برخی از عقائد و باورهای اهل سنت ونقد آنها را بیان فرماید؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

برخی از عقائد و باورهای اهل سنت ونقد آنها را بیان فرماید؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

اهل سنت معتقدند که امامت الهي مانند نبوّت و رسالت با رحلت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ خاتمه مي­يابد و بعد از رحلت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ تعيين امام به مردم واگذاشته شد. و حتي بعضي از بزرگان اهل سنت تصريح کرده­اند که اگر کسي به زور اسلحه بر مردم مسلّط شود، اطاعت وي بر ديگران لازم خواهد بود.[1] اهل سنت در واقع مقام امامت و جانشيني پيامبر را يک مقام اجتماعي مي­دانند که در ميان تمام ملل جهان وجود دارد، همان طور که رئيس جمهور و نخست وزير يک موقعيت خاص اجتماعي است و در هر اجتماعي مردم به شکل خاصي رئيس جمهور انتخاب مي­کنند، جانشيني پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ هم يک مقام عادي است که توده مردم يا کساني که امور در دست آن­ها است و اهل حل و عقد مي­باشند مدير و مسئول اين مقام را انتخاب مي­کنند.

شيعه در جواب مي­گويند همان­گونه که مردم نمي­توانند از طريق انتخاب کسي را به مقام نبوت برسانند، نمی توانند کسی را به مقام امامت انتخاب کنند، چون مقام امامت همچون مقام نبوت يک مقام الهي است که هرگز فردي از طريق انتخاب مردم به این مقام نمي­رسد.[2]

و دلايل زيادي از قرآن و روايات نبوي بر خلاف عقيده اهل سنت وجود دارد، پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بارها جانشيان خود را معرفي و مشخص نموده است.

2. اهل سنت معتقدند که انتخاب ابوبکر به جانشيني پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اجماع امت بوده است و اجماع امت به طور قطع حجت است، زيرا رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرموده است که امتم بر خطا اجتماع نمي­کنند.

شيعه پاسخ مي­دهد که اولاً همه مسلمانان آن عصر با او بيعت نکردند، چون از ساير شهرها در مدينه نبودند که در آن اجماع حاضر شوند.

 ثانيا اهل مدينه در آن مجلس حضور نداشتند، حتي اهل بيت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و برخي از صحابه در اين مجلس حضور نداشتند، از این­رو اهل بيت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از بيعت خود داري کردند. ابوبکر خودش تصريح نموده که بيعت او از روي مشورت و فکر انجام نگرفته و در اوايل خلافت در حالي که از مردم عذر خواهي مي­کرد گفت: بيعت با من ناگهاني و بدون فکر صورت گرفت. خداوند شرّ آن را بر طرف ساخت و من از فتنه مي­ترسيدم.[3] افزون بر این، روايتی در این باره که  امام به وسيله اجماع قابل انتخاب است، وجود ندارد.

3. اهل سنت معتقدند که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ به ده نفر مژده بهشت را داده است که در اين زمينه حديثي را از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نقل مي­کنند که در آن حديث پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نام ده نفر را مي­برد که آنها به بهشت مي­روند و اين حديث در مسند احمد بن حنبل آمده که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: ابوبکر، عمر، علي، عثمان، طلحه، زبير، عبدالرحمن بن عوف، سعد وقّاص، سعيد بن زيد و ابوعبيده جرّاح در بهشت هستند، اهل سنت به اين حديث جعلي خيلي اهميت مي­دهند و معتقدند که تنها اهل سنت به پيروي از اين حديث مقام اين ده نفر را درک کرده و به ترتيب افضليت اين ده نفر را از ابوبکر تا نفر آخر قبول دارند و اين دليل حقانيت اهل سنت است.

شيعه مي­گويد: اوّلا اين حديث از نظر سند مردود است زيرا سند اين حديث به يکي از دو نفر به نام عبدالرّحمن بن عوف و سعيد بن زيد منتهي مي­شود. اما در روايت عبدالرّحمن سلسله سند روايت متصل نيست و روايت از اعتبار ساقط است، سعيد بن زيد نیز روايت «عشره مبشره» را در کوفه در عصر خلافت معاويه نقل کرده است و پیش از آن نقل نشده است. و اين بيانگر دست­هاي مرموز عصر معاويه است که در جعل اين حديث به کار رفته است.

 بنابراين حديث «عشره مبشره» از نظر سند مخدوش و بي اساس مي­باشد.[4] ثانيا در اين روايت از طلحه و زبير به عنوان بشارت دهندگان به بهشت ياد شده است؛ در حالي که آنها در تحت لواي عايشه براي جنگ با علي ابن ابي طالب که او نيز از اهل بهشت است وارد بصره شدند و جنگ جمل را که موجب کشتار بسياري از طرفين شد، پديد آوردند. با اين که قرآن مي فرمايند: «وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا[5]».

هر کس مؤمني را عمدا بکشد جزاي او دوزخ است و او هميشه در آن قرار دارد.

با توجه به اين آيه آن کس که باعث آن همه کشتار در جنگ جمل شد، بايد اهل دوزخ باشد و آن يا امام علي ـ عليه السلام ـ است و يا طلحه و زبير؟!

بنابراين شيعه اين روايت را به طور قطع کذب محض دانسته و اين روايت با کارهايي که از آنها در زمان حياتشان افتاده سازگاري ندارد.[6]

4. اهل سنت معتقد است که همه صحابه پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ عادل هستند و مي­گويند: هر يک از صحابه که افتخار ديدن پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را داشته و با او مصاحبت نموده­اند، عادل هستند و بر اين ادعاي خود آيه­اي از قرآن را ذکر کرده­اند که در آن آيه خداوند از بيعت کنندگان با پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در جريان صلح حديبيه اظهار رضايت کرده و مي­فرمايد: «لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَک تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ السَّکينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا[7]». خداوند از مؤمنان راضي گرديد همان دم که در زير درخت با تو بيعت کردند خدا مي­دانست آن چه را که در درون دلهايشان نهفته بود؛ لذا اطمينان خاطري به دلهايشان داد و فتح نزديکي را پاداششان کرد. اهل سنت مي­گويند: اين آيه به طور آشکار دلالت مي­کند بر اين که خداوند اصحاب را تزکيه نموده است تزکيه­اي که به جز خداوند کسي نمي­تواند بر آن آگاه باشد، زيرا اين تزکيه، تزکيه باطن و درون و آن چه در دل هايشان نهفته است مي­باشد و به همين خاطر از آنان راضي شد و کسي که خداوند از او راضي شود غير ممکن است که بر کفر بميرد چون در اين جا ملاک رضايت خدا بر وفات است، و اين اهل سنت است که قائل به عدالت همه صحابه مي­باشند و شيعيان که همه صحابه را عادل نمي­دانند.

شيعه مي­گويد: صحابه و ياران پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که در زمان حيات آن حضرت به او ايمان آورده و از محضر وي کسب معرفت کرده­اند، نزد ما از احترام خاصي برخوردارند، چه آنان که در جنگ­هاي بدر و احد و احزاب و حنين شربت شهادت نوشيدند و چه آنان که پس از درگذشت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در قيد حيات باقي ماندند. همه آنها از حيث آن که به پيامبر ايمان آورده و در کنار او بوده­اند از احترام برخوردارند و در جهان هيچ مسلماني نيست که به صحابه پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بدگويي کرده يا اظهار بي مهري نمايد و اگر چنين نسبتي به گروهي از مسلمانان بدهند نسبتي کاملا بي اساس است.

ولي در کنار اين مسئله مطلب ديگري وجود دارد که بايد بدون هيچ تعصب بدان رسيدگي کرد آيا همه اصحاب عادل و پرهيزکار و عاري از گناه بوده­اند؟ روشن است که ديدن پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و مصاحبت با او اگر چه افتخار آميز است ولي براي هيچ انساني مصونيت از گناه نمي­آورد، شکي نيست که قرآن ياران پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را در مواقع مختلف ستوده است، في المثل از بيعت کنندگان با پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در جريان صلح حديبيه اظهار رضايت کرده است، امّا اين ستايش بيانگر رضايت خداوند از آنان در حال بيعت است و دلالتي بر تضمين صلاح و رستگاري همه آنان تا آخر عمر ندارد. لذا اگر فرد يا افرادي از آنان بعداً راه خلاف در پيش گرفته باشند مسلما رضايت پيشين الهي گواه بر پارسايي پيوسته و رستگاري ابدي آنان نخواهند بود، زيرا شأن و مقام اين گروه که مورد رضايت خدا قرار گرفته اند، بالاتر از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نيست که در باره او مي فرمايد: «وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْک وَإِلَي الَّذِينَ مِنْ قَبْلِک لَئِنْ أَشْرَکتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُک وَلَتَکونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ[8]». اگر به خدا شرک ورزي قطعا عمل تو باطل شده و از زيانکاران خواهي بود، از باب نمونه قرآن کريم از بعضي از صحابه به عنوان فاسق ياد می­کند و مي­فرمايد: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِن جَاءکمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَيَّنُوا أَن تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَي مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ[9]»؛ «اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، اگر فاسقى برايتان خبرى آورد تحقيق كنيد، مباد از روى نادانى به مردمى آسيب برسانيد، آن گاه از كارى كه كرده‏ايد پشيمان شويد». در آيه ديگر درباره وي مي فرمايد «أَفَمَن کانَ مُؤْمِنًا کمَن کانَ فَاسِقًا لَّا يَسْتَوُونَ[10]»؛ «آيا آن كس كه ايمان آورده همانند كسى است كه عصيان مى‏ورزد؟ نه، برابر نيستن» اين فرد به گواهي قطعي تاريخ وليد بن عقبه از صحابه پيامبر بوده است که در عين کسب دو فضيلت صحابي بودن و هجرت کردن، نتوانست اعتبار خود را حفظ کند و با جعل دروغ در باره طايفه بني مصطلق خداوند از وي به عنوان فاسق ياد کرد.[11]

5. اهل سنت خود را پيرو سنت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ دانسته و به شيعه اشکالاتي را وارد مي کند مبني بر اين که شما به سنت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ عمل نمي­کنيد، در حالي که اهل سنت واقعي شيعيان هستند، نه اهل سنت، آنها چگونه اهل سنت هستند، در حالي بزرگان آنان که سال­ها نوشتن و نقل کردن احاديث پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را ممنوع کردند. «روايات درباره منع عمر از جمع آوري احاديث و اخبار بسيار زياد است، شيعه و سني به طرق مختلف آن را نقل کرده­اند. تا جايي که عمر صحابه پيامبر را از نوشتن احاديث پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ منع کرده و بزرگان صحابه را در مدينه نگه داشت، تا احاديث آن حضرت را در اطراف منتشر نسازند».[12] مفاسدي که از اين راه ناشي شد، هرگز قابل جبران نيست. زيرا اگر احاديث پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از همان عصر در يک کتابي جمع آوري مي­شد و مسلمانان آن را مقدس مي­شمردند، باب جعل حديث به روي دروغگويان به پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ به کلّي بسته مي­شد».[13]

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ آنگه هدايت شدم، سيد محمد تيجاني.

2ـ المراجعات، سيد شرف الدين.

 


[1]. مصباح يزدي، محمد تقي، آموزش عقايد، ص344.

[2]. سبحاني، جعفر، عقايد اسلامي در پرتو قرآن، حديث و عقل، ص419.

[3]. امامي، محمد جعفر، حق جو و حق شناس، ترجمه المراجعات، ص289.

[4]. علامه اميني، الغدير، ج10، ص124 ـ 122.

[5]. نساء / 93.

[6]. الغدير، همان، ج10، ص126 ـ 125.

[7]. فتح / 18.

[8]. زمر / 65.

[9]. حجرات / 6.

[10]. سجده / 18.

[11]. سبحاني، جعفر، منشور عقايد اماميه، ص242.

[12]. شرف الدين، سيد عبدالحسين، اجتهاد در مقابل نص، ترجمه علي دواني، ص208.

[13]. همان، ص209.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
24 تیر 01
بازدید
۱۰۴
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.