اينکه اهل سنت مي¬گويند اگر ما از ائمه مدد بگيريم، شرک است! آيا نظريه همه اهل سنت است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

اينکه اهل سنت مي­گويند اگر ما از ائمه مدد بگيريم، شرک است! آيا نظريه همه اهل سنت است؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

توسل به اهل­بيت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ طبق روايات موجود در کتب اهل سنت، نه تنها مشروع مي­باشد، بلکه حتي پيش از خلقت دنيوي معصومين ـ عليهم السلام ـ هم جايز بوده است و در روايات مطرح شده است. مثل توسل حضرت آدم به نور پنج تن آل عبا ـ عليهم السلام ـ .

از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نقل شده است که حضرت فرمودند: خداوند چون حضرت آدم را آفريد،آدم به سمت راست عرش نگريست، در هاله­اي از نور پنج شبه را ديد که در رکوع و سجودند. پرسيد: خدايا پيش از من کسي را از گل آفريده­اي خداوند فرمود: نه، پرسيد: پس اين پنج شبهي که به هيئت و چهره من هستند چه کساني هستند؟ خداوند فرمود: پنج نفر از فرزندان تو هستند، اگر آنان نبودند، تو را نمي­آفريدم، نامشان را از نام­هاي خودم مشتق ساخته­ام اگر نبودند، بهشت، دوزخ، عرش، کرسي، آسمان، زمين، فرشتگان، جن و انس را نمي­آفريدم. اينان برگزيدگان من هستند. من به خاطر و به وسيله اينها ديگران را نجات مي­بخشم. هر گاه حاجتي به من داشتي به اينان توسل کن. آن­گاه حضرت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: ما کشتي نجات هستيم، هر کس در اين کشتي آويزد، نجات يابد و هر که جا بماند هلاک مي­شود، هر کس به درگاه خدا نيازي دارد، پس به وسيله ما اهل بيت از خدا بخواهد.[1]

بنابراين نه تنها همه اهل سنت مشروع دانستن توسل به پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و اولياء الله را مجاز مي­دانند بلکه بر اين باورند که اين چنين توسلاتي در طول تاريخ حتي پيش از خلقت آن حضرت نيز صورت گرفته است. و اين تنها نظر عده قليلي از تندروهاي اهل سنت است که عقيده­اي بر خلاف عقايد ديگر مسلمانان دارند که از آنها تعبير به وهابيون مي­شود و همه مسلمانان را به خاطر توسل محکوم به کفر و شرک نموده­اند.

احمد بن حنبل و تعداد ديگري از بزرگان علمي اهل سنت حديثي را نقل مي­کنند که طبق آن مردي به پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ توسل مي­جويد: مردي نابينا حضور پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آمد، و گفت: از خداوند بخواه به من عافيت بخشد. پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: اگر مايل هستي دعا کنم و اگر مايل هستي صبر کن که اين بهتر است، مرد نابينا گف؛ دعا بفرمائيد. حضرت به او دستور دادند وضو بگير و در وضوي خود دقت کند و دو رکعت نماز بگذارد و اين چنين دعا کند:

«پروردگارا من از تو درخواست مي­کنم و به وسيله پيامبرت محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ، پيامبر رحمت به تو متوجه مي­شوم، اي محمد، من در باره حاجتم به وسيله تو به خدايم متوجه مي­شوم تا حاجتم را برآورده بفرمائي، پروردگارا شفاعت او را در باره من بپذير...».[2]

خود سني­ها در باره اين حديث مي­گويند: هيچ شکي در اين حديث نيست و حديثي مشهور و صحيح است. عماري مي­نويسد: اين حديث را ترمذي، نسائي، طبراني، حاکم، ذهبي، و بيهقي با سندهاي صحيح روايت کرده­اند.[3]

از اين قبيل روايات در کتب خود اهل سنت با سندهاي معتبر از ديدگاه خود آنها به وفور يافت مي­شود و نشان دهنده اين است که مسئله توسل در نزد گروه هاي مختلف اهل سنت جايز بوده و حتي سيره مسلمين در زمان شخص پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و از آن حضرت پيوسته بر اين امر جاري بود که مسلمانان به ذات اولياء الهي و مقام و منزلت آنان توسل مي جستند. نمونه­هائي نيز از اين موارد نقل مي­شود.

ابن اثير نقل مي­کند: در دوره خلافت عمر بن خطاب، خشکسالي رخ داد و قحطي به اوج خود رسيد. عمر به وسيله عباس بن عبدالمطلب طلب باران نمود. خداوند به وسيله او آنان را سيراب کرد، و زمين ها سر سبز گرديده پس عمر رو به مردم کرد و گفت:

به خدا سوگند عباس وسيله ما است به سوي خدا و مقامي نزد خدا دارد، حسان بن ثابت در مورد او اشعاري سرود و گفت: عباس که عموي پيامبر و همتاي پدر پيامبر است، مقام و منزلت را از او به ارث برده است. خداوند به وسيله او سرزمين­ها را زنده کرد...[4] وقتي که عباس عموي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ با اينکه بعد از چند سال از آغاز بعثت گذشته بود مسلمان شد، مي­شود به او توسل کرد چگونه نشود به علي ـ عليه السلام ـ که اولين مسلمان، پسر عمو، داماد و پدر نوه­هاي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بود توسل کرد، با وجود اينکه صدها روايت در منقبت و فضيلت علي ـ عليه السلام ـ و اهل بيت او از زبان پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ جاري و ساري شد. با توجه به اينکه خاندان پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که امامان ما از خواص و برترين خاندان آن حضرت مي­باشند، در نزد مردم در طول تاريخ اين چنين جايگاهي داشته­باشند و با توجه به اينکه خود خداوند مي­فرمايد: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ وَجَاهِدُواْ فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ[5]»؛ «اي اهل ايمان تقوا پيشه کنيد و (به وسيله ايمان و پيروي از اولياء حق) به خدا توسل جوئيد».

و وسيله هم تنها منحصر در عبادت و انجام فرائض نيست، بلکه مستحبات نيز مي­تواند، وسيله باشد که از جمله آنها توسل به انبياء و اولياء الله است.

سبکي يکي از علماي اهل سنت است و کتاب­هاي زيادي در علوم مختلف اسلامي دارد وي مي­گويد:

توسل به پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در هر حال قبل از بعثت بعد از بعثت در حال حيات بعد از مرگ درست است.[6] در جاي ديگر مي­گويد: بدانيد توسل، استغاثه، شفاعت خواستن از پيامبران و اولياء و صالحين هم جايز است و هم کار نيکوئي است. و جوازش از اموري است که هر صاحب دين از آن آگاهي دارد. و نيز در سيره گذشتگان از افراد صالح و علماء و عوام مسلمين چنين امري وجود داشته است. نه تنها مسلمين بلکه ساير اديان هم اين مسئله را رد نمي­کنند و از ميان مسلمين تنها ابن تيميه است که به اين مسئله ايراد مي­گيرد.[7] سبکي اين مطالب را در قرن هشتم هجري بيان مي­کند، بعد از اين در قرن دوازدهم هجري گروهي به وجود مي­آيند بنام وهابيون همان آراء و انديشه­هايي که ابن تيميه در باره توسل، استغاثه و زيارت قبور ائمه و اولياء ابراز داشته بود، با زور شمشير و پول عربستان سعودي مي­خواهند به همه بقبولانند.

ابن جوزي نقل مي­کند: شنيدم از جعفر فُلدي نقل مي­کردند که مي­گفت: من زخم بزرگي در بدنم داشتم به تربت قبر امام حسين ـ عليه السلام ـ توسل جستم و از آن خاک به بدن ماليدم آن زخم به کلي از بين رفت و الان اثري از آن نيست.[8]

وقتي انسان به کتاب­هاي اهل سنت مراجعه مي­کند، مي­بيند که پر است از مطالب اين چنيني که نشان از علاقه و ايمان به اهل بيت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و نيز قبول داشتن توسل و زيارت به آن بزرگان و حتي مقدس دانستن تربت قبر آن بزرگان از باورهاي مسلمين در طول زمان بوده است. وقتي عمر عبدالسلام اين قضيه را از ابن جوزي نقل مي کند، مي­گويد:

توسل به اهل بيت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ جايز است پس وهابيون چگونه به خود پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ هم توسل نمي­کنند. من از تو يا رسول الله ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ سئوال مي­کنم و به تو متوسل مي­شوم و سپس روايات فراواني که در باب توسل اهل سنت به خاندان پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رخ داده بيان مي­کند.[9] و هم چنين کيفيت آموزش امام مالک به ابوجعفر منصور عباسي در باره توسل به پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را بيان مي­کند. که مالک گفت: رو به قبله مي­کني و دعا مي­کني، چرا اين چنين نکني و صورتت را از قبر پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بگرداني در حالي که صاحب اين قبر وسيله نجات پدرت آدم بود. بلکه بهتر است رو به قبله کني و از او شفاعت بخواهي.[10]

اين دستور صريح يکي از امامان چهار گانه اهل سنت در باره توسل به پيامبر است.

و نويسنده ادامه مي­دهد. از اين تعجب دارم که وهابي­ها چگونه خون مسلمين را که متوسل به انبياء مي­شوند حلال مي­شمارند با وجود اين همه احاديث صحيح و سيره صحابه و ائمه، خلفاء و علماء.[11]

بنابراين نه تنها مخالفت با توسل به انبياء و اولياء الهي نظر کليه اهل سنت نيست بلکه سيره آنها در گذشته و حال چنين بوده که به پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و اهل بيت آن حضرت متوسل مي شدند وقتي انسان به قبرستان بقيع و کنار قبر شريف پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ مي رود، به عينه مشاهده مي­کند. حتي سني ها هم از رفتار وهابيون ابراز ناراحتي مي کنند. و از اينکه آشکارا نمي توانند زيارت کنند و توسل جويند غمگين هستند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ آئين وهابيت، جعفر سبحاني.

2ـ وهابيت بر سر دو راهي، مکارم شيرازي.

3ـ مخالفة وهابيت للقرآن و السنة، عمر عبدالسلام.

4ـ شفاء السقام، تقي الدين سبکي.

 


[1]. خوارزمي، موفق بن احمد، المناقب، قم، جامعه مدرسين، 1411ق، ص252؛ نيشابوري، الحاکم، مستدرک، بيروت، دارالمعرفه، بي تا، ج2، ص615 و ج3، ص151.

[2]. احمد بن حنبل، مسند احمد، بيروت، دارصادر، بي تا، ج4، ص138؛ نسائي، عبدالرحمان، احمد، السنن الکبري، بيروت، دارالکتب العلميه، 1411ق، ج6، ص169.

[3]. غماري، حسني، عبدالله بن محمد، ارغام المبتدع، دارالامام النووي، 1412ق، ص5.

[4]. ابن اثير، عزالدين، اسد الغابة، بيروت، دارالفکر، 1409ق، ج3، ص63.

[5]. مائده / 35.

[6]. سبکي، تقي الدين، شفاء السقام في زيارة خير الانام، بي جا، چاپ چهارم، 1419ق، ص294.

[7]. همان، ص293.

[8]. ابن جوزي، ابوالفرج عبدالرحمان، بيروت، دارالکتب العلميه، 1412ق، ج5، ص346.

[9]. عمر عبدالسلام، مخالفة الوهابيه للقرآن والسنة، بيروت، دارالهداية، 1416ق، ص6 ـ 35.

[10]. همان، ص37.

[11]. همان، ص37.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
24 تیر 01
بازدید
۱۲۷
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.