گاهي رفت و آمد با بستگان و فاميل ، موجب گناه و مغاير با اعتقادات ما مي گردد.در چنين مواقعي چه بايد كرد؟
گاهي رفت و آمد با بستگان و فاميل ، موجب گناه و مغاير با اعتقادات ما مي گردد.در چنين مواقعي چه بايد كرد؟
پرسش
پاسخ
ارتباط با ديگران، حضور در جمع، همراهي با دوستان و خانواده، تبادل نظر کردن و رفت و آمد، در زندگي همه انسان ها امري طبيعي است، پديده ايي است که در زندگي روزمره اکثريت قريب به اتفاق انسان ها رخ مي دهد و سرچشمه و منشأ اين گونه عملکرد و رفتار، همان روحيه وابستگي انسان ها به يکديگر است. به تعبيري اجتماعي بودن انسان ها که مي توان گفت از فطرت آن ها منشأت مي گيرد، ايجاب مي کنند که ما در زندگي خود به ديگران و تعامل با آن ها توجه داشته باشيم. در واقع اگر اين گونه نباشد جاي سئوال و پرسيدن خواهد بود که چرا فلاني اين ارتباطات را ندارد؟ از طرفي ممکن است در برخي از اين ارتباطات با موارد و مسائلي مواجه شويم که يا مخالف با باورها و سلايق و اعتقادات ماست يا تأمين کننده اهداف ما نمي باشد. از سوي سوم، همه ما، خصوصا افرادي داراي باورهاي ديني و توحيدي، دوست داريم زندگي هايمان سرشار از محبت، صميميت، خونگرمي و صفا باشد، حريم انسان ها و حرمت همگان محفوظ بماند و معاشرت هايمان نشأت گرفته از فرهنگ قرآني و تعاليم مکتبي باشد.[1]
براي اينکه بتوان هم ارتباط خود را با ديگران حفظ کرد و هم به باورها و عقايد خودمان لطمه وارد نشود بايد توجه داشت که:
1. تعاملات و رفت و آمدهاي متعارف و معمول روزانه منافاتي با حرکت به سمت خدا و دست يابي به کمال ندارد. چرا که خود اين معاشرت ها در بعض موارد کمک کننده و تسهيل کننده اين امر و يا حتي عين حرکت به سمت خداست. چرا که در احاديث و روايات بسيار زيادي مواردي چون صله رحم، عيادت مريض، ديدن دوست مؤمن، زيارت اهل قبور، قبول دعوت مؤمنين، حضور در نماز جماعت، خدمت به پدر و مادر، رفع گرفتاري از نيازمندان، حضور در تشيع جنازه و... به عنوان عبادت شمرده شده اند در حالي که همه اينها مستلزم ارتباط و رفت و آمد با ديگران مي باشد. از طرفي زندگي بزرگان ديني ما خصوصا وجود مقدس اهل بيت ـ عليهم السلام ـ که کامل ترين افراد در حرکت به سمت خدا بوده اند نشان مي دهد که آن ها نيز همين رفت و آمدهاي متعارف را با مردم زمان خود داشته اند و حتي در برخي موارد، که بعضي افراد خواسته اند به بهانه رسيدن به خدا و عبادت او و اموري از اين قبيل معاشرت ها را ترک کنند به شدت مورد نهي و نکوهش اهل بيت ـ عليهم السلام ـ قرار گرفته اند.[2] که اين خود حاکي از توجه آموزه هاي ديني به اين مسائل مي باشد.
2. برخي ارتباطات و آداب و رسوم ناشي از فرهنگ يک منطقه يا يک قوميت يا حتي يک خانواده است و هر فردي که در آن فرهنگ قرار گيرد از او توقع و انتظار است که اين رفتار و ارتباط را داشته باشد. حال اگر اين رفتار با سليقه فرد خاصي همخواني ندارد يا اصل اين فرهنگ غلط است بايد سعي کرد به تدريج و به مرور زمان با فرهنگ سازي بهتر و جايگزين ساختن رفتاري بهتر آن را حذف کرد.
3. توجه داشته باشيد حدود و ميزان در ارتباط با ديگران، رضايت و عدم رضايت خداوند متعال است. يعني اگر کار يا ارتباطي واقعا مورد نهي خداوند باشد مثلا حضور در مجلسي که گناه فاحش در آن صورت مي گيرد، طبيعي است که نمي توان بخاطر رضايت يا خشم ديگران، نارضايتي و خشم خداوند را موجب شد. حتي در قرآن و احاديث در مورد اطاعت از پدر و مادر مي فرمايد اطاعت از والدين واجب است تا زماني که معصيت خدا را از شما مطالبه نمي کنند.[3] لکن اين را هم مد نظر قرار دهيد که گاهي اوقات ما چون مي خواهيم در يک مسير معنوي و سرشار از ياد خدا حرکت کنيم بسياري از خواسته هاي خود يا ديگران را که نه خلاف شرع است و نه خلاف عقل رد کرده و در برابر آن ها مقاومت مي کنيم. در حالي که حضرت امام خميني(ره) مي فرمايد: چه بسا سخت گيري بر نفس، خصوصا در اوائل امر و خصوصا براي جوان ها اسباب تنفر از سلوک شود و از زير بار حق فرار کند.[4] بنابراين نبايد زياد نسبت به مسايل رايج و عرفي که از طريق شرع نهي نشده است سخت گيري کرد که گاهي اوقات اين سخت گيري موجب دلزدگي انسان از دين مي شود.
4. اگر خانواده و اطرافيان نظر خاصي در مورد رفتار يا رسمي دارند که آن را مغاير با باورهاي خود ضمن احترام به نظر آن ها، از طريق گفتگو هاي مسالمت آميز، به تدريج و با حوصله آن ها را توجيه کنيد و اگر از شما هم نمي پذيرند مي توان با واسطه قرار دادن فردي که مقبوليت دارد يا معرفي کتاب يا برنامه هايي که مورد تأييد آنهاست، نظر و باور خود را به آن ها تفهيم کنيد.
5. امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: اين که بتوان رضايت همه مردم را به دست آورد و زبان ها را بست امري نشدني است.[5] چرا که شما هر گونه که رفتار کنيد ممکن است ديگري، رفتار شما را نپسندد يا قبول نداشته باشد، حال چه درست و چه غلط. پس سعي کنيد باورهاي خود را به طور صحيح و کامل بشناسيد و بپذيريد و وقتي احساس کرديد که کار يا ارتباطي با باورهاي صحيح شما منافات دارد به طور جدّي از باورهاي خود دفاع کنيد يعني انسان در عين اينکه بايد جاذبه داشته باشد بايد دافعه هم داشته باشد.
6. در بعض احاديث آمده است که انسان مؤمن زيرک است[6] پس در برخي موارد سعي کنيد زيرکي به خرج دهيد که وقتي دوست نداريد در مجلس يا برنامه ايي حضور داشته باشيد طوري رفتار کنيد که ديگران از شما انتظار حضور در آن جلسه را نداشته باشند مثلا با ترتيب دادن يک مسافرت، يا دير آمدن از سرکار و... .
7. با ديگران به گونه اي برخورد کنيد که در حضور شما به خود اجازه ارتکاب به گناه را ندهند و به احترام شما از انجام گناه منصرف شوند.
8. ديدگاه خود را نسبت به مسائل اجتماعي، ديني و... تعديل کنيد.
همان طور که قبلا بيان شد، اسلام نه تنها مخالف با فعاليت هاي اجتماعي و رفت آمدهاي فاميلي نيست بلکه بر آن تأکيد دارد.
در ضمن هميشه و در همه جا رفت و آمد با اعضاء فاميل ملازم با گناه و معصيت نمي باشد و اين طور نيست که اگر کسي بخواهد گناه انجام ندهد يا در مسير بندگي خداوند قدم بر دارد حتما بايد رفت و آمد با ديگران را ترک کند پس همان طور که در جهت اصلاح خود و ديگران تلاش مي کنيم بايد ديدگاه خود را نسبت به مسائل تعديل کنيم.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ قرآن کريم.
2ـ اخلاق معاشرت، جواد محدثي، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، 1379ش.
[1]. محدثي،جواد، اخلاق معاشرت،
[2]. مجلسي، محمد باقر، ج1، ص206 و ج8، ص170.
[3]. برالوالدين واجب... و لا طاعة لهما في معصية الخالف، مجلسي، محمد باقر، ج71، ص72.
[4]. شرح حديث جنود عقل و جهل، امام خميني (ره)، مقصد شانزدهم، رفق و ضد آن.
[5]. مستدرک سفينة البحار، ج8، ص11، علي نمازي.
[6]. ميزان الحکمه، ج1، ص208.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۱۱۰
گاهي رفت و آمد با بستگان و فاميل ، موجب گناه و مغاير با اعتقادات ما مي گردد.در چنين مواقعي چه بايد كرد؟
- نشان کردن
پرسش
گاهي رفت و آمد با بستگان و فاميل ، موجب گناه و مغاير با اعتقادات ما مي گردد.در چنين مواقعي چه بايد كرد؟
پاسخ
ارتباط با ديگران، حضور در جمع، همراهي با دوستان و خانواده، تبادل نظر کردن و رفت و آمد، در زندگي همه انسان ها امري طبيعي است، پديده ايي است که در زندگي روزمره اکثريت قريب به اتفاق انسان ها رخ مي دهد و سرچشمه و منشأ اين گونه عملکرد و رفتار، همان روحيه وابستگي انسان ها به يکديگر است. به تعبيري اجتماعي بودن انسان ها که مي توان گفت از فطرت آن ها منشأت مي گيرد، ايجاب مي کنند که ما در زندگي خود به ديگران و تعامل با آن ها توجه داشته باشيم. در واقع اگر اين گونه نباشد جاي سئوال و پرسيدن خواهد بود که چرا فلاني اين ارتباطات را ندارد؟ از طرفي ممکن است در برخي از اين ارتباطات با موارد و مسائلي مواجه شويم که يا مخالف با باورها و سلايق و اعتقادات ماست يا تأمين کننده اهداف ما نمي باشد. از سوي سوم، همه ما، خصوصا افرادي داراي باورهاي ديني و توحيدي، دوست داريم زندگي هايمان سرشار از محبت، صميميت، خونگرمي و صفا باشد، حريم انسان ها و حرمت همگان محفوظ بماند و معاشرت هايمان نشأت گرفته از فرهنگ قرآني و تعاليم مکتبي باشد.[1]
براي اينکه بتوان هم ارتباط خود را با ديگران حفظ کرد و هم به باورها و عقايد خودمان لطمه وارد نشود بايد توجه داشت که:
1. تعاملات و رفت و آمدهاي متعارف و معمول روزانه منافاتي با حرکت به سمت خدا و دست يابي به کمال ندارد. چرا که خود اين معاشرت ها در بعض موارد کمک کننده و تسهيل کننده اين امر و يا حتي عين حرکت به سمت خداست. چرا که در احاديث و روايات بسيار زيادي مواردي چون صله رحم، عيادت مريض، ديدن دوست مؤمن، زيارت اهل قبور، قبول دعوت مؤمنين، حضور در نماز جماعت، خدمت به پدر و مادر، رفع گرفتاري از نيازمندان، حضور در تشيع جنازه و... به عنوان عبادت شمرده شده اند در حالي که همه اينها مستلزم ارتباط و رفت و آمد با ديگران مي باشد. از طرفي زندگي بزرگان ديني ما خصوصا وجود مقدس اهل بيت ـ عليهم السلام ـ که کامل ترين افراد در حرکت به سمت خدا بوده اند نشان مي دهد که آن ها نيز همين رفت و آمدهاي متعارف را با مردم زمان خود داشته اند و حتي در برخي موارد، که بعضي افراد خواسته اند به بهانه رسيدن به خدا و عبادت او و اموري از اين قبيل معاشرت ها را ترک کنند به شدت مورد نهي و نکوهش اهل بيت ـ عليهم السلام ـ قرار گرفته اند.[2] که اين خود حاکي از توجه آموزه هاي ديني به اين مسائل مي باشد.
2. برخي ارتباطات و آداب و رسوم ناشي از فرهنگ يک منطقه يا يک قوميت يا حتي يک خانواده است و هر فردي که در آن فرهنگ قرار گيرد از او توقع و انتظار است که اين رفتار و ارتباط را داشته باشد. حال اگر اين رفتار با سليقه فرد خاصي همخواني ندارد يا اصل اين فرهنگ غلط است بايد سعي کرد به تدريج و به مرور زمان با فرهنگ سازي بهتر و جايگزين ساختن رفتاري بهتر آن را حذف کرد.
3. توجه داشته باشيد حدود و ميزان در ارتباط با ديگران، رضايت و عدم رضايت خداوند متعال است. يعني اگر کار يا ارتباطي واقعا مورد نهي خداوند باشد مثلا حضور در مجلسي که گناه فاحش در آن صورت مي گيرد، طبيعي است که نمي توان بخاطر رضايت يا خشم ديگران، نارضايتي و خشم خداوند را موجب شد. حتي در قرآن و احاديث در مورد اطاعت از پدر و مادر مي فرمايد اطاعت از والدين واجب است تا زماني که معصيت خدا را از شما مطالبه نمي کنند.[3] لکن اين را هم مد نظر قرار دهيد که گاهي اوقات ما چون مي خواهيم در يک مسير معنوي و سرشار از ياد خدا حرکت کنيم بسياري از خواسته هاي خود يا ديگران را که نه خلاف شرع است و نه خلاف عقل رد کرده و در برابر آن ها مقاومت مي کنيم. در حالي که حضرت امام خميني(ره) مي فرمايد: چه بسا سخت گيري بر نفس، خصوصا در اوائل امر و خصوصا براي جوان ها اسباب تنفر از سلوک شود و از زير بار حق فرار کند.[4] بنابراين نبايد زياد نسبت به مسايل رايج و عرفي که از طريق شرع نهي نشده است سخت گيري کرد که گاهي اوقات اين سخت گيري موجب دلزدگي انسان از دين مي شود.
4. اگر خانواده و اطرافيان نظر خاصي در مورد رفتار يا رسمي دارند که آن را مغاير با باورهاي خود ضمن احترام به نظر آن ها، از طريق گفتگو هاي مسالمت آميز، به تدريج و با حوصله آن ها را توجيه کنيد و اگر از شما هم نمي پذيرند مي توان با واسطه قرار دادن فردي که مقبوليت دارد يا معرفي کتاب يا برنامه هايي که مورد تأييد آنهاست، نظر و باور خود را به آن ها تفهيم کنيد.
5. امام صادق ـ عليه السلام ـ مي فرمايد: اين که بتوان رضايت همه مردم را به دست آورد و زبان ها را بست امري نشدني است.[5] چرا که شما هر گونه که رفتار کنيد ممکن است ديگري، رفتار شما را نپسندد يا قبول نداشته باشد، حال چه درست و چه غلط. پس سعي کنيد باورهاي خود را به طور صحيح و کامل بشناسيد و بپذيريد و وقتي احساس کرديد که کار يا ارتباطي با باورهاي صحيح شما منافات دارد به طور جدّي از باورهاي خود دفاع کنيد يعني انسان در عين اينکه بايد جاذبه داشته باشد بايد دافعه هم داشته باشد.
6. در بعض احاديث آمده است که انسان مؤمن زيرک است[6] پس در برخي موارد سعي کنيد زيرکي به خرج دهيد که وقتي دوست نداريد در مجلس يا برنامه ايي حضور داشته باشيد طوري رفتار کنيد که ديگران از شما انتظار حضور در آن جلسه را نداشته باشند مثلا با ترتيب دادن يک مسافرت، يا دير آمدن از سرکار و... .
7. با ديگران به گونه اي برخورد کنيد که در حضور شما به خود اجازه ارتکاب به گناه را ندهند و به احترام شما از انجام گناه منصرف شوند.
8. ديدگاه خود را نسبت به مسائل اجتماعي، ديني و... تعديل کنيد.
همان طور که قبلا بيان شد، اسلام نه تنها مخالف با فعاليت هاي اجتماعي و رفت آمدهاي فاميلي نيست بلکه بر آن تأکيد دارد.
در ضمن هميشه و در همه جا رفت و آمد با اعضاء فاميل ملازم با گناه و معصيت نمي باشد و اين طور نيست که اگر کسي بخواهد گناه انجام ندهد يا در مسير بندگي خداوند قدم بر دارد حتما بايد رفت و آمد با ديگران را ترک کند پس همان طور که در جهت اصلاح خود و ديگران تلاش مي کنيم بايد ديدگاه خود را نسبت به مسائل تعديل کنيم.
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ قرآن کريم.
2ـ اخلاق معاشرت، جواد محدثي، انتشارات دفتر تبليغات اسلامي، 1379ش.
[1]. محدثي،جواد، اخلاق معاشرت،
[2]. مجلسي، محمد باقر، ج1، ص206 و ج8، ص170.
[3]. برالوالدين واجب... و لا طاعة لهما في معصية الخالف، مجلسي، محمد باقر، ج71، ص72.
[4]. شرح حديث جنود عقل و جهل، امام خميني (ره)، مقصد شانزدهم، رفق و ضد آن.
[5]. مستدرک سفينة البحار، ج8، ص11، علي نمازي.
[6]. ميزان الحکمه، ج1، ص208.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 22 امرداد 01
- بازدید
- ۱۱۰
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.