چگونه مي توان به ديگران کمک کرد به گونه اي كه آنان احساس ناتواني و حقارت نکنند؟
چگونه مي توان به ديگران کمک کرد به گونه اي كه آنان احساس ناتواني و حقارت نکنند؟
پرسش
پاسخ
از جمله دستورات و تاکيدات بسيار زياد معصومين ـ عليهم السلام ـ ، کمک و ياري نمودن ديگر بندگان خدا، خصوصا هم کيشان خود مي باشد. و در رابطه با اهميت اين موضوع و به سادگي عبور نکردن از آن، رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله و سلّم ـ فرمودند: «دخل عبْدٌ الْجنَّهَ بِغُصْنٍ من شوكٍ كان علي طريقِ الْمسلمين فَاَماطَهُ عنهُ»[1]؛ بنده اي از بندگان خدا در اثر اينكه شاخه خاري را از سر راه مسلمين برداشت اهل بهشت شد.
حال پاسخ اين سوال را در قالب نكاتي به عرض مي رسانيم:
1. مهم است که انسان در هر عملي، خصوصا کمک به ديگران نيت الهي داشته باشد و از خود نمايي و ريا به دور باشد، چون هيچگونه سودي براي او نخواهد داشت. امام علي ـ عليه السلام ـ در اين رابطه مي فرمايند: «كل حسنه لا يرادبها وجه الله تعالي فعليها قبح الرياء و ثمرتها قبح الجزاء»[2]؛ هر نيكي و خدمتي كه بدان خوشنودي خدا اراده نشود، زشتي ريا بر چهره آن مانده و نتيجه اش پاداشي زشت است.
2. سعي نماييد تا آنجا که مي توانيد عمل خود را مخفيانه انجام دهيد. يعني در صورتي که کمک شما مي تواند در پنهاني صورت گيرد و شخص متوجه کمک شما نشود بهتر است. زيرا اين عمل باعث مي شود که او با ديدن شما شرمنده نشود و از طرف ديگر، شما نيز هيچگاه نمي توانيد منتي بر او داشته باشيد. زيرا در هر زمان که فردي از کسي کمکي مي خواهد، احساس ناخوشايندي به او دست مي دهد، که هر چقدر اين وضعيت آشکار تر شود، اين احساس ناخوشايند در فرد بيشتر ايجاد مي شود و هر بار با ديدن فردي که به او کمک کرده، تکرار و تقويت مي شود و احساس ضعف و تحقير مي نمايد (مگر کساني که به کمک گرفتن از ديگران و سربار ديگران شدن عادت نموده اند). بنابراين هر چقدر که بتوانيد کمکتان را مخفيانه انجام دهيد هم به خود کمک کرده ايد و هم به ايشان.
امامان ما، حضرت علي و امام سجاد ـ عليهم السلام ـ ، صورت خودشان را مي پوشاندند و شب تاريک مي رفتند و اجناسي را به در خانه ها مي دادند. چرا شب که تاريک است و چرا صورت خود را مي پوشاندند؟ براي آن که فقير ايشان را نشناسد. وقتي که نشناخت، ديگر در روز روشن احساس حقارت و تحقيري نيست.
3. سعي نماييد هيچگونه سرزنش و طعني نداشته باشيد. براي مثال حتي اگر طرف مقابل اشتباهي داشته که به اين روز افتاده است، شما نبايستي اين اشتباه او را مرتب گوشزد کنيد و طعنه بزنيد. بلکه بهترين راه اين است که کمک خود را بدون هيچگونه طعنه و سرزنشي به او برسانيد. امام صادق ـ عليه السلام ـ مى فرمايد: «هر کس مؤمنى را ملامت کند خداوند او را در دنيا و آخرت نکوهش مي کند».[3]
4. سعي نماييد شما به دنبال کمک افراد باشيد، نه اينکه بگذاريد ديگران از شما کمک بخواهند. مطمئنا زماني که شما پيش قدم مي شويد، طرف مقابل راحت تر اين موضوع را هضم مي کند و احساس شرمندگي و حقارت کمتري مي نمايد. امام علي ـ عليه السلام ـ از يک نفر پرسيد اموالت را چه مي کني؟ گفت فقيران مي آيند به درب خانه و کمک مي کنم. امام ـ عليه السلام ـ فرمود کار تو غلط است، تو مسلمانان را ذليل مي کني. تو چه حقي داري که فقيران بايد به در خانه تو بيايند، تو بايد به در خانه افرادي که کمبود دارند بروي و تو که مي گذاري آنها به منزل تو بيايند، آنها را ذليل مي کني و هر کس مسلماني را اذيت کند، با خدا جنگيده است؛ «وَ مَنْ أَذَلَّ مُؤْمِناً أَذَلَّهُ اللَّه».[4]
5. به ايشان تذکر دهيد که اين مشکل پيش آمده مخصوص شما تنها نيست، هر کس ديگر نيز در اين موقعيت بود دچار آن مي شد. با اين گفتار شما، اين فرد متوجه مي شود که شما او را درک مي کنيد و قصد تحقير و سرزنش ايشان را نداريد.
6. حتما متذکر شويد که ممکن است من هم در آينده دچار مشکل شوم و به او اين اطمينان را دهيد که ايشان مي تواند در آينده جبران نمايد.
7. سعي نماييد کمکتان خصوصا اگر بصورت اجناس مي باشد در شان طرف مقابل باشد. همانگونه که خداوند متعال در قرآن کريم مي فرمايد: «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ[5]»؛ هرگز به رشد نمي رسيد مگر اين که وقتي انفاق مي کنيد، از چيزي که دوست داريد انفاق کنيد.
8. سعي نماييد اگر کمکي از دست او نيز براي شما بر مي آيد از او بخواهيد که جبران عمل شما را بنمايد و هيچگونه دِيني نسبت به شما احساس ننمايد.
9. در هيچ حالتي رفتار شما با ايشان تغيير نکند و غرور و خود پسندي از کمکي که به ايشان نموده ايد به خود راه ندهيد. زيرا بدون شک اينکه ديگري از شما کمک بخواهد، نعمتي است که خداوند متعال به شما عطا نموده است، لذا با شادماني و سرور پذيراي اينگونه اعمال باشيد. در اين رابطه امام حسين ـ عليه السلام ـ فرمودند: «انّ حوائج النّاس اليكم من نعم الله عليكم فلا تملّوا النّعم»[6]؛ همانا نيازمندي هاي مردم به شما از نعمت هاي خدا بر شماست، بنابراين، از اين نعمت ها خسته نشويد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۱۰۷
چگونه مي توان به ديگران کمک کرد به گونه اي كه آنان احساس ناتواني و حقارت نکنند؟
- نشان کردن
پرسش
چگونه مي توان به ديگران کمک کرد به گونه اي كه آنان احساس ناتواني و حقارت نکنند؟
پاسخ
از جمله دستورات و تاکيدات بسيار زياد معصومين ـ عليهم السلام ـ ، کمک و ياري نمودن ديگر بندگان خدا، خصوصا هم کيشان خود مي باشد. و در رابطه با اهميت اين موضوع و به سادگي عبور نکردن از آن، رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله و سلّم ـ فرمودند: «دخل عبْدٌ الْجنَّهَ بِغُصْنٍ من شوكٍ كان علي طريقِ الْمسلمين فَاَماطَهُ عنهُ»[1]؛ بنده اي از بندگان خدا در اثر اينكه شاخه خاري را از سر راه مسلمين برداشت اهل بهشت شد.
حال پاسخ اين سوال را در قالب نكاتي به عرض مي رسانيم:
1. مهم است که انسان در هر عملي، خصوصا کمک به ديگران نيت الهي داشته باشد و از خود نمايي و ريا به دور باشد، چون هيچگونه سودي براي او نخواهد داشت. امام علي ـ عليه السلام ـ در اين رابطه مي فرمايند: «كل حسنه لا يرادبها وجه الله تعالي فعليها قبح الرياء و ثمرتها قبح الجزاء»[2]؛ هر نيكي و خدمتي كه بدان خوشنودي خدا اراده نشود، زشتي ريا بر چهره آن مانده و نتيجه اش پاداشي زشت است.
2. سعي نماييد تا آنجا که مي توانيد عمل خود را مخفيانه انجام دهيد. يعني در صورتي که کمک شما مي تواند در پنهاني صورت گيرد و شخص متوجه کمک شما نشود بهتر است. زيرا اين عمل باعث مي شود که او با ديدن شما شرمنده نشود و از طرف ديگر، شما نيز هيچگاه نمي توانيد منتي بر او داشته باشيد. زيرا در هر زمان که فردي از کسي کمکي مي خواهد، احساس ناخوشايندي به او دست مي دهد، که هر چقدر اين وضعيت آشکار تر شود، اين احساس ناخوشايند در فرد بيشتر ايجاد مي شود و هر بار با ديدن فردي که به او کمک کرده، تکرار و تقويت مي شود و احساس ضعف و تحقير مي نمايد (مگر کساني که به کمک گرفتن از ديگران و سربار ديگران شدن عادت نموده اند). بنابراين هر چقدر که بتوانيد کمکتان را مخفيانه انجام دهيد هم به خود کمک کرده ايد و هم به ايشان.
امامان ما، حضرت علي و امام سجاد ـ عليهم السلام ـ ، صورت خودشان را مي پوشاندند و شب تاريک مي رفتند و اجناسي را به در خانه ها مي دادند. چرا شب که تاريک است و چرا صورت خود را مي پوشاندند؟ براي آن که فقير ايشان را نشناسد. وقتي که نشناخت، ديگر در روز روشن احساس حقارت و تحقيري نيست.
3. سعي نماييد هيچگونه سرزنش و طعني نداشته باشيد. براي مثال حتي اگر طرف مقابل اشتباهي داشته که به اين روز افتاده است، شما نبايستي اين اشتباه او را مرتب گوشزد کنيد و طعنه بزنيد. بلکه بهترين راه اين است که کمک خود را بدون هيچگونه طعنه و سرزنشي به او برسانيد. امام صادق ـ عليه السلام ـ مى فرمايد: «هر کس مؤمنى را ملامت کند خداوند او را در دنيا و آخرت نکوهش مي کند».[3]
4. سعي نماييد شما به دنبال کمک افراد باشيد، نه اينکه بگذاريد ديگران از شما کمک بخواهند. مطمئنا زماني که شما پيش قدم مي شويد، طرف مقابل راحت تر اين موضوع را هضم مي کند و احساس شرمندگي و حقارت کمتري مي نمايد. امام علي ـ عليه السلام ـ از يک نفر پرسيد اموالت را چه مي کني؟ گفت فقيران مي آيند به درب خانه و کمک مي کنم. امام ـ عليه السلام ـ فرمود کار تو غلط است، تو مسلمانان را ذليل مي کني. تو چه حقي داري که فقيران بايد به در خانه تو بيايند، تو بايد به در خانه افرادي که کمبود دارند بروي و تو که مي گذاري آنها به منزل تو بيايند، آنها را ذليل مي کني و هر کس مسلماني را اذيت کند، با خدا جنگيده است؛ «وَ مَنْ أَذَلَّ مُؤْمِناً أَذَلَّهُ اللَّه».[4]
5. به ايشان تذکر دهيد که اين مشکل پيش آمده مخصوص شما تنها نيست، هر کس ديگر نيز در اين موقعيت بود دچار آن مي شد. با اين گفتار شما، اين فرد متوجه مي شود که شما او را درک مي کنيد و قصد تحقير و سرزنش ايشان را نداريد.
6. حتما متذکر شويد که ممکن است من هم در آينده دچار مشکل شوم و به او اين اطمينان را دهيد که ايشان مي تواند در آينده جبران نمايد.
7. سعي نماييد کمکتان خصوصا اگر بصورت اجناس مي باشد در شان طرف مقابل باشد. همانگونه که خداوند متعال در قرآن کريم مي فرمايد: «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ[5]»؛ هرگز به رشد نمي رسيد مگر اين که وقتي انفاق مي کنيد، از چيزي که دوست داريد انفاق کنيد.
8. سعي نماييد اگر کمکي از دست او نيز براي شما بر مي آيد از او بخواهيد که جبران عمل شما را بنمايد و هيچگونه دِيني نسبت به شما احساس ننمايد.
9. در هيچ حالتي رفتار شما با ايشان تغيير نکند و غرور و خود پسندي از کمکي که به ايشان نموده ايد به خود راه ندهيد. زيرا بدون شک اينکه ديگري از شما کمک بخواهد، نعمتي است که خداوند متعال به شما عطا نموده است، لذا با شادماني و سرور پذيراي اينگونه اعمال باشيد. در اين رابطه امام حسين ـ عليه السلام ـ فرمودند: «انّ حوائج النّاس اليكم من نعم الله عليكم فلا تملّوا النّعم»[6]؛ همانا نيازمندي هاي مردم به شما از نعمت هاي خدا بر شماست، بنابراين، از اين نعمت ها خسته نشويد.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۱۰۷
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.