چرا اهل سنت علي ـ عليه السلام ـ را به عنوان اولين امام قبول ...

پرسش
پاسخ
براي يافتن جواب اين سؤال بايد اندكي به مباحث زمان صدر اسلام و زمان حيات پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ بپردازيم تا مسأله روشن شود كه آيا پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ در زمان حيات خود به امامت كسي تصريح كرده بود يا نه اگر تصريح كرده بود ديگر بعد از رحلت پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ نيازي نبود كه كسي به عنوان امام يا خليفه از طرف مسلمين (چه شيعه و چه سني) انتخاب شود بلكه فقط مردم بيعت ميكردند و قضيه فيصله مييافت ولي اگر تصريح به امامت كسي نكرده بود بايد بيشتر به مسئله امامت و خلافت بعد از پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ توجه كرد.
عقيدة اهل سنت بر اين است كه پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ امت خود را بدون تعيين جانشين و رهبري رها كرده است و براي مسلمانان از امام يا ولي و سرپرستي كه پس از وي بر مسند او تكيه خواهد زد و وظايف دنيوي و اخروي او از جمله رهبري امت را بر عهده خواهد گرفت سخني به ميان نياورده است.[1] لذا اصحاب بزرگوار با رنج و زحمت فراوان بدست آوردند كه ترك امت بدون تعيين امام و رهبر شكست قطعي مكتب و مرام آنها را در پي دارد و تعيين جانشين و ولي با مصلحت امت، سازگارتر است و به همين دليل آن را مشروعيت بخشيدند.[2]
اما در مقابل اين سخن بايد گفت مسلمان اعم از (شيعه و سني) همه ميدانند كه شخص پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ وقتي به جنگ و غزوهاي ميرفت حتي نميگذاشت شهر مدينه بدون امير و جانشين باشد؛ چطور ممكن است بگوئيم پيامبر امر اين امت عظيم را بعد از خودش تا ابدالدهر بدون آن كه قاعدهاي وضع و يا جانشيني تعيين كند ناديده گرفته است.[3]
بر كسي پوشيده نيست كه رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ (به موجب آيه 57 سورة مائده) عملاً علي ـ عليه السلام ـ را به خلافت و امامت بعد از خودش، آن هم در اجتماعي متشكل از صدهزار مسلمانِ حج گزار در محل غدير خم برگزيد.
بايد اذعان نمود كه حديث غدير از طريق اهل سنت به مرتبه تواتر رسيده و كتابهاي زيادي راجع به آن به رشته تحرير در آمده است. از جمله: 1. الولايه، نوشتة ابن حجر طبري، 2. كتاب الولايه، نوشته ابوعباس بن احمد بن عقده و ... براي هر مسلمان منصف و بيغرض همين كافي است كه طبق نقل هاي معتبر عمر بن خطاب در روز غدير بعد از نصب امام علي - عليه السلام – به خلافت (امامت) پا پيش گذاشت و در برابر صد هزار مسلمان انتخاب علي ـ عليه السلام ـ را به منصب امامت و خلافت تبريك گفت.[4]
بنا بر اين با توجه به اين كه پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ بارها بر امامت و خلافت علي ـ عليه السلام ـ تصريح كرده بودند اين سؤال مطرح ميشود كه چرا اهل سنت علي ـ عليه السلام ـ را به عنوان اولين امام قبول نكردند؟ شايد بتوان موارد ذيل را از جمله عوامل اين روي گرداني دانست:
1. ميگفتند سن امام علي ـ عليه السلام ـ كم است؛
2. عرب مخصوصاً قريش نسبت به آن حضرت حسد ورزيدند و عليه او توطئه چيني كردند؛
3. ميگفتند علي ـ عليه السلام ـ خونهاي زيادي در جنگهاي اسلام با مشركين ريخته بود؛
4. طايفه قريش راضي نميشد كه نبوت و خلافت در خانوادة بنيهاشم جمع شود؛
5. اگر علي ـ عليه السلام ـ زمامدار ميشد مردم را وادار ميكرد ولو خوش نداشته باشند تابع حق و راه رسم روشن باشند، حق هم كه در ذائقهها تلخ است.
در نهايت ميتوان گفت پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ در زمان حيات خود مكرراً عموماً و خصوصاً به امامت و جانشيني علي ـ عليه السلام ـ بعد از خودش به صراحت تصريح كرده بود مثل حديث ثقلين، حديث غدير و حديث يوم الانذار. كه اهل سنت در كتابهاي خود به اين احاديث اشاره كردهاند اما چيزي كه در اين ميان هست اين كه اهل سنت از روي غرض ورزي برخي از واقعيتها را يا انكارميكنند يا قبول ندارند يا سرپوش ميگذارند.[5]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. مناقب اهل بيت از ديدگاه اهل سنت، نوشته سيدمحمد طاهر هاشمي شافعي؛
2. اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ اسوة وحدت، محمد جواد شرّي، ترجمه: محمد رضا عطايي؛
3. چگونه شيعه شدم يا راه يافته، محمد تيجاني سماوي، ترجمة عباس جلالي.
پي نوشت ها:
[1] . احمد حسين يعقوب، نظرية عدالت صحابه، ص236، مترجم: مسلم صاحبي، ناشر: سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، زمستان 72، چاپ واژه.
[2] . احمد حسين يعقوب، نظرية عدالت صحابه، ص239، همان.
[3] . محمد رضا مظفر، اسرار سقيفه، ص54، انتشارات انصاريان، چاپ بهمن، قم، چاپ سوم، 1373.
[4] . نظرية عدالت صحابه، ص 280-281، همان.
[5] . محمد حسن موسوي كاشاني، بر امير مؤمنان چه گذشت، ص29، ناشر دارالكتب الاسلامي، چاپ خورشيد، چاپ سوم، 1374.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 تیر 93
- بازدید
- ۹۳۸
چرا اهل سنت علي ـ عليه السلام ـ را به عنوان اولين امام قبول ...
- نشان کردن
پرسش
پاسخ
براي يافتن جواب اين سؤال بايد اندكي به مباحث زمان صدر اسلام و زمان حيات پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ بپردازيم تا مسأله روشن شود كه آيا پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ در زمان حيات خود به امامت كسي تصريح كرده بود يا نه اگر تصريح كرده بود ديگر بعد از رحلت پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ نيازي نبود كه كسي به عنوان امام يا خليفه از طرف مسلمين (چه شيعه و چه سني) انتخاب شود بلكه فقط مردم بيعت ميكردند و قضيه فيصله مييافت ولي اگر تصريح به امامت كسي نكرده بود بايد بيشتر به مسئله امامت و خلافت بعد از پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ توجه كرد.
عقيدة اهل سنت بر اين است كه پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ امت خود را بدون تعيين جانشين و رهبري رها كرده است و براي مسلمانان از امام يا ولي و سرپرستي كه پس از وي بر مسند او تكيه خواهد زد و وظايف دنيوي و اخروي او از جمله رهبري امت را بر عهده خواهد گرفت سخني به ميان نياورده است.[1] لذا اصحاب بزرگوار با رنج و زحمت فراوان بدست آوردند كه ترك امت بدون تعيين امام و رهبر شكست قطعي مكتب و مرام آنها را در پي دارد و تعيين جانشين و ولي با مصلحت امت، سازگارتر است و به همين دليل آن را مشروعيت بخشيدند.[2]
اما در مقابل اين سخن بايد گفت مسلمان اعم از (شيعه و سني) همه ميدانند كه شخص پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ وقتي به جنگ و غزوهاي ميرفت حتي نميگذاشت شهر مدينه بدون امير و جانشين باشد؛ چطور ممكن است بگوئيم پيامبر امر اين امت عظيم را بعد از خودش تا ابدالدهر بدون آن كه قاعدهاي وضع و يا جانشيني تعيين كند ناديده گرفته است.[3]
بر كسي پوشيده نيست كه رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ (به موجب آيه 57 سورة مائده) عملاً علي ـ عليه السلام ـ را به خلافت و امامت بعد از خودش، آن هم در اجتماعي متشكل از صدهزار مسلمانِ حج گزار در محل غدير خم برگزيد.
بايد اذعان نمود كه حديث غدير از طريق اهل سنت به مرتبه تواتر رسيده و كتابهاي زيادي راجع به آن به رشته تحرير در آمده است. از جمله: 1. الولايه، نوشتة ابن حجر طبري، 2. كتاب الولايه، نوشته ابوعباس بن احمد بن عقده و ... براي هر مسلمان منصف و بيغرض همين كافي است كه طبق نقل هاي معتبر عمر بن خطاب در روز غدير بعد از نصب امام علي - عليه السلام – به خلافت (امامت) پا پيش گذاشت و در برابر صد هزار مسلمان انتخاب علي ـ عليه السلام ـ را به منصب امامت و خلافت تبريك گفت.[4]
بنا بر اين با توجه به اين كه پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ بارها بر امامت و خلافت علي ـ عليه السلام ـ تصريح كرده بودند اين سؤال مطرح ميشود كه چرا اهل سنت علي ـ عليه السلام ـ را به عنوان اولين امام قبول نكردند؟ شايد بتوان موارد ذيل را از جمله عوامل اين روي گرداني دانست:
1. ميگفتند سن امام علي ـ عليه السلام ـ كم است؛
2. عرب مخصوصاً قريش نسبت به آن حضرت حسد ورزيدند و عليه او توطئه چيني كردند؛
3. ميگفتند علي ـ عليه السلام ـ خونهاي زيادي در جنگهاي اسلام با مشركين ريخته بود؛
4. طايفه قريش راضي نميشد كه نبوت و خلافت در خانوادة بنيهاشم جمع شود؛
5. اگر علي ـ عليه السلام ـ زمامدار ميشد مردم را وادار ميكرد ولو خوش نداشته باشند تابع حق و راه رسم روشن باشند، حق هم كه در ذائقهها تلخ است.
در نهايت ميتوان گفت پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلّم ـ در زمان حيات خود مكرراً عموماً و خصوصاً به امامت و جانشيني علي ـ عليه السلام ـ بعد از خودش به صراحت تصريح كرده بود مثل حديث ثقلين، حديث غدير و حديث يوم الانذار. كه اهل سنت در كتابهاي خود به اين احاديث اشاره كردهاند اما چيزي كه در اين ميان هست اين كه اهل سنت از روي غرض ورزي برخي از واقعيتها را يا انكارميكنند يا قبول ندارند يا سرپوش ميگذارند.[5]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. مناقب اهل بيت از ديدگاه اهل سنت، نوشته سيدمحمد طاهر هاشمي شافعي؛
2. اميرالمؤمنين ـ عليه السلام ـ اسوة وحدت، محمد جواد شرّي، ترجمه: محمد رضا عطايي؛
3. چگونه شيعه شدم يا راه يافته، محمد تيجاني سماوي، ترجمة عباس جلالي.
پي نوشت ها:
[1] . احمد حسين يعقوب، نظرية عدالت صحابه، ص236، مترجم: مسلم صاحبي، ناشر: سازمان تبليغات اسلامي، چاپ اول، زمستان 72، چاپ واژه.
[2] . احمد حسين يعقوب، نظرية عدالت صحابه، ص239، همان.
[3] . محمد رضا مظفر، اسرار سقيفه، ص54، انتشارات انصاريان، چاپ بهمن، قم، چاپ سوم، 1373.
[4] . نظرية عدالت صحابه، ص 280-281، همان.
[5] . محمد حسن موسوي كاشاني، بر امير مؤمنان چه گذشت، ص29، ناشر دارالكتب الاسلامي، چاپ خورشيد، چاپ سوم، 1374.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 تیر 93
- بازدید
- ۹۳۸
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.