من وقت ندارم نماز جمعه بروم گناه کرده ام چه سهوا و چه عمدا؟ در مورد اهميت و جايگاه نماز جمعه توضيح دهيد اگر کسي سهوا يا عمدا آن را ترک کند گناه کرده است؟
من وقت ندارم نماز جمعه بروم گناه کرده ام چه سهوا و چه عمدا؟ در مورد اهميت و جايگاه نماز جمعه توضيح دهيد اگر کسي سهوا يا عمدا آن را ترک کند گناه کرده است؟
پرسش
پاسخ
در مراسمات اجتماعي مسلمين، نماز جمعه جايگاه والايي دارد و نه تنها يک عبادت بلکه مظهر وحدت مسلمين و شکوه و عظمت اسلام است قرآن کريم درباره نماز جمعه مي فرمايد:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِي لِلصَّلَاةِ...؛[1]» اي ايمان آوردگان وقتي به نماز روز جمعه ندا داده مي شويد به سوي ياد خدا بشتابيد و داد و ستد را رها کنيد.[2]
در اين زمينه احاديث بسياري نقل شده که بعضي از آن احاديث را نقل مي کنيم ، رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نماز جمعه را «حج مساکين» دانسته و آن را موجب آمرزش گناهان شمرده است. رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در آغاز هجرت وقتي به مدينه رسيد اولين نماز جمعه را به پا داشت و اين اجتماع شکوهمند و سازنده را پايه گذاري کرد.
اين نماز جمعه، بُعد سياسي و حکومتي دارد، خطيب و امام جمعه، يا حاکم مسلمين است،و يا کسي که از طرف رهبري، به اين سمت منصوب شده است. برکات و آثار سازنده تربيتي و اجتماعي اين عبادت سياسي بسيار است که به چند نمونه اشاره مي شود:
1. تقويت روحيّه اخوت و برادري:
چرا که همه در يک مجمع و مصلاّ گرد مي آيند و با رنگ ها و نژادهاي مختلف کنار هم مي نشينند، آنچه در نماز جماعت بود به مراتب بيشتر و قوي تر در نماز جمعه اين تجمع هفتگي مسلمانان وجود دارد.[3]
2. تشکيل نيروهاي اسلام
اين عبادت به نوعي مسلمانان را بر محور عبادت و نماز، تشکّل و يک پارچگي مي بخشد و مايه ارعاب دشمنان اسلام و خنثي شدن توطئه هاي تفرقه افکنانه و شايعه هاي آنان است.
3. رشد فکري ـ سياسي مسلمانان
به مقتضاي مطالب آگاهي بخشي که در خطبه هاي نماز جمعه بيان مي شود مردم از مسائل سياسي کشور خود و جهان باخبر مي شوند و با آشنايي به وظايف اجتماعي خويش، در صحنه اجتماع حضور بيشتر مي يابند.
4. تقويت روحيّه جمعي
اين نيز از آثار نماز جمعه است که قطره هاي پراکنده افراد انساني را در يک اقيانوس گرد مي آورد و همه با ارتباط متقابل و شناسايي هم، روحيه اجتماعي پيدا مي کنند و انزوا و فردگرايي از بين مي رود.
5. مرکزيّت بسيج مردم
سنگر نماز جمعه بهترين جاي دعوت مردم به بسيج شدن براي جهاد و دفاع و حل مشکلات اجتماعي و ياري رساني به ديگران است. اين قدرت عظيم مردمي که در نماز جمعه متجلّي مي شود همواره مورد توجه بوده و در صدر اسلام نيز، رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ از مساجد و پس از خطبه ها، افراد را بسيج کرده و به جبهه هاي جهاد مي فرستادند.[4]
روش رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ درباره نماز جمعه بيانگر اهميت و ضرورت اهتمام به اين فريضه است.
امام علي ـ عليه السلام ـ به عنوان بزرگداشت نماز جمعه و تعظيم اين شعائر، پابرهنه براي[5] نماز جمعه حاضر مي شد و کفش ها را در دست چپ مي گرفت و مي فرمود اين نماز جايگاه خاص الهي است و اين کار را از روي تواضع در برابر خداوند انجام مي داد.
با اين حساب اهميّت اين فريضه آشکار مي شود و مسلمانان متعهد نبايد[6] از حضور در اين صحنه سياسي عبادي غفلت ورزند.
امام امّت (ره) فرمود نماز جمعه که نمايشي از قدرت سياسي و اجتماعي اسلام است، بايد هر چه باشکوه تر و پر محتواتر اقامه شود. ملّت عظيم و عزيز با شرکت خود بايد اين سنگر اسلامي را هر چه عظيم تر و بلند پايه تر حفظ نمايد تا به برکت آن توطئه هاي خائنان و دسيسه هاي مفسدان خنثي شود.[7]
در عقاب الاعمال از امام باقر ـ عليه السلام ـ نقل شده است که: نماز جمعه فريضه اي است که شرکت در آن در صورت حضور امام لازم است. و اگر کسي بدون علّت و عذر سه جمعه را ترک کند سه فريضه را ترک کرده است و ترک نمي کند سه فريضه را بدون علّت مگر منافق.[8]
امّا در عصر غيبت، افراد در خواندن نماز جمعه و نماز ظهر مخيرند(اختیار دارند)، خواندن نماز جمعه افضل و خواندن نماز ظهر احوط است. کسي که نماز جمعه را بخواند بنابر اقوي نماز ظهر از او ساقط است، لکن احتياط اين است که بعد از نماز جمعه نماز ظهر را هم بخواند.[9]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ توضيح المسائل آيت الله فاضل لنکراني.
2ـ منهاج الصالحين آيت الله خوئي.
3ـ و توضيح المسائل آيت الله مکارم شيرازي.
[1]. جمعه / 9.
[2]. قرائتي، محسن، پرتويي از اسرار نماز، تهران، نشر مرکز فرهنگي درس هايي از قرآن، 1384ش، ص233.
[3]. همان، ص235.
[4]. همان، ص236.
[5]. همان، ص237.
[6]. همان، ص237.
[7]. همان، ص238.
[8]. حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، بيروت، 1412ق، ج3، ص4.
[9]. موسوي خميني، سيد روح الله، ترجمه تحرير الوسيله، قم، دفتر انتشارات اسلامي جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1366ش، ص419.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۶۴
من وقت ندارم نماز جمعه بروم گناه کرده ام چه سهوا و چه عمدا؟ در مورد اهميت و جايگاه نماز جمعه توضيح دهيد اگر کسي سهوا يا عمدا آن را ترک کند گناه کرده است؟
- نشان کردن
پرسش
من وقت ندارم نماز جمعه بروم گناه کرده ام چه سهوا و چه عمدا؟ در مورد اهميت و جايگاه نماز جمعه توضيح دهيد اگر کسي سهوا يا عمدا آن را ترک کند گناه کرده است؟
پاسخ
در مراسمات اجتماعي مسلمين، نماز جمعه جايگاه والايي دارد و نه تنها يک عبادت بلکه مظهر وحدت مسلمين و شکوه و عظمت اسلام است قرآن کريم درباره نماز جمعه مي فرمايد:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِي لِلصَّلَاةِ...؛[1]» اي ايمان آوردگان وقتي به نماز روز جمعه ندا داده مي شويد به سوي ياد خدا بشتابيد و داد و ستد را رها کنيد.[2]
در اين زمينه احاديث بسياري نقل شده که بعضي از آن احاديث را نقل مي کنيم ، رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نماز جمعه را «حج مساکين» دانسته و آن را موجب آمرزش گناهان شمرده است. رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در آغاز هجرت وقتي به مدينه رسيد اولين نماز جمعه را به پا داشت و اين اجتماع شکوهمند و سازنده را پايه گذاري کرد.
اين نماز جمعه، بُعد سياسي و حکومتي دارد، خطيب و امام جمعه، يا حاکم مسلمين است،و يا کسي که از طرف رهبري، به اين سمت منصوب شده است. برکات و آثار سازنده تربيتي و اجتماعي اين عبادت سياسي بسيار است که به چند نمونه اشاره مي شود:
1. تقويت روحيّه اخوت و برادري:
چرا که همه در يک مجمع و مصلاّ گرد مي آيند و با رنگ ها و نژادهاي مختلف کنار هم مي نشينند، آنچه در نماز جماعت بود به مراتب بيشتر و قوي تر در نماز جمعه اين تجمع هفتگي مسلمانان وجود دارد.[3]
2. تشکيل نيروهاي اسلام
اين عبادت به نوعي مسلمانان را بر محور عبادت و نماز، تشکّل و يک پارچگي مي بخشد و مايه ارعاب دشمنان اسلام و خنثي شدن توطئه هاي تفرقه افکنانه و شايعه هاي آنان است.
3. رشد فکري ـ سياسي مسلمانان
به مقتضاي مطالب آگاهي بخشي که در خطبه هاي نماز جمعه بيان مي شود مردم از مسائل سياسي کشور خود و جهان باخبر مي شوند و با آشنايي به وظايف اجتماعي خويش، در صحنه اجتماع حضور بيشتر مي يابند.
4. تقويت روحيّه جمعي
اين نيز از آثار نماز جمعه است که قطره هاي پراکنده افراد انساني را در يک اقيانوس گرد مي آورد و همه با ارتباط متقابل و شناسايي هم، روحيه اجتماعي پيدا مي کنند و انزوا و فردگرايي از بين مي رود.
5. مرکزيّت بسيج مردم
سنگر نماز جمعه بهترين جاي دعوت مردم به بسيج شدن براي جهاد و دفاع و حل مشکلات اجتماعي و ياري رساني به ديگران است. اين قدرت عظيم مردمي که در نماز جمعه متجلّي مي شود همواره مورد توجه بوده و در صدر اسلام نيز، رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و امير المؤمنين ـ عليه السلام ـ از مساجد و پس از خطبه ها، افراد را بسيج کرده و به جبهه هاي جهاد مي فرستادند.[4]
روش رسول خدا ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و پيشوايان معصوم ـ عليهم السلام ـ درباره نماز جمعه بيانگر اهميت و ضرورت اهتمام به اين فريضه است.
امام علي ـ عليه السلام ـ به عنوان بزرگداشت نماز جمعه و تعظيم اين شعائر، پابرهنه براي[5] نماز جمعه حاضر مي شد و کفش ها را در دست چپ مي گرفت و مي فرمود اين نماز جايگاه خاص الهي است و اين کار را از روي تواضع در برابر خداوند انجام مي داد.
با اين حساب اهميّت اين فريضه آشکار مي شود و مسلمانان متعهد نبايد[6] از حضور در اين صحنه سياسي عبادي غفلت ورزند.
امام امّت (ره) فرمود نماز جمعه که نمايشي از قدرت سياسي و اجتماعي اسلام است، بايد هر چه باشکوه تر و پر محتواتر اقامه شود. ملّت عظيم و عزيز با شرکت خود بايد اين سنگر اسلامي را هر چه عظيم تر و بلند پايه تر حفظ نمايد تا به برکت آن توطئه هاي خائنان و دسيسه هاي مفسدان خنثي شود.[7]
در عقاب الاعمال از امام باقر ـ عليه السلام ـ نقل شده است که: نماز جمعه فريضه اي است که شرکت در آن در صورت حضور امام لازم است. و اگر کسي بدون علّت و عذر سه جمعه را ترک کند سه فريضه را ترک کرده است و ترک نمي کند سه فريضه را بدون علّت مگر منافق.[8]
امّا در عصر غيبت، افراد در خواندن نماز جمعه و نماز ظهر مخيرند(اختیار دارند)، خواندن نماز جمعه افضل و خواندن نماز ظهر احوط است. کسي که نماز جمعه را بخواند بنابر اقوي نماز ظهر از او ساقط است، لکن احتياط اين است که بعد از نماز جمعه نماز ظهر را هم بخواند.[9]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ توضيح المسائل آيت الله فاضل لنکراني.
2ـ منهاج الصالحين آيت الله خوئي.
3ـ و توضيح المسائل آيت الله مکارم شيرازي.
[1]. جمعه / 9.
[2]. قرائتي، محسن، پرتويي از اسرار نماز، تهران، نشر مرکز فرهنگي درس هايي از قرآن، 1384ش، ص233.
[3]. همان، ص235.
[4]. همان، ص236.
[5]. همان، ص237.
[6]. همان، ص237.
[7]. همان، ص238.
[8]. حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، بيروت، 1412ق، ج3، ص4.
[9]. موسوي خميني، سيد روح الله، ترجمه تحرير الوسيله، قم، دفتر انتشارات اسلامي جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1366ش، ص419.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 16 امرداد 01
- بازدید
- ۶۴
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.