پل صراط از انديشه زرتشتي گرفته شده. در اسلام آيه اي در اين رابطه وجود ندارد آيا حديث معتبري هست که از چنین پلی سخن گفته باشد؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

پل صراط از انديشه زرتشتي گرفته شده. در اسلام آيه اي در اين رابطه وجود ندارد آيا حديث معتبري هست که از چنین پلی سخن گفته باشد؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

در مورد اين سوال که آيا اسلام اين اعتقاد را از دين زرتشت گرفته است يا خير؟ بايد گفت: براي پاسخ به اين سؤال بايد ابتدا روشن شود آيا آيين زرتشت دين الهي بوده يا خير. با نگاهي به تاريخ ايران در مي يابيم، دين امپراطوري ايران در زمان ساساني مجوس بوده است.[1] که در قرآن نيز از آن ياد شده و به عنوان اهل کتاب خوانده شده اند و قرآن در اين باره مي فرمايند:«إِنَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ الَّذِينَ هَادُواْ وَ الصَّبِِينَ وَ النَّصَارَى‏ وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُواْ إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَة[2]»؛ «مسلماً کساني که ايمان آورده اند و يهودي ها، صائبي ها و نصاري و مجوس و و آنانی که شرک ورزیدند، خداوند متعال در روز قيامت ميان‌شان داوري مي کند». هم چنين در حديثي نبي اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمودند: «مجوسيان پيامبري داشتند که او را کشتند و کتابي داشتند که پيامبرشان در پوست دوازده هزار گاو نوشته و آورده بود که آن را سوزاندند».[3]

لذا آنچه مسلّم است از حيث تاريخي اين است که مجوس ديني الاهي و توحيدي بوده است. اما در مورد زرتشت بايد گفت: طبق اظهار نظر برخي از تاريخ نويسان و متخصصين فن، زرتشت مصلحي در ميان مجوسيان بوده است و آيين زرتشت در طول آيين مجوس و از شاخه هاي آن است که با گذشت زمان گسترش يافته و جايگزين تنها قرائت از دين مجوس شده است؛ لذا بيش تر اعتقادات و انديشه هاي اصلي آيين زرتشت ريشه در دين مجوس دارد و براي بررسي آيين زرتشت نبايد از دين مجوس غافل شد، ولي وابستگي اين دو آيين موجب نخواهد شد تا زرتشت را پيامبر و کتاب اوستا را، کتاب آسماني بدانيم.[4]

حال با توجه به اين توضيحات مي توان گفت: چون بسياري از اعتقادات زرتشت از مجوس است و مجوس ديني الاهي و توحيدي بوده است و تمام اديان در نزد خدا واحد بوده اند و خداوند از آدم تا خاتم يک دين را ترويج داده است، مي توانند اسلام و مجوس با هم مشترکاتي داشته باشند.

مؤيد اين سخن اين است که قرآن راجع به حضرت ابراهيم ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «ما کان ابراهيم يهوديا و لا نصرانيا و لکن کان حنيفا مسلما[5]»: ابراهيم يهودي و يا نصراني نبود، و لکن يکتاپرست و مسلمان بود». يعني حضرت ابراهيم نيز مسلمان بود.

خداوند سبحان به خاطر تحريف دين آسماني و از بين رفتن آن، پيامبر جديدي مبعوث مي کرد که دين درست و اصلي را به مردم آموزش دهد و اين يکي از مهمترين دلايل تجديد نبوت است. با توجه به اين توضيح اديان آسماني مي توانند با هم مشترکات زيادي داشته باشند، که از جمله اينها پل صراط است که در آيين کنوني زرتشت نيز به آن اشاره شده و تعابيري همچون تعابيري که در روايات اسلامي وجود دارد در زرتشت نيز موجود است البته در زبان زرتشت به «پل چينوت» معروف است و چنين توضيح داده شده است: «گنهکاران پس از رسيدن به سر پل چينوت يا پل صراط در گام هاي اول در محل انديشه و گفتار و کردار داخل مي شوند و بعد از طي اين مهالک در مرحله چهارم به فضاي تيرگي بي پايان که «انغر تمنگه» نام دارد در مي آيند و...».[6]

در نتيجه: اديان الهي در بعضي از آموزه هاي خود مشترکند و اعتقادات واحدي دارند، اگر چه ممکن است در جزئيات با هم متفاوت باشند، «پل صراط» نيز از همين قبيل است و در بين دين مجوس و اسلام مشترک است و بدان اشاره شده است.

امّا آنچه مسلم است اين است که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و ائمه معصومين به تفصيل راجع به «پل صراط» توضيح داده اند و ريشه در متن اسلام دارد و ساختگي نيست که کسي فکر کند، ممکن است بعد از ائمه اطهار توسط اشخاص ديگري در اسلام گنجانده شده باشد، روايات در اين زمينه بسيار زياد است که ما تنها به عنوان نمونه یک حدیث را ذکر می کنیم:

ازمام علی النقی (ع) در باره عقاید اسلام مطالبی نقل شده است که یک فراز آن اینگونه می باشد: «وَ أَقُولُ إِنَّ الْمِعْرَاجَ حَقٌّ وَ الْمُسَاءَلَةَ فِي الْقَبْرِ حَقٌّ وَ إِنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَ النَّارَ حَقٌّ وَ الصِّرَاطَ حَقٌ‏ وَ الْمِيزَانَ حَقٌّ وَ إِنَ‏ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها وَ إِنَ‏ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ؛ یعنی می گویم که معراج حق است و سوال در قبر حق است و بهشت و جهنم حق اند و پل صراط حق است و میزان حق است و روز قیامت حتما خواهد آمد که هیچ شکی در آن نیست و همانا خداوند تمام کسانی را که در قبرها هستند بیرون خواهد آورد»[7]

{Tمعرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:

1ـ معاد، گفتار فلسفي، ج3، بخش صراط.

2ـ معاد، آيت الله دستغيب.

3ـ تفسير نمونه، آيت الله مکارم شيرازي، جلدهاي 13، ص119 ـ 117، و ج26، ص458.

 


[1]. مطهري، مرتضي، خدمات متقابل ايران و اسلام، مجموعه آثار، تهران، انتشارات صدرا، چاپ سوم، 1377ش، ج14، ص157.

[2]. حج / 17.

[3]. کليني، محمد بن يعقوب، الکافي، انتشارات دارالکتب الاسلاميه، نرم افزار نور2، ج4، ص14.

[4]. رسول رضوي، مقاله، آيا آيين زرتشت جزء اديان الهي است، مجله صباح، ج7 و8، موجود در سايت انديشه قم.

[5]. آل عمران / 67.

[6]. عبدالعظيم رضائي، تاريخ اديان جهان، انتشارات علمي، ويراستار، آقاي شيرازي، چاپ دوم، 1380ش، ج1، ص177.

[7] . محمد بن علی بن بابویه ، الأمالي ( للصدوق) ص 339؛ و توحید صدوق، ص82.

 

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
22 تیر 01
بازدید
۱۶۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.