم مشورت کنند و يکي را به عنوان امام انتخاب کنند. در اين شوراي شش نفره طلحه و زبير و سعد بن ابي وقاص کنار مي روند و حق خودشان را به عثمان و علي و عبدالرحمن بن عوف واگذار مي کنند و سپس عبدالرحمن بن عوف هم از حق امامت خود با اين شرط مي گذرد که وي بين عثمان و علي حکم قرار بگيرد. با پذيرفته شدن اين شرط، او عثمان را خليفه قرار ميدهد.[6]
4. روش ديگر از نظر اهل سنت براي انتخاب امام بيعت مردم است و امام علي ـ عليه السلام ـ با بيعت مردم به عنوان امام و خليفه چهارم انتخاب گرديد.[7]
اهل سنت از پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ حديثي نقل ميکنند که خلافت نبوت و امامت سي سال مي باشد و بعد از آن به پادشاهي تبديل ميشود و خدا اين پادشاهي را به هر که بخواهد ميدهد. آنان براي اين که سي سال را تا زمان حکومت معاويه تکميل کنند، براي امام حسن ـ عليه السلام ـ نيز شش ماه خلافت را قائل هستند هر چند آن حضرت را از زمره خلفاء راشدين به حساب نميآورند. و بعد از سي سال ميگويند اولين پادشاه مسلمين معاويه بن ابي سفيان است و او را بهترين پادشاهان مسلمين ميدانند.[8]
بنابراين اهل سنت فقط چهار نفر را به عنوان امام و خليفه قبول دارند و آنان را خلفاء راشدين و امامان هدايت گر مينامند. و ميگويند: فضيلت و برتري اين چهار نفر مانند ترتيب آنان در خلافت است؛ يعني ابوبکر با فضيلت تر از عمر و عمر با فضيلت تر از عثمان و عثمان با فضيلتتر از علي ـ عليه السلام ـ است.[9]
شرط امام در نزد اهل سنت اين است که عاقل، بالغ، مرد، عادل و عالم به حرام و حلال و... باشد و يکي از شرائط امام اين است که از قوم قريش باشد و افضل اين است که هاشمي باشد. اما اين که معصوم يا افضل مردمان و مجتهد در اصول و فروع دين باشد، در امام شرط نيست.[10]
از ديدگاه اهل سنت طاعت امامان و پادشاهان و امراء و واليان واجب و فرضي از فرضهاي شرعي ميباشد و خروج بر آنان جائز نيست هر چند مرتکب گناه و ظلم بشوند و امام با ارتکاب ظلم و گناه کبيره از امامت عزل نميشود.[11]
پس نتيجه اين شد که اهل سنت نه تنها به معصوم بودن امام قائل نيستند، بلکه از ديدگاه آنان يک فرد فاسق و ظالم نيز ميتواند امام باشد. و نيز آنان بيشتر از چهار امام ندارند که عبارت از ابوبکر، عمر، عثمان و علي ـ عليه السلام ـ باشند که قائل به عصمت آنان هم نيستند و بعد از اين چهار امام در ديدگاه اهل سنت اصلا امام ديگري وجود ندارد، بلکه همه آناني را که بر مسلمين حکومت کردهاند پادشاهان اسلامي ميدانند.
و نیز این مطلب روشن شد که هیچ فرقهای از اهل سنت ائمه دوازده گانه را به عنوان امامان و جانشین پیامبر اسلام(ص) و اینکه آنان معصوم اند قبول ندارد. و فقط از میان آنان امام علی (ع) را در ردیف خلفای راشدین قرار داده اند.
به جز ناصبیها و وهابیت سایر اهل سنت ائمه (ع) را فقط به عنوان اهلبیت و فرزندان رسول خدا که محبت آنان بر مسلمانان واجب شده پذیرفتهاند، البته بر این موضوع هم فقط برخی از علماء و دانشمندان اهل سنت آگاهی دارند، اما اکثر اهل سنت بخصوص عوام آنان هیچ اطلاعی از اصطلاح اهل بیت و نیز از مصادیق آن ندارند و آنان را اصلا نمی شناسند. و علت این مسئله عدم توجه علماء اهل سنت به اهل بیت (ع) میباشد به دلیل اینکه خلفاء و بزرگان اهل سنت مورد خدشه قرار نگیرند نخواسته و نمیخواهند که عوام اهل سنت با اهل بیت رسول(ص) خدا آشنا شوند. اما ناصبی ها و وهابیها که از پیروان بنی امیه (معاویه و یزید و...) هستند دشمن سرسخت اهل بیت و آئمه (ع) میباشند.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ امامت و رهبري، شهيد مرتضي مطهري.
2ـ العصمة، سيد علي ميلاني.
3. فرق و مذاهب کلامي، علي رباني گلپايگاني.
4. آنگه هدايت شدم، سيد محمد تيجاني.
[1]. عضدالدين ايجي، عبدالرحمن بن احمد، المواقف، بيروت، دارالجيل، چاپ اول، 1997م، ج3، ص574.
[2]. سبحاني، شيخ جعفر، محاضرات في الالهيات، تلخيص رباني گلپايگاني، قم، موسسه امام صادق(ع)، بي تا، ص344.
[3]. بخاري، محمد بن اسماعيل، صحيح بخاري، بيروت، دار ابن کثير، چاپ سوم، 1407ق ـ 1987م، ج3، ص1341.
[4]. ر.ک: ابن ابي العز حنفي، شرح العقيده الطحاويه، بيروت، مکتب الاسلامي، چاپ چهارم، 1391م، ج1، ص533 ـ 545.
[5]. ر.ک: جمال الدين احمد بن محمد غزنوي، اصول الدين، بيروت، 1419ق، ج1، ص276 ـ 279؛ ابوسعيد عبدالرحمن نيشابوري، الغيبة في اصول الدين، بيروت، موسسه الکتب الثقافيه، چاپ اول، 1406ق، ج1، ص185.
[6]. الغيبة في اصول الدين، ج1، ص185.
[7]. شرح العقيدة الطحاويه، ج1، ص545.
[8]. ر.ک: همان.
[9]. همان، ص548.
[10]. ر.ک: اصول دين، ج1، ص272 ـ 276.
[11]. همان، ص283.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 24 تیر 01
- بازدید
- ۱۲۸
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.