خشم و رضايت خدا به چه معناست؟ کار براي خدا و براي رضايت خدا انجام دادن يعني چه؟ محاربه با خدا به چه معناست؟ وقتي نيت انسان براي خدا باشد با وقتي که نباشد تفاوتشان در چيست؟
خشم و رضايت خدا به چه معناست؟ کار براي خدا و براي رضايت خدا انجام دادن يعني چه؟ محاربه با خدا به چه معناست؟ وقتي نيت انسان براي خدا باشد با وقتي که نباشد تفاوتشان در چيست؟
پرسش
پاسخ
1.ذات خداوندی از هر تغییری منزّه است؛ بنابراین تأثیرپذیری و انفعال، در ذات خدا راه ندارد. نه رضایت خدا، از سنخ تأثیرپذیری و انفعال است و نه غضب او؛ بلکه رضا و غضب خدا، از صفات فعلی او هستند و صفات فعلی خدا، از نسبتی که بین خدا و فعل او (مخلوقات) وجود دارد انتزاع میشوند.[1]
خشم و محبت در مورد خدا به معنای آثار خارجی آن است و گرنه خشم و غضب كه به معنای هیجان و برآشفتگی نفس آدمی است در مورد خدا هرگز صادق نیست؛ پس اگر میگوییم خداوند گناهكاران را غضب میكند؛ یعنی همچون یك شخص غضبناك با آنها رفتار مینماید. و او به سبب گناه از رحمت، توجه و نعمتهای الهی محروم میشود.
پس مورد رضایت خدا بودن یعنی رو به خدا کردن و آن گونه که او مي پسندد رفتار کردن و از نور الهی بهرهبردن؛ بنابراین کار برای رضای خدا انجام دادن، یعنی فقط او را در نظر گرفتن، نه برای هوی و هوس خود، یا برای کسب دنیا، شهرت و غیره.
2. محارب یک اصطلاح قرآنی و فقهی است و به کسی گفته میشود که سلاح بدست گرفته و ناامنی ایجاد کند.[2]اما جنگ با خدا یعنی چه؟ جنگ با شخص خدا که ممکن نیست. خدائی که همه چیز تحت قدرت اوست و هیچ چیز بدون اراده او قابل تحقق نیست، جنگ با او معنایش چیست؟ اکثر علماء گفتهاند مراد جنگ و مقابله با دین الله است. وعدهای معنا را وسیع تر گرفته و گفتهاند منظور محاربه با اراده خدا است که در حقیقت محاربه با رسول خدا هم جنگ با اراده خداست. یعنی حاکمیت خدا روی زمین را نمی خواهند بپذیرند. حاکمیت طاغوت را قبول دارد، حاکمیت شیطان را قبول دارد، حاکمیت خودش را قبول دارد ولی حاکمیت خدا را روی زمین قبول ندارد. نه صرفا قبول ندارد بلکه برای نفی حاکمیت خدا تجرید و حمل سلاح کرده و می گوید چرا مردم نماز می خوانند و به دستورات دینی عمل میکنند؟ و سلاح به دست گرفته برای مقابله با حاکمیت خدا ! و یا با دین خدا ! حتی در برابر یکی از واجبات هم با سلاح بایستد حرب صدق می کند.
درنتیجه محاربه با خدا یعنی مقابله با حاکمیت خدا که دین خدا از جمله ملاکهای حاکمیت خدا است. و از اين جهت، به شدت موجب غضب ذات پاک اوست. مانند اصرار بر گناهان کبیره، ربا و یا ايجاد رعب و وحشت در دل مردم و تجاوز به جان يا مالشان و... که در قرآن کریم با عنوان محاربه با خدا معرفى شده است. نام بردن از اين امور با عنوان محاربه با خدا نشانگر تأكيد فوق العاده اسلام بر حقوق و کرامت انسانها و رعايت امنيت آنان است.[3]
3. همان گونه که میدانید، شرط قبولی عبادات، خالص بودن نیت برای خداست و حتی اعمال غیر عبادی مانند درس خواندن، ارتباط با دیگران و حتی خوردن و خوابیدن و ... اگر به نیت خدایی انجام شود دارای ثواب است و باعث کمال نفس میشود. هر عملی که بدون نیت الهی انجام میشود شاید از نظر ظاهری و مادي فرقی با عمل خالصانه نداشته باشد، اما تفاوتش در قبول نشدن (یعنی بطلان فقهی) و عدم تأثیر آن در تکامل روحی انسان است. از ديدگاه توحيدي هر عملي داراي صورتهاي گوناگوني است که در طول يکديگر پديد مي آيند و انسان در هر عالمي که قرار ميگيرد با صورتي از اعمال خويش که متناسب با آن عالم است مواجه خواهد شد. اعمال ما يک صورت ملکي و دنيايي دارد که قابل حس و اندازهگيري مادي است و صورتي برزخي و در نهايت صورتي ملکوتي و آخرتي. تفاوت حقيقت اعمال آدميان بر مبناي اخلاص و غير آن در صورت دنيايي عمل نيست بلکه در صورت برزخي و آخرتي آن است. و صور ملکوتي است که در سعادت و شقاوت، انحطاط و ارتقا و قرب و بعد انسان به ساحت الوهي نقشآفرين است.
چون هدف از خلقت، کمال انسانی و تقرب به خداوند است و اعمالی برای انسان مفیدند که برای رسیدن به این هدف انجام شوند. لذا اعمالی که ظاهر خیلی خوبی دارند و شاید برای مردم خیلی مفید باشند، اگر به نیت رسیدن به پول و شهرت و مقام انجام شده باشد، نه رضایت خداوند، نه تنها فایده ای برای انجام دهنده آن ندارد بلکه باعث دوری او از خداوند و از هدف خلقت می شود. و به همین دلیل علماء فرموده اندکه عمل هم نیاز به حسن فعلی دارد و هم حسن فاعلی. حسن فعلی یعنی اینکه کار جایز و خوب باشد (كارهاى واجب و مستحب و مباح) و حسن فاعلی یعنی همان قصد قربت كه در فاعل است، که با وجود آن عمل چهره ى الهى نيز به خود مى گيرد.
مرحوم امام خمينى(ره) در بیان این موضوع میفرماید: كار خير مؤمن، كه با هدف و انگيزه ى الهى و به قصد قربت انجام مى گيرد مركب از قصد قربت و نفس عمل است; جزء اول اين مركب (قصد قربت) افضل و ثوابش بيش تر از جزء دوم است كه عنصر مادى كار است; يعنى همان حسن فاعلى در مؤمن، نتيجه اش بهتر از حسن فعلى خود كار است. كافر نيز، وقتى عمل زشتى را با سوء نيت انجام مى دهد، به خاطر قصد مخالفتش با خدا، عذابش بيش تر خواهد بود، چون سركشى و قلدرى در برابر خالق است.[4]
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۸۲
خشم و رضايت خدا به چه معناست؟ کار براي خدا و براي رضايت خدا انجام دادن يعني چه؟ محاربه با خدا به چه معناست؟ وقتي نيت انسان براي خدا باشد با وقتي که نباشد تفاوتشان در چيست؟
- نشان کردن
پرسش
خشم و رضايت خدا به چه معناست؟ کار براي خدا و براي رضايت خدا انجام دادن يعني چه؟ محاربه با خدا به چه معناست؟ وقتي نيت انسان براي خدا باشد با وقتي که نباشد تفاوتشان در چيست؟
پاسخ
1.ذات خداوندی از هر تغییری منزّه است؛ بنابراین تأثیرپذیری و انفعال، در ذات خدا راه ندارد. نه رضایت خدا، از سنخ تأثیرپذیری و انفعال است و نه غضب او؛ بلکه رضا و غضب خدا، از صفات فعلی او هستند و صفات فعلی خدا، از نسبتی که بین خدا و فعل او (مخلوقات) وجود دارد انتزاع میشوند.[1]
خشم و محبت در مورد خدا به معنای آثار خارجی آن است و گرنه خشم و غضب كه به معنای هیجان و برآشفتگی نفس آدمی است در مورد خدا هرگز صادق نیست؛ پس اگر میگوییم خداوند گناهكاران را غضب میكند؛ یعنی همچون یك شخص غضبناك با آنها رفتار مینماید. و او به سبب گناه از رحمت، توجه و نعمتهای الهی محروم میشود.
پس مورد رضایت خدا بودن یعنی رو به خدا کردن و آن گونه که او مي پسندد رفتار کردن و از نور الهی بهرهبردن؛ بنابراین کار برای رضای خدا انجام دادن، یعنی فقط او را در نظر گرفتن، نه برای هوی و هوس خود، یا برای کسب دنیا، شهرت و غیره.
2. محارب یک اصطلاح قرآنی و فقهی است و به کسی گفته میشود که سلاح بدست گرفته و ناامنی ایجاد کند.[2]اما جنگ با خدا یعنی چه؟ جنگ با شخص خدا که ممکن نیست. خدائی که همه چیز تحت قدرت اوست و هیچ چیز بدون اراده او قابل تحقق نیست، جنگ با او معنایش چیست؟ اکثر علماء گفتهاند مراد جنگ و مقابله با دین الله است. وعدهای معنا را وسیع تر گرفته و گفتهاند منظور محاربه با اراده خدا است که در حقیقت محاربه با رسول خدا هم جنگ با اراده خداست. یعنی حاکمیت خدا روی زمین را نمی خواهند بپذیرند. حاکمیت طاغوت را قبول دارد، حاکمیت شیطان را قبول دارد، حاکمیت خودش را قبول دارد ولی حاکمیت خدا را روی زمین قبول ندارد. نه صرفا قبول ندارد بلکه برای نفی حاکمیت خدا تجرید و حمل سلاح کرده و می گوید چرا مردم نماز می خوانند و به دستورات دینی عمل میکنند؟ و سلاح به دست گرفته برای مقابله با حاکمیت خدا ! و یا با دین خدا ! حتی در برابر یکی از واجبات هم با سلاح بایستد حرب صدق می کند.
درنتیجه محاربه با خدا یعنی مقابله با حاکمیت خدا که دین خدا از جمله ملاکهای حاکمیت خدا است. و از اين جهت، به شدت موجب غضب ذات پاک اوست. مانند اصرار بر گناهان کبیره، ربا و یا ايجاد رعب و وحشت در دل مردم و تجاوز به جان يا مالشان و... که در قرآن کریم با عنوان محاربه با خدا معرفى شده است. نام بردن از اين امور با عنوان محاربه با خدا نشانگر تأكيد فوق العاده اسلام بر حقوق و کرامت انسانها و رعايت امنيت آنان است.[3]
3. همان گونه که میدانید، شرط قبولی عبادات، خالص بودن نیت برای خداست و حتی اعمال غیر عبادی مانند درس خواندن، ارتباط با دیگران و حتی خوردن و خوابیدن و ... اگر به نیت خدایی انجام شود دارای ثواب است و باعث کمال نفس میشود. هر عملی که بدون نیت الهی انجام میشود شاید از نظر ظاهری و مادي فرقی با عمل خالصانه نداشته باشد، اما تفاوتش در قبول نشدن (یعنی بطلان فقهی) و عدم تأثیر آن در تکامل روحی انسان است. از ديدگاه توحيدي هر عملي داراي صورتهاي گوناگوني است که در طول يکديگر پديد مي آيند و انسان در هر عالمي که قرار ميگيرد با صورتي از اعمال خويش که متناسب با آن عالم است مواجه خواهد شد. اعمال ما يک صورت ملکي و دنيايي دارد که قابل حس و اندازهگيري مادي است و صورتي برزخي و در نهايت صورتي ملکوتي و آخرتي. تفاوت حقيقت اعمال آدميان بر مبناي اخلاص و غير آن در صورت دنيايي عمل نيست بلکه در صورت برزخي و آخرتي آن است. و صور ملکوتي است که در سعادت و شقاوت، انحطاط و ارتقا و قرب و بعد انسان به ساحت الوهي نقشآفرين است.
چون هدف از خلقت، کمال انسانی و تقرب به خداوند است و اعمالی برای انسان مفیدند که برای رسیدن به این هدف انجام شوند. لذا اعمالی که ظاهر خیلی خوبی دارند و شاید برای مردم خیلی مفید باشند، اگر به نیت رسیدن به پول و شهرت و مقام انجام شده باشد، نه رضایت خداوند، نه تنها فایده ای برای انجام دهنده آن ندارد بلکه باعث دوری او از خداوند و از هدف خلقت می شود. و به همین دلیل علماء فرموده اندکه عمل هم نیاز به حسن فعلی دارد و هم حسن فاعلی. حسن فعلی یعنی اینکه کار جایز و خوب باشد (كارهاى واجب و مستحب و مباح) و حسن فاعلی یعنی همان قصد قربت كه در فاعل است، که با وجود آن عمل چهره ى الهى نيز به خود مى گيرد.
مرحوم امام خمينى(ره) در بیان این موضوع میفرماید: كار خير مؤمن، كه با هدف و انگيزه ى الهى و به قصد قربت انجام مى گيرد مركب از قصد قربت و نفس عمل است; جزء اول اين مركب (قصد قربت) افضل و ثوابش بيش تر از جزء دوم است كه عنصر مادى كار است; يعنى همان حسن فاعلى در مؤمن، نتيجه اش بهتر از حسن فعلى خود كار است. كافر نيز، وقتى عمل زشتى را با سوء نيت انجام مى دهد، به خاطر قصد مخالفتش با خدا، عذابش بيش تر خواهد بود، چون سركشى و قلدرى در برابر خالق است.[4]
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۸۲
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.