فهرستي از تمام واجبات و محرمات دين اسلام (مذهب تشيع) مي خواستم؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

فهرستي از تمام واجبات و محرمات دين اسلام (مذهب تشيع) مي خواستم؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

احکام اسلام 5 قسم است: واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح.

فعل واجب، فعلي است که انجام دادن آن بر مکلّف لازم و ترک آن موجب عقاب است. و شامل واجب کفايي و واجب عيني مي شود. واجب کفايي: واجبي است که اگر به حد کافي کساني نسبت به آن اقدام نمايند از ديگران ساقط مي شود و واجب عيني واجبي است که بر هر فردي با قطع نظر از ديگران واجب است مانند نماز و روزه.[1]

فعل حرام، فعلي است که انجام دادنش موجب عقاب و ترک آن موجب پاداش است و به طور کلي آنچه از آن تحت عنوان گناه نام مي بريم شامل همين فعل حرام است. فعل حرام (يا گناه) بر دو قسم است: صغيره و کبيره. در مورد تعريف اين دو قسم وجوه بسياري گفته شده است. علامه طباطبائي (ره) مي فرمايند: گناهان يعني خود اعمال و جرم آن ها به حسب مقايسه بين خود آن ها منقسم به دو قسم کبيره و صغيره مي شود و همين اعمال از نظر آثار سوئي که به دنبال دارد يعني از نظر عذاب و بي اثر کردن اعمال نيک و يا ناقص کردن آن، آثار هر دو قسم نيز منقسم مي شوند.[2] مفسّران تقسيم بندي گناهان را از آيه 31 سوره نساء اخذ کرده اند که مي فرمايد: «إِن تَجْتَنِبُواْ کبَآئِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکفِّرْ عَنکمْ سَيِّئَاتِکمْ وَنُدْخِلْکم مُّدْخَلاً کرِيمًا»؛ يعني اگر از گناهان کبيره اي که از آن نهي شده ايد اجتناب کنيد ما از بدي هاي شما صرف نظر مي کنيم و به منزلگاهي گرامي داخلتان مي سازيم».

فعلي که حرام نباشد يا واجب است يا مستحب و مکروه و يا مباح. عمل مستحب، عملي است که انجام دادنش بهتر از ترک آن است. قسمي از مستحبات، موکد (يعني مورد تأکيد اسلام) هستند و خداوند براي آن ها ثواب بسياري قرار داده است. عمل مکروه عملي است که ترک آن از انجام دادنش بهتر است و در عمل مباح فرقي در انجام دادن و ندادن عمل نيست و هيچ يک بر ديگري رجحان ندارد. با اين حساب و بر اساس نمودار زير مي توانيم فهرستي از واجبات و محرمات را تهيه کنيم.

اعمال:

1. واجب؛ الف) کفايي ـ ب) عيني            2. مستحب؛                     3. حرام؛ الف) صغيره ـ ب) کبيره.

4. مکروه؛                                           5. مباح.

واجب کفايي

تعمير مساجد؛[3] امر به معروف و نهي از منکر؛[4] جهاد؛[5] تحصيل علم و اجتهاد و استنباط احکام؛[6] اداء شهادت؛[7] آشتي بين طوايف در حال جنگ مسلمين؛[8] جواب سلام؛[9] غسل و ساير تجهيزات ميّت.[10]

اما واجب عيني يعني اعمالي که بر هر کس که مکلف شده واجب است بسيارند و ما به مهم ترين آن ها اشاره مي کنيم. نماز، خمس و زکات (در صورت احراز شرايط) حج، پاي بندي به عهد و پيمان، عمل به نذر، ايمان، تقوا، توبه از گناهان، حفظ نفس محترمه، اداء دين و ديات و کفّارات، اطاعت والدين،

گناهان کبيره بسيارند و ما به نقل از کتاب کافي و روايات معصومين مهم ترين آن ها را نام مي بريم: قتل، عاق والدين شدن، خوردن ربا، خوردن مال يتيم، نااميدي از رحمت خدا، شرک به خدا، زنا، شرب خمر، روزه خواري، سرقت، ترک نماز، سحر، فرار از جنگ، ندادن زکات، شهادت دروغ، کتمان شهادت، بت پرستي (کفر و شرک)، قطع رحم، نقض عهد و پيمان، کوچک شمردن گناهان، اصرار بر گناه، حرص، تکبر، حسد، دروغ، غيبت، سخن چيني،فحش، مسخره کردن ديگران، بخل، ريا، عصبيت، عجب،[11] کج خلقي، نفرين و لعن به مسلمان، حرام خواري، حبّ دنيا، دورويي و دوزباني (نفاق) پيروي از هواي نفس و... .

هم چنين در يک تقسيم بندي ديگر گناهان را مي توان به گناهان، قلبي، بدني و زباني تقسيم کرد. گناهان قلبي مثل حقد و حسد و کينه و بخل و گناهان بدني مثل دزدي و ترک نماز و روزه و حج و زنا، ربا خواري و گناهان زباني مثل دروغ، غيبت و فحش و سخن چيني و... .

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1ـ کافي، شيخ کليني، ج2، ص270 به بعد.

2ـ گناهان کبيره شهيد دستغيب.

3ـ واجبات و محرمات، علي مشکيني اردبيلي.

 


[1]. توضيح المسائل آيت الله شيخ محمد تقي بهجت(ره)، قم، چاپخانه امير، چاپ شانزدهم، ص496.

[2]. طباطبايي، سيد محمد حسين، الميزان، سيد محمد باقر موسوي، دفتر انتشارات اسلامي، 1374ش، ج4، ص519.

[3]. حسيني جرجاني، سيد امير ابوالفتوح، آيات الاحکام، انتشارات نويد، 1404ق، ج1، ص18.

[4]. همان، ج2، ص104.

[5]. طيب، سيد عبدالحسين، اطيب البيان، انتشارات اسلام، 1378ش، ج4، ص178.

[6]. همان، ج4، ص177.

[7]. مکارم شيرازي، ناصر، الامثل في تفسير کتاب الله المنزل، قم، مدرسه امام علي(ع)، 1421ق، ج2، ص360.

[8]. همان، ج16، ص539.

[9]. داور پناه، ابوالفضل، انوار العرفان، انتشارات صدر، 1375ش، ج9، ص55.

[10]. توضيح المسائل آيت الله بهجت، ص496.

[11]. ر.ک: کليني، محمد بن يعقوب ، کافي، دارالکتب اسلاميه، 1365ش، ج2، ص270 به بعد.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
16 امرداد 01
بازدید
۱٬۸۰۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.