با وجود اینکه عمر و ابو بکر حضرت فاطمه(س) را مورد اذیت و آزار قرار داد است ولی ممکن است که حضرت فاطمه(س) آنان را بخشیده و از آنها راضی شده باشد؟
با وجود اینکه عمر و ابو بکر حضرت فاطمه(س) را مورد اذیت و آزار قرار داد است ولی ممکن است که حضرت فاطمه(س) آنان را بخشیده و از آنها راضی شده باشد؟
پرسش
پاسخ
در اینکه حضرت فاطمه (س) دخت گرامی رسول خدا(ص) در معرض آزار و اذیت و شتم و ضرب ابوبکر و عمر قرار گرفته تردیدی وجود ندارد اما اینکه آن حضرت از این دو نفر راضی شده باشد دلایل قطعی بر نفی این رضایت وجود دارد که در زیر به آنها اشاره می شود:
- اعتراف عمر و ابوبکر بر اینکه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ تا اخر عمر از آنان راضی نشدند.
در کتابهاي معتبر اهل سنت آمده است که: «فقال عمر لابي بکر: انطلق بنا الي فاطمة فانّا قَدْ اغضبناها! فانطلقا جميعاً فأستأذنا علي فاطمة فلم تأذن لهم؛ عمر به ابوبکر گفت: بيا به ديدار فاطمه ـ سلام الله عليها ـ رويم و رضايت او را جلب کنيم، زيرا که ما وي را به خشم آورده ايم و آنان چندين بار به خانه آن حضرت آمدند، آن حضرت اجازه ورود به خانه را به آنها نداد...».[1]
چون چنين ديدند دست به دامن علي ـ عليه السلام ـ شدند و با فشار و اصرار نظر او را جلب کردند که از فاطمه ـ سلام الله عليها ـ اجازه بگيرد، ولي فاطمه ـ سلام الله عليها ـ اجازه ندادند. امام علي ـ عليه السلام ـ فرمود: اي دختر رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آنان نا رضايتي و اجازه ندادن تو را از چشم من مي بينند و لذا من به آنان قول داده ام که از تو اجازه بگيرم. سرانجام فاطمه ـ سلام الله عليها ـ گفت: من در اختيار تو هستم...
شيخين وارد خانه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ شده و بر او سلام کردند ولي فاطمه ـ سلام الله عليها ـ جواب سلام نداد و صورتش را از آنان به سوي ديوار برگرداند.[2] و اصرار و سماجت به جايي نرسيد. ابوبکر خيلي ناراحتي ميکرد و مي گفت: اي کاش من به جاي پيامبر مي مردم ... فاطمه ـ سلام الله عليها ـ گفت: اگر حديثي را از پيامبر خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بخوانم، مرا تأييد مي کنيد؟ گفتند بلي؟ فرمود:
«الم تسمعا رسول اللّه ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ يقول: فاطمة بضعة مني من آذاها فقد آذاني، رضا فاطمة من رضاي و سخط فاطمة من سخطي، فمن احب فاطمة ابنتي فقد احبني، و من ارضي فاطمة فقد ارضاني؟ قالا: نعم. قالت: فإنّي قد اُشْهِدُ اللّهِ وَ مَلائِکتَهُ اَنَّکما أسْخَطْتُماني وَ مَا اَرْضَيتُما في وَ لَئِنْ لَقَيْتُ النّبي ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ لاشکوَنَّکما إِلَيه».[3]
آيا از پدرم نشنيده ايد که رضايت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ رضايت من و خشم او خشم من است و هر کس او را دوست بدارد مرا دوست داشته و هر کس او را راضي کند مرا راضي نموده و چنانچه کسي وي را به خشم آورد مرا به خشم آورده است؟ گفتند: بلي، آنگاه دست به سوي آسمان برداشت و گفت: «من، خدا و ملائکه اش را به اين اعتراف شما شاهد مي گيرم، که شما مرا به خشم آورده ايد و راضيم نکرديد و هنگامي که در پيشگاه خدا پدرم را ديدار کنم، از شما به او شکايت خواهم کرد».
ابوبکر پس از شنيدن اين سخنان به گريه افتاد و با تمام ناراحتي خانه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ را به همراه عمر ترک کرد و خطاب به مردم گفت: من از خلافت کنار مي روم و حاجتي به بيعت شما ندارم... و فاطمه ـ سلام الله عليها ـ نيز اظهار داشت: من در تعقيب هر نماز تو را نفرين خواهم کرد...[4]
- پشيماني ابوبکر از بي احترامي به خانه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ
طبق روايت وارده در منابع اهل سنت ابوبکر در اواخر عمر خود پيوسته از حمله و هجوم به خانه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ و آزار و اذيت آن حضرت (که به دستور او و تهاجم عمر و دار و دسته اش انجام شد) اظهار ندامت و پشيماني مي کرد. در اين باره روايات زيادي وارد شده است که ذيلا به نمونه هايي از آن اشاره مي کنيم:
1. عمر از پدرش عبدالرحمن بن عوف نقل مي کند که گفت: «زماني که ابوبکر مريض شد به ملاقات او رفتم، ابوبکر گفت: بر هيچ چيز دنيا تأسف نمي خورم مگر بر سه کار که انجام دادم واي کاش انجام نمي دادم... اي کاش به خانه فاطمه بي احترامي نکرده بودم اگر چه بر عليه من اعلان جنگ مي نمودند...».[5]
2. يعقوبي مورخ مشهور اهل سنت نقل مي کند: وقتي که ابوبکر در بستر مرگ افتاده بود همواره تأسف مي خورد که، اي کاش قلادّه خلافت را به گردن نينداخته بودم. اي کاش خانه فاطمه را تفتيش نکرده و مورد هجوم آن عده قرار نداده بودم.[6]
3. روايات وارده در منابع اهل سنت درباره ناراضي بودن فاطمه ـ سلام الله عليها ـ از خليفه اول و دوم
دانشمندان اهل سنت در تاريخ هاي خود مي نويسند: فاطمه ـ سلام الله عليها ـ آن چنان از دو خليفه اول و دوم ناراضي و ناراحت بود، که با آنان قهر کرد و از ستم آن دو رو به سوي قبر پدر کرد و فرمود:
1. «يا ابتاه! يا رسول اللّه! ما ذا لقينا بعدک من ابن الخطّاب و ابن ابي قحافه؟!؛ اي پدر و اي رسول خدا! ما بعد از تو چه روزگار سياهي از پسر خطاب و پسر ابو قحافه داشته ايم؟!».[7]
2. در صحیح بخاری و مسلم وسایر کتب اهل سنت آمده است:
«فَهجَرَته فاطمة ـ سلام الله عليها ـ فلم تکلّمه في ذلک حتّي ماتت، فدفنها علي ـ عليه السلام ـ ليلاً؛ بعد از جريان تهاجم به خانه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ و اذيت آن حضرت توسط خليفه اول و دوم، حضرت از آن ها روي گردان شد و تا آخر عُمر با آنان سخن نگفت تا اين که از دنيا رفت و علي ـ عليه السلام ـ شبانه او را دفن نمود».[8]
3. حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ خطاب به ابوبکر فرمود:
«و اللّه! لا کلّمتک ابداً، و اللّه لادعون اللّه عليک في کل صلوة؛ سوگند به خدا از اين پس هرگز با تو سخن نخواهم گفت، سوگند به خدا شکايت تو را به خدا خواهم نمود. و در هر نماز تو را نفرين خواهم کرد».[9]
4. حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ آنچنان از عمر و ابوبکر ناراضي بود بطوري که وصيّت نمود که آن ها حقّ شرکت در تشييع جنازه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ را ندارند. چنان که به علي ـ عليه السلام ـ وصيت مي کند:
«اني اوصيک ان لا يلي غسلي و کفني سواک و اذا انا مت فادفني ليلاً و لا توذنن بي احداً، و لا توذنن بي ابابکر و عمر و بحق محمد رسول اللّه ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ان لا تصلي علَي ابوبکر و لا عمر؛ همانا من تو را وصيت مي کنم که غسل و کفن کردن مرا کسي غير از تو انجام ندهد و وقتي وفات کردم مرا شب دفن کن و هيچ کس را خبر نکن و ابابکر و عمر را نيز مطلع نساز، و تو را سوگند مي دهم به حق رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که ابوبکر و عمر بر جنازه من نماز نخوانند».[10]
5. ابن ابي الحديد (امام معتزلي) پس از تحقيق و بررسي در مورد واکنش حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ به ستمهاي وارده از سوي حکومت وقت مي نويسد: «وَ الصّحيحُ عِندي اَنَّها ماتَتْ واجِدَةً عَلَي ابي بکر و عمر و اَنَّها اَوْصَت الاّ يُصَلّيا عَلَيها».[11]
به نظر من حق اين است که فاطمه ـ سلام الله عليها ـ با دل پر درد از ابوبکر و عمر از دنيا رفت و وصيت کرد: آن دو بر جنازه اش نماز نخوانند.
اين ها نمونه هايي از روايات و مطالبي هستند که حکايت از نارضايتي فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ نسبت به خليفه اول و دوّم را دارد.
فاطمه اي که پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رضايت او را رضايت خدا و غضب او را غضب خداوند مي شمرد. آن جا که مي فرمايد: «يا فاطمة انّ اللّه ليغضب لغضبک و يرضي لرضاک؛ اي فاطمه! همانا خداوند با غضب تو غضبناک و با رضايت تو راضي مي گردد».[12]
حال با توجه به اين حديث چگونه مي توان عدم رضايت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ را از آن دو (عمر و ابوبکر) توجيه کرد؟
از اين احاديث چه نتيجه اي مي توانيم بگيريم؟ پاسخ اين سؤالات براي همه روشن است، چه رسد به افراد تحصيل کرده و آزموده.
جهت روشن شدن پاسخ به يک حديث توجه فرماييد!
جويني از محدثين بزرگ اهل سنت حديثي را از ابن عباس نقل مي کند که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: «و أمّا ابنتي فاطمة فإنها سيّدة نساء العالمين من الأولين و الآخرين و هي بضعة مني و هي نور عيني و هي ثمرة فؤادي و هي روحي الي ان قال: اللهم العن من ظلمها و عاقب من غصبها و ذلّل من أذلّها و خلّد في نارک من ضرب جنبها حتّي ألقت ولدها فتقول الملائکة عند ذلک آمين؛ اما دخترم فاطمه، او سيّده زنان دو عالم از اولين و آخرين است. و او پاره تن من است، او نور چشم و ميوه دلم مي باشد. فاطمه روح و جان من است، تا اين که فرمود: خدايا کساني که به او ظلم کرده و حقش را غصب کرده اند لعنت کن و خوار کن کسي که او را خوار مي کند. خدايا آن کس که بر پهلوي دخترم فاطمه زند به طوري که بچه اش ساقط گردد جايگاهش را آتش جهنّم قرار بده. و ملائکه هايي که در نزد پيامبر بودند آمين گفتند».[13]
اذيت و آزار فاطمه (س) توسط عمر و ابوبكر در هجوم بر خانه آن حضرت خلاصه نمي شود بلكه آنان حضرت را با غصب فدك نيز مورد اذيت و آزار قرار داده است اين مطلب در صحيح بخاري معتبر ترين كتاب اهل سنت اين گونه بازگو شده كه حضرت براي پس گرفتن فدك پيش ابوبكر مي رود وقتي كه ابوبكر مي گويد پيامبر صدقه بر جاي نمي گذارد فاطمه غضبناك مي شود: «فغضبت فاطمه بنت رسول الله – صلي الله عليه و سلم- فهجرت ابابكر فلم تزل مهاجرته حتي توفيت و عاشت بعد رسول الله – صلي الله عليه وسلم- سته اشهر»[14] يعني پس فاطمه دختر روسول خدا(ص) بر ابوبكر غضب نمود و از او كناره گرفت و اين كناري گيري همچنان ادامه داشت تا اينكه فوت نمود و بعد از رسول خدا (ص) شش ماه زندگي كرد.
در جاي ديگر صحيح بخاري مي گويد: «فهجرته فاطمه فلم تكلمه حتي ماتت»[15] يعني فاطمه از ابوبكر كناره گيري كرد و هرگز با او سخن نگفت تا اينكه از دنيا رفت.
از آنچه كه بيان شد نا رضایتی فاطمه (س) از عمر و ابوبكر يك مسئله قطعي است و هيچ كسي نمي تواند آن را انكار نمايد.
[1]. فلمّا قعدا حوّلت وجهها الي الحائط فسلّما عليها فلم ترد ـ سلام الله عليها ـ .
[2]. اين نوع احاديث درباره فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ از زبان پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ با عبارتهاي مختلف در منابع اهل سنت وارد شده است.
[3]. أبو محمد عبدالله بن مسلم ابن قتيبة الدّينوري، الامامة و السياسة، قم، ايران، منشورات الرضي، الطبعة الاخيره، 1388ق، ص13ـ14.
[4]. محمد بن جرير طبري، تاريخ الامم والملوک، بيروت، ، في حوادث سنة 13 هجري قمري، ج2، ص619.
[5]. حسين ابن علي مسعودي، مروج الذهب، القاهره، ج2، ص194، باب نسب و سيره ابوبکر؛ تاريخ يعقوبي، بيروت، ج2، ص137، باب أيام أبي بکر.
[6]. الامامة و السياسة، ج 1، ص 12 و 13؛ تاريخ طبري، ج 3، ص 210.
[7]. تاريخ الطبري، تاريخ الامم و الملوک، لابي جعفر محمد بن جرير الطبري، ج2، دارالکتب العلميّه، بيروت، الطبعة الثانية، 1408ق، کتاب 5 جلدي، ص236.
[8]. صحيح مسلم، ج 72 2. صحيح بخاري، ج 5، ص 5. الامامة و السياسة، ج 1، ص 14.
[9]. کشف الغمّة، ج 2، ص 68.
[10]. شرح نهج البلاغه، ج 6، ص 50. ج 16، ص 281.
[11]. اين حديث را جمعي از علماء و محقّقين اهل سنّت در کتاب هاي خودشان آورده اند از جمله: الحاکم النيشابوري، المستدرک علی الصحيحين، ج 2، ص 153؛ الحافظ الذهبي، ميزان الاعتدال، ج 1، ص 535؛ ابن الاثير، اسد الغابة في معرفة الصحابه، ج 5، ص 522؛ المحبّ الطّبري، الذخائر، ص 39؛ ابن حجر العسقلاني، الاصابة، ج 4، ص 378؛ ابن المغازلي الشافعي، مناقب علي بن ابي طالب ـ عليه السلام ـ ، ص 351.
[12]. ابراهيم محمد الجويني، فرائد السمطين، حقّقه و علّقه الشيخ محمد باقر المحمودي، بيروت، مؤسسة المحمودي للطباعة و النشر، الطبعة الاولي، 1400ق، ج2، ص35.
[13]. أبي عمر أحمد بن محمد بن عبد ربّه، العقد الفريد، قاهره، مکتبة النهضة المصريه، الطبعة الثانيه، 1381ق، ج4، ص259؛ عمر رضا کحالة، اعلام النساء، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1440ق، ج3، ص 1207؛ علامه الدين علي تقي بن حسام الدين هندي، کنز العمال في سنن الاقوال و الافعال، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1405ق، ج 3، ص 149.
[14] . صحيح بخاري، دارالفكر للطبعه و النشر والتوزيع، 1401هجري- 1981م، ج4ص42،.
[15] . صحيح بخاري، ج8ص3. همان.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 تیر 01
- بازدید
- ۲۱۷
با وجود اینکه عمر و ابو بکر حضرت فاطمه(س) را مورد اذیت و آزار قرار داد است ولی ممکن است که حضرت فاطمه(س) آنان را بخشیده و از آنها راضی شده باشد؟
- نشان کردن
پرسش
با وجود اینکه عمر و ابو بکر حضرت فاطمه(س) را مورد اذیت و آزار قرار داد است ولی ممکن است که حضرت فاطمه(س) آنان را بخشیده و از آنها راضی شده باشد؟
پاسخ
در اینکه حضرت فاطمه (س) دخت گرامی رسول خدا(ص) در معرض آزار و اذیت و شتم و ضرب ابوبکر و عمر قرار گرفته تردیدی وجود ندارد اما اینکه آن حضرت از این دو نفر راضی شده باشد دلایل قطعی بر نفی این رضایت وجود دارد که در زیر به آنها اشاره می شود:
- اعتراف عمر و ابوبکر بر اینکه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ تا اخر عمر از آنان راضی نشدند.
در کتابهاي معتبر اهل سنت آمده است که: «فقال عمر لابي بکر: انطلق بنا الي فاطمة فانّا قَدْ اغضبناها! فانطلقا جميعاً فأستأذنا علي فاطمة فلم تأذن لهم؛ عمر به ابوبکر گفت: بيا به ديدار فاطمه ـ سلام الله عليها ـ رويم و رضايت او را جلب کنيم، زيرا که ما وي را به خشم آورده ايم و آنان چندين بار به خانه آن حضرت آمدند، آن حضرت اجازه ورود به خانه را به آنها نداد...».[1]
چون چنين ديدند دست به دامن علي ـ عليه السلام ـ شدند و با فشار و اصرار نظر او را جلب کردند که از فاطمه ـ سلام الله عليها ـ اجازه بگيرد، ولي فاطمه ـ سلام الله عليها ـ اجازه ندادند. امام علي ـ عليه السلام ـ فرمود: اي دختر رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آنان نا رضايتي و اجازه ندادن تو را از چشم من مي بينند و لذا من به آنان قول داده ام که از تو اجازه بگيرم. سرانجام فاطمه ـ سلام الله عليها ـ گفت: من در اختيار تو هستم...
شيخين وارد خانه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ شده و بر او سلام کردند ولي فاطمه ـ سلام الله عليها ـ جواب سلام نداد و صورتش را از آنان به سوي ديوار برگرداند.[2] و اصرار و سماجت به جايي نرسيد. ابوبکر خيلي ناراحتي ميکرد و مي گفت: اي کاش من به جاي پيامبر مي مردم ... فاطمه ـ سلام الله عليها ـ گفت: اگر حديثي را از پيامبر خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بخوانم، مرا تأييد مي کنيد؟ گفتند بلي؟ فرمود:
«الم تسمعا رسول اللّه ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ يقول: فاطمة بضعة مني من آذاها فقد آذاني، رضا فاطمة من رضاي و سخط فاطمة من سخطي، فمن احب فاطمة ابنتي فقد احبني، و من ارضي فاطمة فقد ارضاني؟ قالا: نعم. قالت: فإنّي قد اُشْهِدُ اللّهِ وَ مَلائِکتَهُ اَنَّکما أسْخَطْتُماني وَ مَا اَرْضَيتُما في وَ لَئِنْ لَقَيْتُ النّبي ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ لاشکوَنَّکما إِلَيه».[3]
آيا از پدرم نشنيده ايد که رضايت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ رضايت من و خشم او خشم من است و هر کس او را دوست بدارد مرا دوست داشته و هر کس او را راضي کند مرا راضي نموده و چنانچه کسي وي را به خشم آورد مرا به خشم آورده است؟ گفتند: بلي، آنگاه دست به سوي آسمان برداشت و گفت: «من، خدا و ملائکه اش را به اين اعتراف شما شاهد مي گيرم، که شما مرا به خشم آورده ايد و راضيم نکرديد و هنگامي که در پيشگاه خدا پدرم را ديدار کنم، از شما به او شکايت خواهم کرد».
ابوبکر پس از شنيدن اين سخنان به گريه افتاد و با تمام ناراحتي خانه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ را به همراه عمر ترک کرد و خطاب به مردم گفت: من از خلافت کنار مي روم و حاجتي به بيعت شما ندارم... و فاطمه ـ سلام الله عليها ـ نيز اظهار داشت: من در تعقيب هر نماز تو را نفرين خواهم کرد...[4]
- پشيماني ابوبکر از بي احترامي به خانه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ
طبق روايت وارده در منابع اهل سنت ابوبکر در اواخر عمر خود پيوسته از حمله و هجوم به خانه فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ و آزار و اذيت آن حضرت (که به دستور او و تهاجم عمر و دار و دسته اش انجام شد) اظهار ندامت و پشيماني مي کرد. در اين باره روايات زيادي وارد شده است که ذيلا به نمونه هايي از آن اشاره مي کنيم:
1. عمر از پدرش عبدالرحمن بن عوف نقل مي کند که گفت: «زماني که ابوبکر مريض شد به ملاقات او رفتم، ابوبکر گفت: بر هيچ چيز دنيا تأسف نمي خورم مگر بر سه کار که انجام دادم واي کاش انجام نمي دادم... اي کاش به خانه فاطمه بي احترامي نکرده بودم اگر چه بر عليه من اعلان جنگ مي نمودند...».[5]
2. يعقوبي مورخ مشهور اهل سنت نقل مي کند: وقتي که ابوبکر در بستر مرگ افتاده بود همواره تأسف مي خورد که، اي کاش قلادّه خلافت را به گردن نينداخته بودم. اي کاش خانه فاطمه را تفتيش نکرده و مورد هجوم آن عده قرار نداده بودم.[6]
3. روايات وارده در منابع اهل سنت درباره ناراضي بودن فاطمه ـ سلام الله عليها ـ از خليفه اول و دوم
دانشمندان اهل سنت در تاريخ هاي خود مي نويسند: فاطمه ـ سلام الله عليها ـ آن چنان از دو خليفه اول و دوم ناراضي و ناراحت بود، که با آنان قهر کرد و از ستم آن دو رو به سوي قبر پدر کرد و فرمود:
1. «يا ابتاه! يا رسول اللّه! ما ذا لقينا بعدک من ابن الخطّاب و ابن ابي قحافه؟!؛ اي پدر و اي رسول خدا! ما بعد از تو چه روزگار سياهي از پسر خطاب و پسر ابو قحافه داشته ايم؟!».[7]
2. در صحیح بخاری و مسلم وسایر کتب اهل سنت آمده است:
«فَهجَرَته فاطمة ـ سلام الله عليها ـ فلم تکلّمه في ذلک حتّي ماتت، فدفنها علي ـ عليه السلام ـ ليلاً؛ بعد از جريان تهاجم به خانه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ و اذيت آن حضرت توسط خليفه اول و دوم، حضرت از آن ها روي گردان شد و تا آخر عُمر با آنان سخن نگفت تا اين که از دنيا رفت و علي ـ عليه السلام ـ شبانه او را دفن نمود».[8]
3. حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ خطاب به ابوبکر فرمود:
«و اللّه! لا کلّمتک ابداً، و اللّه لادعون اللّه عليک في کل صلوة؛ سوگند به خدا از اين پس هرگز با تو سخن نخواهم گفت، سوگند به خدا شکايت تو را به خدا خواهم نمود. و در هر نماز تو را نفرين خواهم کرد».[9]
4. حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ آنچنان از عمر و ابوبکر ناراضي بود بطوري که وصيّت نمود که آن ها حقّ شرکت در تشييع جنازه فاطمه ـ سلام الله عليها ـ را ندارند. چنان که به علي ـ عليه السلام ـ وصيت مي کند:
«اني اوصيک ان لا يلي غسلي و کفني سواک و اذا انا مت فادفني ليلاً و لا توذنن بي احداً، و لا توذنن بي ابابکر و عمر و بحق محمد رسول اللّه ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ان لا تصلي علَي ابوبکر و لا عمر؛ همانا من تو را وصيت مي کنم که غسل و کفن کردن مرا کسي غير از تو انجام ندهد و وقتي وفات کردم مرا شب دفن کن و هيچ کس را خبر نکن و ابابکر و عمر را نيز مطلع نساز، و تو را سوگند مي دهم به حق رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ که ابوبکر و عمر بر جنازه من نماز نخوانند».[10]
5. ابن ابي الحديد (امام معتزلي) پس از تحقيق و بررسي در مورد واکنش حضرت فاطمه ـ سلام الله عليها ـ به ستمهاي وارده از سوي حکومت وقت مي نويسد: «وَ الصّحيحُ عِندي اَنَّها ماتَتْ واجِدَةً عَلَي ابي بکر و عمر و اَنَّها اَوْصَت الاّ يُصَلّيا عَلَيها».[11]
به نظر من حق اين است که فاطمه ـ سلام الله عليها ـ با دل پر درد از ابوبکر و عمر از دنيا رفت و وصيت کرد: آن دو بر جنازه اش نماز نخوانند.
اين ها نمونه هايي از روايات و مطالبي هستند که حکايت از نارضايتي فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ نسبت به خليفه اول و دوّم را دارد.
فاطمه اي که پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رضايت او را رضايت خدا و غضب او را غضب خداوند مي شمرد. آن جا که مي فرمايد: «يا فاطمة انّ اللّه ليغضب لغضبک و يرضي لرضاک؛ اي فاطمه! همانا خداوند با غضب تو غضبناک و با رضايت تو راضي مي گردد».[12]
حال با توجه به اين حديث چگونه مي توان عدم رضايت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ را از آن دو (عمر و ابوبکر) توجيه کرد؟
از اين احاديث چه نتيجه اي مي توانيم بگيريم؟ پاسخ اين سؤالات براي همه روشن است، چه رسد به افراد تحصيل کرده و آزموده.
جهت روشن شدن پاسخ به يک حديث توجه فرماييد!
جويني از محدثين بزرگ اهل سنت حديثي را از ابن عباس نقل مي کند که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ فرمود: «و أمّا ابنتي فاطمة فإنها سيّدة نساء العالمين من الأولين و الآخرين و هي بضعة مني و هي نور عيني و هي ثمرة فؤادي و هي روحي الي ان قال: اللهم العن من ظلمها و عاقب من غصبها و ذلّل من أذلّها و خلّد في نارک من ضرب جنبها حتّي ألقت ولدها فتقول الملائکة عند ذلک آمين؛ اما دخترم فاطمه، او سيّده زنان دو عالم از اولين و آخرين است. و او پاره تن من است، او نور چشم و ميوه دلم مي باشد. فاطمه روح و جان من است، تا اين که فرمود: خدايا کساني که به او ظلم کرده و حقش را غصب کرده اند لعنت کن و خوار کن کسي که او را خوار مي کند. خدايا آن کس که بر پهلوي دخترم فاطمه زند به طوري که بچه اش ساقط گردد جايگاهش را آتش جهنّم قرار بده. و ملائکه هايي که در نزد پيامبر بودند آمين گفتند».[13]
اذيت و آزار فاطمه (س) توسط عمر و ابوبكر در هجوم بر خانه آن حضرت خلاصه نمي شود بلكه آنان حضرت را با غصب فدك نيز مورد اذيت و آزار قرار داده است اين مطلب در صحيح بخاري معتبر ترين كتاب اهل سنت اين گونه بازگو شده كه حضرت براي پس گرفتن فدك پيش ابوبكر مي رود وقتي كه ابوبكر مي گويد پيامبر صدقه بر جاي نمي گذارد فاطمه غضبناك مي شود: «فغضبت فاطمه بنت رسول الله – صلي الله عليه و سلم- فهجرت ابابكر فلم تزل مهاجرته حتي توفيت و عاشت بعد رسول الله – صلي الله عليه وسلم- سته اشهر»[14] يعني پس فاطمه دختر روسول خدا(ص) بر ابوبكر غضب نمود و از او كناره گرفت و اين كناري گيري همچنان ادامه داشت تا اينكه فوت نمود و بعد از رسول خدا (ص) شش ماه زندگي كرد.
در جاي ديگر صحيح بخاري مي گويد: «فهجرته فاطمه فلم تكلمه حتي ماتت»[15] يعني فاطمه از ابوبكر كناره گيري كرد و هرگز با او سخن نگفت تا اينكه از دنيا رفت.
از آنچه كه بيان شد نا رضایتی فاطمه (س) از عمر و ابوبكر يك مسئله قطعي است و هيچ كسي نمي تواند آن را انكار نمايد.
[1]. فلمّا قعدا حوّلت وجهها الي الحائط فسلّما عليها فلم ترد ـ سلام الله عليها ـ .
[2]. اين نوع احاديث درباره فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ از زبان پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ با عبارتهاي مختلف در منابع اهل سنت وارد شده است.
[3]. أبو محمد عبدالله بن مسلم ابن قتيبة الدّينوري، الامامة و السياسة، قم، ايران، منشورات الرضي، الطبعة الاخيره، 1388ق، ص13ـ14.
[4]. محمد بن جرير طبري، تاريخ الامم والملوک، بيروت، ، في حوادث سنة 13 هجري قمري، ج2، ص619.
[5]. حسين ابن علي مسعودي، مروج الذهب، القاهره، ج2، ص194، باب نسب و سيره ابوبکر؛ تاريخ يعقوبي، بيروت، ج2، ص137، باب أيام أبي بکر.
[6]. الامامة و السياسة، ج 1، ص 12 و 13؛ تاريخ طبري، ج 3، ص 210.
[7]. تاريخ الطبري، تاريخ الامم و الملوک، لابي جعفر محمد بن جرير الطبري، ج2، دارالکتب العلميّه، بيروت، الطبعة الثانية، 1408ق، کتاب 5 جلدي، ص236.
[8]. صحيح مسلم، ج 72 2. صحيح بخاري، ج 5، ص 5. الامامة و السياسة، ج 1، ص 14.
[9]. کشف الغمّة، ج 2، ص 68.
[10]. شرح نهج البلاغه، ج 6، ص 50. ج 16، ص 281.
[11]. اين حديث را جمعي از علماء و محقّقين اهل سنّت در کتاب هاي خودشان آورده اند از جمله: الحاکم النيشابوري، المستدرک علی الصحيحين، ج 2، ص 153؛ الحافظ الذهبي، ميزان الاعتدال، ج 1، ص 535؛ ابن الاثير، اسد الغابة في معرفة الصحابه، ج 5، ص 522؛ المحبّ الطّبري، الذخائر، ص 39؛ ابن حجر العسقلاني، الاصابة، ج 4، ص 378؛ ابن المغازلي الشافعي، مناقب علي بن ابي طالب ـ عليه السلام ـ ، ص 351.
[12]. ابراهيم محمد الجويني، فرائد السمطين، حقّقه و علّقه الشيخ محمد باقر المحمودي، بيروت، مؤسسة المحمودي للطباعة و النشر، الطبعة الاولي، 1400ق، ج2، ص35.
[13]. أبي عمر أحمد بن محمد بن عبد ربّه، العقد الفريد، قاهره، مکتبة النهضة المصريه، الطبعة الثانيه، 1381ق، ج4، ص259؛ عمر رضا کحالة، اعلام النساء، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1440ق، ج3، ص 1207؛ علامه الدين علي تقي بن حسام الدين هندي، کنز العمال في سنن الاقوال و الافعال، بيروت، مؤسسة الرسالة، 1405ق، ج 3، ص 149.
[14] . صحيح بخاري، دارالفكر للطبعه و النشر والتوزيع، 1401هجري- 1981م، ج4ص42،.
[15] . صحيح بخاري، ج8ص3. همان.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 تیر 01
- بازدید
- ۲۱۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.