اگر کسي تهمت و غيبت کسي بکند و مورد آزار و اذيت ديگران قرار بگيرد آيا از روي اعمال خود است؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

اگر کسي تهمت و غيبت کسي بکند و مورد آزار و اذيت ديگران قرار بگيرد آيا از روي اعمال خود است؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

از آنجا که دنيا نسبت به آخرت حالت مقدمه اي دارد، خداوند دنيا را محل ثواب و عقاب کامل و تام قرار نداده است، بلکه اين دنيا را محل آزمودن انسان ها قرار داده است تا افراد نيکوکار و بدکار از يکديگر جدا شوند. هم چنين نعمت هاي اين عالم دنيا خالص نيست و با رنج و زحمت همراه است به همين دليل نمي تواند محل خوبي براي ثواب و عقاب انسان باشد.

با توجه به اين مطالب خداوند عالم آخرت و عالم بعد از مرگ را که نعمت ها و لذت هاي آن و هم چنين عذاب و عقوبت هاي آن خالص است را محل ثواب و عذاب براي مؤمن و کافر قرار داده است. در حديث شريف که مي فرمايد: «و ذلک انّ الله لم يجعل الدّنيا ثوابا لمؤمن ولا عقوبة لکافر؛ خداي تعالي دنيا را محل ثواب و عذاب براي مؤمن و کافر قرار نداده است».[1] دنيا محل تکليف و کسب خوبي ها (مزرعه آخرت) مي باشد و محل و جايگاه امتحان و جدا کردن افراد خوب از افراد بد است. و آنهايي که توقع دارند که خداوند هر کسي را در اين دنيا گناهي يا فحشايي يا ظلم و بدي در حق کسي انجام دهد فورا جلو آن را بگيرد، غافل از سنت جاريه خداوند (که دنيا محل ثواب و عذاب براي مؤمن و کافر قرار نداده است) هستند. حال که ثابت شد دنيا محل اين است که خوب ها خودشان را با اعمالشان سعادتمند و هم چنين بدها خودشان را با اعمالشان شقاوتمند کنند و جاي نتيجه گيري و ثواب دادن وعذاب دادن نيست.

محل تکليف و کسب است،این سؤال پيش مي آيد که اين بلاها و گرفتاري ها و آزار و اذيت هايي که براي انسان بعد از ارتکاب گناه مي رسد ناشي از چيست و چه ناميده مي شوند؟

برخي از گناهان در همين دنيا باعث مشکلاتي مي شود که در روايات به آنها اشاره شده است که مي توان به اين بلاها و گرفتاري ها به عنوان اثرات گناه اشاره کرد. يعني براي گناهان در همين دنيا هم اثراتي است ،ولي اينها را نمي شود به عذاب تعبير کرد بلکه اين اثرات گناه از الطاف وعنايات خداوند منان مي باشد که شايد بنده گناهکار به خود بيايد و خود را از عذاب اخروي برهاند و اين لطف الهي از اين جهت است که خداوند دنيا را محل تکليف و کسب قرار داده است و فرصتي است که انسان شقاوتمند خود را سعادتمند کند.[2]

يعني زماني که فردي گناهي را انجام مي دهد و پس از آن به بلا و گرفتاري دچار مي شود، اين گرفتاري ها باعث مي شود تا فرد به بررسي رفتار و کردارهاي خود بپردازد و هم در کارهاي خود تجديد نظر کند.

رواياتي در مورد اثرات گناه در اين دنيا

از امام محمد باقر ـ عليه السلام ـ که مي فرمايند: «ما من نکبة تصيب العبد الاّ بذنب؛ هيچ گرفتاري به بنده (انسان) نمي رسد مگر به سبب گناهي که انجام مي دهد».[3] و در حديث ديگر آمده که علت گرفتاري ها را گناه زبان معرفي فرموده: «بلاء الانسان من اللسان؛ بلاء آدمي از ناحيه زبان است».[4]

و وارد شده در مورد کسي که عيوب ديگران را پيش مردم بگويد مردم هم خود او را به عيب هايي که در او نيست متهم مي کنند.

امام سجاد ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: «من رمي الناس بما فيهم رموه بما ليس فيه؛ کسي که مردم را به خاطر عيب هايشان بدگويي کند مردم هم او را حتي به واسطه عيب هايي که در او نيست بدگويي کنند».[5]

از نظر عقلي هم اگر انسان توجه کند که هر وقت که ما در پيش ديگران يا گروهي مرتکب غيبت يا تهمت مي شويم،

آن گروه با خود فکر مي کنند فردي که از فلان شخص پيش ما بدگويي مي کند، حتما از ما هم پيش ديگران بدگويي مي کند و به ياد اين شعر مي افتند که:

آنکه عيب ديگران نزد تو آورده و شمرد                    بي گمان عيب تو نزد ديگران خواهد برد

لذا به ما بد گمان و بی  اعتماد مي شوند.

بديهي است اين بي اعتمادي در رفتارهاي ديگران با فرد غيبت کننده تأثير مي گذارد و آنان در روابط با او، ديگر به او اعتماد نمي کنند.

در پايان ذکر اين نکته ضروري است که گاهي بلاها و مصايبي که انسان به آن دچار مي شود، جزء امتحانات الهي محسوب مي شود و خداوند براي آزمودن بنده هاي خود آنان را به بلاء و مصيبت دچار مي کند. پس به صرف اينکه انسان دچار مصيبتي شد نمي تواند آن را مستند به اعمال و رفتار خود بداند.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ چهل حديث امام خميني (ره)،حديث غيبت.

2ـ گناهان کبيره، مرحوم شهيد دستغيب، باب غيبت و تهمت.

3ـ ميزان الحکمه.

4ـ پرورش روح، سيد محمد شفيعي.

5ـ گناه شناسي، آقاي قرائتي.

 


[1]. موسوي خميني، سيد روح الله، چهل حديث، تهران، موسسه تنظيم ونشر آثار امام خميني(ره)، ص245.

[2]. فلاحي بابلي، حسن، صبر و استقامت دو پشتوانه انقلاب، قم، چاپخانه دفتر انتشاراتي اسلامي وابسته به جامعه مدرسين، 1376ش.

[3]. شفيعي، سيد محمد، پرورش روح، قم، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي.

[4]. همان.

[5]. مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، ج75، ص261.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
18 امرداد 01
بازدید
۷۰
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.