در دعاي كميل كه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ دربارة گناهان اشاره مينمايد كه بعضي از آنها دعا را حبس ميكنند و بعضي روزي را قطع ميكند و به همين صورت، لطفاً در رابطه با دسته بندي گناهان و خواص منفي آنها و اينكه هر كدام چه اثري را دارند مشخص نماييد.
در دعاي كميل كه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ دربارة گناهان اشاره مينمايد كه بعضي از آنها دعا را حبس...
پرسش
پاسخ
1. دعا، خواندن موجودي است با توانائيهاي بي حدّ و مرز كه هم عقل بر بايستگي آن گواهي ميدهد و هم كلام الهي و سخنان معصومان بر آن پاي فشردهاند. رويكرد عقلاني دعا آسيب زدايي از انسان ميباشد، چرا كه زندگي دنيايي با رويدادهاي ناگوار آميخته است؛ وانگهي، رويارويي با آنها در صورت توانايي نيز بايسته ميباشد. دعا نيز فراهم كنندة اين تواناييي است.[1] از ميان انبوه آيات و روايات بر تشويق به دعا نيز تنها به نمونههائي اندك اشاره ميشود: «قل ما يعبوا بكم ربي لولا دعائكم (فرقان، 77)؛ بگو اگر دعاي شما نباشد پروردگارم هيچ اعتنايي به شما نميكند.». امام باقر نيز در روايتي ميفرمايند: «هيچ گاه از دعا دست بر مدار، چرا كه نزد خدا جايگاهي ارزشمند دارد»[2]. كوتاه سخن آنكه تشويق به دعا در قرآن و روايات، در همه حال سفارش شده است.
2. در ميان رواياتي كه به حبس و بي پاسخ ماندن دعا به دليل انجام گناه پرداختهاند دو رويكرد ديده ميشود:
الف. رواياتي كه بدون بر شماري نوع گناه، مطلق انجام گناه را موجب چنين پيامدي ميدانند: عن ابي عبدالله ـ عليه السّلام ـ قال: «ان الرجل يذنب الذنب فيحرم صلاة الليل و ان العمل السيئي اسرع في صاحبه من السكين في اللحم؛ امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرمود: به درستي كه شخص گناه ميكند و در نتيجه از نماز شب محروم ميشود و همانا رفتار بد با شتابي بيشتر از فرو رفتن چاقو در گوشت، در انجام دهنده آن اثر ميگذارد.»[3] در اين روايت، هر چند از تأثيرات انجام مطلق گناه بر روي نماز شب سخن به ميان آمده است، ولي نماز هم شكلي از دعا ميباشد. در سخني از امام باقر ـ عليه السّلام ـ نيز انجام گناه از عوامل حبس دعا بر شمرده شده است.[4]
بر پايه اين دست از روايات، انجام هر رفتاري كه در شرع مقدس اسلام گناه ميباشد موجب حبس دعا ميشود.
ب. رواياتي كه بر روي گناه خاصي انگشت گذاشته و آن را مانع استجابت دعا بر شمردهاند: شخصي از پيامبر پرسيد دوست دارم دعايم مستجاب شود، آن حضرت فرمود: «طهّر مأكلتك و لا تدخل بطنك الحرام؛ غذاي خود را پاك نما و از هر گونه خوردني حرام دوري كن»[5] همچنانكه پيشتر گفته شد چنانچه نماز را مفهوم گستردهاي از دعا بدانيم، در روايات انجام گناهان خاصي مانع قبولي آن به شمار آمدهاند: «عن ابي عبد الله ـ عليه السّلام ـ قال: من شرب مسكراً انحبست صلاته اربعين يوماً؛ امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرمود: كسي كه شراب بنوشد، تا چهل روز نماز او حبس ميشود (مورد قبول قرار نميگيرد).»[6] عن ابي الحسن الرضا ـ عليه السّلام ـ قال: ان الله امر ... بالصلوة و الزكاة؛ فمن صلّي و لم يزّك لم تقبل صلاته؛ امام رضا ـ عليه السّلام ـ فرمود: خداوند به نماز و زكات دستور داده است؛ پس اگر كسي نماز بخواند و زكات نپردازد، نمازش پذيرفته نميشود.»[7] رفتاري مناسب دعا نداشتن و به طور كلي اهل عمل نبودن نيز از جمله تخلفات موجب حبس دعا به حساب ميآيد.[8]
[1] . احمد بن فهد الحلي، عُدة الداعي و نجاح السّاعي، ص 15، بي جا، دار الكتاب الاسلامي، 1407 ق.
[2] . همان، ص 19.
[3] . الحر العاملي، وسايل الشيعه، ج 15، ص 302، مؤسسه آل البيت.
[4] . همان، ج 7، ص 144، باب 67 از ابواب دعا، ح 1.
[5] . حر عاملي، پيشين، ج 7، ص 145، ح 5؛ آيت الله مكارم شيرازي و همكاران، تفسير نمونه، ج 14، ص 255.
[6] . حر عاملي، پيشين، ج 25، ص 324؛ بحار الانوار، ج 76، ص 134.
[7] . مجلسي، محمد باقر ، بحار الانوار، ج 71، ص 68، دار احياء التراث.
[8] . حر عاملي، پيشين، ج 7، ص 145، ح 2.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
در دعاي كميل كه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ دربارة گناهان اشاره مينمايد كه بعضي از آنها دعا را حبس...
- نشان کردن
پرسش
در دعاي كميل كه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ دربارة گناهان اشاره مينمايد كه بعضي از آنها دعا را حبس ميكنند و بعضي روزي را قطع ميكند و به همين صورت، لطفاً در رابطه با دسته بندي گناهان و خواص منفي آنها و اينكه هر كدام چه اثري را دارند مشخص نماييد.
پاسخ
1. دعا، خواندن موجودي است با توانائيهاي بي حدّ و مرز كه هم عقل بر بايستگي آن گواهي ميدهد و هم كلام الهي و سخنان معصومان بر آن پاي فشردهاند. رويكرد عقلاني دعا آسيب زدايي از انسان ميباشد، چرا كه زندگي دنيايي با رويدادهاي ناگوار آميخته است؛ وانگهي، رويارويي با آنها در صورت توانايي نيز بايسته ميباشد. دعا نيز فراهم كنندة اين تواناييي است.[1] از ميان انبوه آيات و روايات بر تشويق به دعا نيز تنها به نمونههائي اندك اشاره ميشود: «قل ما يعبوا بكم ربي لولا دعائكم (فرقان، 77)؛ بگو اگر دعاي شما نباشد پروردگارم هيچ اعتنايي به شما نميكند.». امام باقر نيز در روايتي ميفرمايند: «هيچ گاه از دعا دست بر مدار، چرا كه نزد خدا جايگاهي ارزشمند دارد»[2]. كوتاه سخن آنكه تشويق به دعا در قرآن و روايات، در همه حال سفارش شده است.
2. در ميان رواياتي كه به حبس و بي پاسخ ماندن دعا به دليل انجام گناه پرداختهاند دو رويكرد ديده ميشود:
الف. رواياتي كه بدون بر شماري نوع گناه، مطلق انجام گناه را موجب چنين پيامدي ميدانند: عن ابي عبدالله ـ عليه السّلام ـ قال: «ان الرجل يذنب الذنب فيحرم صلاة الليل و ان العمل السيئي اسرع في صاحبه من السكين في اللحم؛ امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرمود: به درستي كه شخص گناه ميكند و در نتيجه از نماز شب محروم ميشود و همانا رفتار بد با شتابي بيشتر از فرو رفتن چاقو در گوشت، در انجام دهنده آن اثر ميگذارد.»[3] در اين روايت، هر چند از تأثيرات انجام مطلق گناه بر روي نماز شب سخن به ميان آمده است، ولي نماز هم شكلي از دعا ميباشد. در سخني از امام باقر ـ عليه السّلام ـ نيز انجام گناه از عوامل حبس دعا بر شمرده شده است.[4]
بر پايه اين دست از روايات، انجام هر رفتاري كه در شرع مقدس اسلام گناه ميباشد موجب حبس دعا ميشود.
ب. رواياتي كه بر روي گناه خاصي انگشت گذاشته و آن را مانع استجابت دعا بر شمردهاند: شخصي از پيامبر پرسيد دوست دارم دعايم مستجاب شود، آن حضرت فرمود: «طهّر مأكلتك و لا تدخل بطنك الحرام؛ غذاي خود را پاك نما و از هر گونه خوردني حرام دوري كن»[5] همچنانكه پيشتر گفته شد چنانچه نماز را مفهوم گستردهاي از دعا بدانيم، در روايات انجام گناهان خاصي مانع قبولي آن به شمار آمدهاند: «عن ابي عبد الله ـ عليه السّلام ـ قال: من شرب مسكراً انحبست صلاته اربعين يوماً؛ امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرمود: كسي كه شراب بنوشد، تا چهل روز نماز او حبس ميشود (مورد قبول قرار نميگيرد).»[6] عن ابي الحسن الرضا ـ عليه السّلام ـ قال: ان الله امر ... بالصلوة و الزكاة؛ فمن صلّي و لم يزّك لم تقبل صلاته؛ امام رضا ـ عليه السّلام ـ فرمود: خداوند به نماز و زكات دستور داده است؛ پس اگر كسي نماز بخواند و زكات نپردازد، نمازش پذيرفته نميشود.»[7] رفتاري مناسب دعا نداشتن و به طور كلي اهل عمل نبودن نيز از جمله تخلفات موجب حبس دعا به حساب ميآيد.[8]
[1] . احمد بن فهد الحلي، عُدة الداعي و نجاح السّاعي، ص 15، بي جا، دار الكتاب الاسلامي، 1407 ق.
[2] . همان، ص 19.
[3] . الحر العاملي، وسايل الشيعه، ج 15، ص 302، مؤسسه آل البيت.
[4] . همان، ج 7، ص 144، باب 67 از ابواب دعا، ح 1.
[5] . حر عاملي، پيشين، ج 7، ص 145، ح 5؛ آيت الله مكارم شيرازي و همكاران، تفسير نمونه، ج 14، ص 255.
[6] . حر عاملي، پيشين، ج 25، ص 324؛ بحار الانوار، ج 76، ص 134.
[7] . مجلسي، محمد باقر ، بحار الانوار، ج 71، ص 68، دار احياء التراث.
[8] . حر عاملي، پيشين، ج 7، ص 145، ح 2.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۵۵
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.