اگر خداوند رحمان و رحيم است پس چه عيبي دارد اگر ما گناه کنيم و به بخشيده شدن آن در آخرت اميدوار باشيم؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

اگر خداوند رحمان و رحيم است پس چه عيبي دارد اگر ما گناه کنيم و به بخشيده شدن آن در آخرت اميدوار باشيم؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

در سؤال مورد نظر به دو صفت از صفات خداوند متعال اشاره شده است، يعني رحمن و رحيم.

ابتداء توضيحي در مورد معنا و مفهوم اين صفات ارائه مي دهيم: رحمن اشاره به رحمت عام خداست که شامل مؤمن و کافر و نيکوکار و بدکار مي شود، مثل باران رحمت که براي همه نازل مي شود و تمام نقاط زمين را (چه شوره زار و چه سبزه زار) سيراب مي کند، رحمت الهي نيز شامل تمام بندگان خداوند مي شود.

امّا رحيم اشاره به رحمت خاص پروردگار است که ويژه بندگان مطيع و صالح و فرمانبردار است. در روايات هم به اين معنا اشاره شده است، مثل اين روايت که از امام صادق ـ عليه السلام ـ مي خوانيم که فرمود: «والله إله کل شي، الرحمن بجميع خلقه، الرحيم بالمؤمنين خاصة».[1]

خداوند معبود همه چيز است، رحمان است نسبت به تمام مخلوقاتش و رحيم است نسبت به مؤمنين. هم چنين در دعاي معروف امام حسين ـ عليه السلام ـ به نام دعاي عرفه مي خوانيم: «يا رحمن الدنيا و الاخرة و رحيمهما؛ اي خدايي که رحمن دنيا و آخرت تويي و رحيم دنيا و آخرت نيز تويي».

و روايتي که از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ رسيده است که فرمود:

«إن لله عزوجل مائة رحمة، و إنه أنزل منها واحدة الي الارض، فقسّمها بين خلقه، بها يتقاطعون و يتراحمون، و آخر تسع و تسعين لنفسه يرحم بها عباده يوم القيامة؛ خداوند بزرگ صد باب رحمت دارد که يکي از آنان را به زمين نازل کرده است، و در ميان مخلوقاتش تقسيم نموده است و تمام عاطفه و محبتي که در ميان مردم است، از پرتو همان است، ولي نود و نه قسمت را براي خودش نگاه داشته و در قيامت بندگانش را مشمول آن مي سازد».[2]

رحمت خداوند بر همه چيز سايه گسترانيده است.[3] و مي توان گفت آفرينش و خلقت خداوند بر اساس رحمت و مهرباني است و به دليل همين رحمانيت و رحيميت، خداوند مورد ستايش نيز قرار مي گيرد.[4]

هدف خداوند متعال از خلقت انسان، اين بوده است که انسان با اختياري که خداوند به وي داده است،با انجام دادن دستورات الهي و واجبات، و ترک نمودن محرّمات به کمال برسد و دنيا و زندگي دنيايي، فرصت خوبي است براي اين که انسان زاد و توشه اي براي آخرت خود بردارد. همان طور که در حديث زيبايي از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ مي خوانيم: «الدنيا مزرعة الآخرة».

يکي از تفاوت هاي دنيا و آخرت نيز همين نکته است، که اينجا خانه کشت و تخم پاشيدن است و آنجا، خانه بهره برداري و درو کردن. در آخرت، عمل نيست، مقدمه نيست، هر چه هست محصول و نتيجه است، مانند روزي که نتيجه امتحانات دانش آموزان اعلام مي گردد. اگر دانش آموزي در وقت اعلام نتيجه تقاضا کند که اکنون از من بپرسيد تا جواب درست را بگويم، پاسخي که دريافت مي دارد اين است که وقت امتحان گذشته و اکنون وقت نمره دادن است.

امير المؤمنين علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «و إن اليوم عمل و لا حساب و غدا حساب و لا عمل؛ امروز، کار است و محاسبه نيست و فردا، محاسبه است و کار نيست».[5]

خداوند متعال هم در اين مدت عمر به انسان فرصت داده است که هر چه مي تواند تلاش و کوشش کند که کار خوب و اطاعت انجام دهد و از کارهاي بد و گناهان دوري کند اما همين که عمر به پايان رسيد، وقت حسابرسي و اعلام نتيجه است و بر اساس اين که خداوند متعال نسبت به بندگانش رئوف و مهربان است، بسياري از گناهان را که از روي سهو و فراموشي و غفلت باشد مي بخشد، امّا همين خداي رئوف و مهربان نسبت به بنده اي که از روي عناد و عمد مرتکب گناه شده باشد و توبه نکرده باشد، منتقم و شديد العقاب است. به فردي که عمدا مرتکب گناه شده است گفته مي شود: تو عليرغم آگاهي از اين که در صورت ارتکاب گناه بر خلاف رضاي من گام بر مي داري، باز هم مرتکب گناه شدي و نسبت به دستورات من بي توجه بودي؟

آنجاست که انسان، شرمسار درگاه الهي خواهد شد و هيچ جوابي براي گفتن ندارد. علاوه بر اين اگر قرار باشد که بعضي انسان ها هر چه مي خواهند در اين دنيا به عيش و نوش بپردازند و از لذت هاي حرام بهره مند شوند و جلويشان باز باشد و هيچ کس هم مانع عيّاشي ها و بي بند باري هاي آنان نباشد و اميدشان به رحمت و بخشش خداوند در قيامت باشد، و خداوند هم (معاذ الله) اين انسان هاي لا ابالي و عيّاش را بدون اينکه توبه کنند و اصلاح گردند، ببخشد و آنها را وارد بهشت نمايد در اين صورت به انسان هايي که عمري در دنيا، از بسياري از لذت هاي دنيوي چشم پوشيدند و در مسير اطاعت الهي بودند و بر خود سخت مي گرفتند که مبادا کاري کنند که موجب خشم و غضب الهي شوند، معاذ الله ظلم مي شود و حقشان پايمال مي شود.

مثل اين که در يک کلاس، تعدادي از شاگردان بازي گوش و سر به هوا باشند و اصلا درس نخوانند و شيطنت کنند و عده اي از دانش آموزان هم حرف گوش کن و مودّب باشند، ولي معلم در آخر سال به همه آنها نمره قبولي بدهد و نمره انضباط همه را هم، يک نمره عالي ثبت کند، در اينجا آن عده شاگردان ممتاز اعتراض خواهند کرد که اين کار به دور از عدالت است.

اينجا ذکر اين نکته ضروري است که براي شناخت خداوند لازم است که تمام صفات خداوند متعال را در کنار يکديگر بررسي کنيم و تنها بر يک صفت تکيه و تأکيد نکنيم. همان طور که خود شما هم مي دانيد خداوند علاوه بر اين که رحيم است، رئوف است و ارحم الراحمين است، شديد العقاب، ذو انتقام و عادل و حکيم نيز مي باشد. بنابراين انسان هميشه بايد درحالت خوف و رجاء باشد، از عدالت شديد العقاب بودن حضرت حق خوف داشته باشد و به رحمت واسطه او اميدوار باشد.

در ضمن انسان براي اين که بتواند در آخرت از نعمت هاي بهشتي برخوردار شود، لازم است که آمادگي و زمينه استفاده از چنين نعمت هايي را در خود ايجاد کند و اين مهم جز در پرتو انجام کارهاي نيک ميسر نمي شود.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ عدل الهي، شهيد مرتضي مطهري، انتشارات صدرا.

 


[1]. کليني، محمد بن يعقوب ، اصول کافي ج1، ص114.

[2]. مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، ج1، ص23.

[3]. اعراف / 156.

[4]. فاتحه / 1 و 2.

[5]. مطهري، مرتضي، عدل الهي،انتشارات صدرا، ص159 و 196.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
22 امرداد 01
بازدید
۵۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.