شهداء چه حقي بر گردن ما دارند؟ آيا زنده نگاه داشتن يادشان وظيفه است؟ چرا؟

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

شهداء چه حقي بر گردن ما دارند؟ آيا زنده نگاه داشتن يادشان وظيفه است؟ چرا؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

لفظ شهيد از کلمه شهادت گرفته شده است. يعني (کشته شدن در راه خدا)[1] و در اسلام آن چه منجر به شهادت يعني مرگ آگاهانه در راه هدف مقدس مي گردد، به صورت يک اصل درآمده و نام آن جهاد است. پس جهاد مقدمه شهادت است و در مورد فضيلت جهاد مولاي متقيان علي(ع) مي فرمايد: براستي جهاد دري از درهاي بهشت است که خداوند آن را به روي اولياء مخصوص اش مي گشايد[2] و در ادامه مي فرمايد جهاد لباس تقوي است. پس شهيد يک کلمه و نشانه  است که از قداست خاصي برخودرار است، نه اينکه خود لفظ شهيد قداست داشته باشد، بلکه آن را از معني کسب مي کند. البته واژه ها و کلمه هاي زيادي است که داراي قداست است، ولي اگر کسي با مفاهيم اسلامي کمي آشنا باشد و در عرف خاص اسلامي اين را تلقي کند احساس مي کند که هاله اي از نور اين کلمه را فرا گرفته و آن هم شهيد است. پس مرگي شهادت است که انسان با توجه به خطرات احتمالي يا ظنّي يا يقيني فقط به خاطر هدفي مقدس و انساني و به تعبير قرآن في سبيل الله از آن استقبال کند و از نظر اسلام هر کس به مقام و درجه شهادت نايل آيد که اسلام با معيارهاي خاص خودش آن را شهيد مي شناسد، يعني در راه هدف هاي عالي اسلامي به انگيزه برقراري ارزش هاي واقعي کشته شود، يکي از عاليترين درجاتي است که انسان مي تواند برسد و به آن نائل گردد.

از نوع تعبير قرآن و احاديث و روايات درباره شهدا مي توان منطق اسلام و علت قداست يافتن را دريافت نمود به عنوان نمونه قرآن کريم در مورد به حق پيوستگي شهيد مي فرمايد: «وَلاَ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاء عِندَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ[3]»؛ گمان مبر آنان را که در راه حق شهيد شده اند مرده اند، خير، آنها زندگاني هستند در نزد پروردگارشان و متنعم به انعامات او».

تمام کساني که به بشريت به نحوي خدمت کرده اند، حقي بر بشريت دارند از هر راهي، چه علم، چه صنعت و غيره... ولي هيچ کس به اندازه حق شهداء بر بشريت حقي ندارند. به همين خاطر است که تمام انسانها عکس العمل هاي احساس آميزي درباره شهدا نشان مي دهند و بيش از ساير حقها مي دانند.

چرا اين حق بيشتر از ساير خدمتگزاران است؟

چون همه گروههاي خدمتگزار ديگر مديون شهداء هستند، ولي شهداء مديون آنها نيستند. مثلاً عالم در علم خود نيازمند محيطي است که  خدمت خود را انجام دهد، ولي شهيد کسي است که با فداکاري و از خود گذشتگي ، بدون هيچ چشم داشتي محيط را براي ديگران مساعد مي کند.[4]

پس حق بزرگي بر گردن ما دارند. امروزه در هر زمينه اي که ملاحظه مي کنيد، علمي، فرهنگي، اقتصادي و... پيشرفت هايي که حاصل مي شود به برکت اين شهدا است. چون ایشان نهال هاي رشد را کاشته اند که امروز جوانان دانشمند ما به فناوري هاي بزرگي دست پيدا مي کنند. آنها امنيت و آسايش را فراهم ساخته اند تا زمينه رشد تا اين حدّ بالا رود. به همين خاطر امام خميني(ره) مي فرمايد: جمهوري اسلامي مرهون شهادت شهيدان است و همين طور مي فرمايد نگذاريد پيش کسوتان شهادت به فراموشي سپرده شوند.[5]

و يا به همين خاطر که اين شهدا حقي بر گردن ما دارند مقام معظم رهبري مي فرمايد: اين نظام به برکت خون شهداء و مبارزات رزمندگان در جهاد شناخته شده است، با تبليغات از بين برنده،  خون شهدا مقابله کنيد.[6]

مگر اينان چه سرمايه اي داشتند (که حيات و هستي خود را فداي راه خدا کردند تا اسلام و انقلاب و مرام، علي(ع) و راه حسين(ع) و شوق مهدي(عج) بماند) جز قلبي پاک و سرشار از ايمان که  خون دلها و رگهايشان را به پاي نهال اسلام و انقلاب ريختند.

پس زنده نگه داشتن شهدا در واقع آثار تربيتي دارد که برگشتش به خود انسان است، که در ذيل به چند نمونه در باب نکته بيان مي شود:

نکته اول: اينکه با زنده نگه داشتن ياد شهدا روحيه ايثار- که مقدم داشتن ديگري بر خود است- در ما زنده مي شود، اين يک صفت ارزشمند اخلاقي است که در قرآن کريم و روايات مورد ستايش فراوان قرار گرفته است. قرآن از مؤمناني ياد مي کند، با آن که خودشان نيازمندند ولي ديگران را بر خويش مقدم مي دارند: «وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ... .[7]»

نکته دوم: يادشان موجب مي شود که به فریضه  مهم عمل به تکليف عمل کنيم. فرهنگ عمل به تکليف وقتي در جامعه و ميان افرادي حاکم باشد همواره احساس پيروزي مي کنند به تعبير قرآن: به احدي الحسنيين[8] دست مي يابند و در مبارزات چه کشته شوند چه به پيروزي سياسي و نظامي برسند هر دو صورت براي آنان خوب است.

نکته سوم: اينکه باعث مي شود در انسان روحيه غيرت -چه فردي چه ديني- زنده بماند و نسبت به تعرضات مختلف عکس العمل نشان دهد. الفقرة من الايمان.[9]

نکته چهارم: زنده ماندن روحيه. روحيه شهادت طلبي که فريضه بسيار مهمي خصوصاً براي نسل جوان مي باشد. يعني در شرايطي که مي بينيم همه انسانها اغلب براي زنده ماندن بيشتر تلاش مي کنند. کساني هستند که درک متعالي تري از حيات و کسب مقام دارند و حاضرند جان خود را فدا کنند و از شهادت در راه مکتب و دين خود استقبال کنند به چنين روحيه اي که همراه با رهايي از تعلقات دنيوي است شهادت طلبي است، که اين روحيه به وضوح در ياران باوفاي امام حسين(ع) نيز پيدا بود.[10]

 


[1] . عميد، حسن، فرهنگ فارسي عميد، 1369.

[2] . محمدي ري شهري، محمد، ترجمه ميزان الحکمه، 1379، ج2، باب جهاد.

[3] . آل عمران/169.

[4] . قيام و انقلاب مهدي ـ شهيد ـ انسان و سرنوشت، انتشارات صدرا، 1361.

[5] . صحيفه انقلاب، دفتر تبليغات اسلامي، ارديبهشت 1380.

[6]  . همان.

[7] . حشر/9.

[8] . توبه/52.

[9] . من لايحضره الفقيه،شیخ صدوق،دار الکتب الاسلامیه، ج3.

[10] . محدثي، جواد، پيام عاشورا، انتشارات پژوهشکده تحقيقات سپاه، سال 1381.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
16 امرداد 01
بازدید
۱۶۳
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.