كدام ذكر براي ايجاد محبت خداوند در دل مؤثر است؟ آيا ذكر قلبي هم ثواب دارد؟
كدام ذكر براي ايجاد محبت خداوند در دل مؤثر است؟ آيا ذكر قلبي هم ثواب دارد؟
پرسش
پاسخ
به ياد خدا بودن و ياد كردن خداوند را ذكر خدا ميگويند. ذكر دو قسم ميباشد: ذكر قلبي و ذكر لفظي. ذكر لفظي اين است كه وردها و ذكرهايي را بر زبان جاري سازيم.
ذكر قلبي نيز مربوط به قلب است و همان به ياد محبوب بودن و ياد كردن او در دل ميباشد. بعضي تصور ميكنند كه ذاكر فقط كسي است كه مشغول اذكار و اوراد خاصي باشد، ولي ذكر معنا و مفهوم وسيعتري دارد. گاهي ذكر در مقابل غفلت و فراموشي آمده است[1].
دوست عزيز، درست است كه گفتن برخي عبارات و جملات ذكر محسوب ميگردد؛ اما منظور اصلي از ذكر خداوند اين است كه در هر جا كه پاي طاعت خدا به ميان آيد، به ياد خدا باشي و اطاعتش كني و كجا كه معصيت خدا پيش آيد، به ياد او باشي و آن را ترك كني[2].
بله، نه تنها ذكر قلبي ثواب دارد، بلكه ثواب ذكر قلبي بالاتر از ثواب ذكر لفظي ميباشد به همين دليل خداوند در قرآن ما را به اين نوع ذكر دعوت ميكند و ميفرمايد: «خداوند خويش را به حال زار و پنهاني در دل خود ياد كن»[3]-[4].
راه تحصيل محبت خداوند
حال توصيههايي را براي كسب و تقويت محبت الهي در دل، عرض ميكنم انشاء الله كه مفيد باشد.
1. ذكر: ذكر خدا و به ياد او بودن باعث افزايش محبت خدا در دل ميگردد[5].
ذكر خدا ممكن است به صورتهاي زير باشد:
الف) ذكر صلوات، لا اله الا الله، سبحان الله و...
ب) تسبيحات حضرت فاطمه زهرا(س)، (34 مرتبه الله اكبر، 33 مرتبه الحمد لله و 33 مرتبه سبحان الله).
امام صادق ميفرمايند: يكي از مصاديق ذكر كثير[6] در قرآن، تسبيحات حضرت فاطمه(س) است[7].
ج) شروع و پايان كارها با بسم الله.
د) نمازهاي يوميه.
هـ) قرائت قرآن
و) دعا كردن
همانگونه كه قبلاً عرض كرديم، ذكر اصلي اين است كه در همه حال خدا را ياد كنيم و با ياد او اطاعتش كنيم و از گناهان بپرهيزيم.
2. ياد كردن نعمتها؛ خداوند در خطاب به حضرت موسي ميفرمايند: نعمتها و احسانهاي مرا به مردم بگو و بلاهايي را كه ميتوانستم نازل كنم، به آنها گوشزد كن، مردم وقتي كه فهميدند من اينهمه خير درباره آنها ميكنم، مرا دوست ميدارند [ و صحبت من در دل آنان جاي ميگيرد.][8]
3. بيرون كردن صحبت غير خدا از دل، با خارج كردن محبت دنيا و محبت غير او از قلب، محبت خداوند در قلب انسان افزايش مييابد. خداوند در حديث قدسي ميفرمايد: اي بني آدم، محبت دنيا را از قلب بيرون نما، زيرا كه محبت من و محبت دنيا در يك قلب جمع نميگردد[9].
تذكر: البته اين مطلب منافاتي با استفاده از نعمتهاي دنيا و همچنين منافاتي با محبت به ديگران ندارد.
4. شناخت و معرفت خداوند، هرچه شناخت قويتر و عميقتر باشد، محبت خداوند نيز در دل عميقتر و قويتر خواهد بود[10]. و خداوند در قرآن ميفرمايد: آنان كه ايمان آوردند، خدا را بيشتر دوست دارند[11].
5. محبت اهلبيت(ع)، توسل و رابطه محبت آميز قلبي با اولياي الهي باعث افزايش ايمان[12] و افزايش محبت خداوند در قلب ما ميشود.
[1] . متقيان، محمدرضا، جوانان و پرسشهاي عرفاني، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم، 1382، ص 80.
[2] . علامه محمدحسين طباطبائي، الميزان، مترجم همداني، محمدباقر انتشارات اسماعيليان، 1392 هـ. ج 1، ص 512،.
[3] . سوره اعراف، آيه 205.
[4] . شرح چهل حديث، حضرت امام خميني(ره)، ص 290، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام(ره)، 1373 هـ .
[5] . سيدعبدالله شبر، اخلاق شبّر، ترجمه جباران، محمدرضا ، ص 414، انتشارات هجرت، 1378.
[6] . سوره احزاب، ايه 41.
[7] . مرحوم كليني، اصول كافي، ص 259، ج 4، دفتر نشر فرهنگ اهلبيت(ع)، بيتا.
[8] . كليات حديث قدسي، شيخ حر عاملي، مترجم زين العابدين كاظمي خلخالي، ص 138، انتشارات دهقان، 1377.
[9] . كليات حديث قدسي، شيخ حر عاملي، مترجم زين العابدين كاظمي خلخالي، ص 161، انتشارات دهقان، 1377.
[10] . اخلاق، مرحوم سيدعبدالله شبر، مترجم محمدرضا جباران، ص 405، انتشارات دهقان، 1378.
[11] . سوره بقره، آيه 165.
[12] . اخلاق اسلامي، احمد ديلمي، مسعود آذربايجاني، ص 342، دفتر نشر و پخش معارف، 1380.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 14 امرداد 01
- بازدید
- ۱۱۳
كدام ذكر براي ايجاد محبت خداوند در دل مؤثر است؟ آيا ذكر قلبي هم ثواب دارد؟
- نشان کردن
پرسش
كدام ذكر براي ايجاد محبت خداوند در دل مؤثر است؟ آيا ذكر قلبي هم ثواب دارد؟
پاسخ
به ياد خدا بودن و ياد كردن خداوند را ذكر خدا ميگويند. ذكر دو قسم ميباشد: ذكر قلبي و ذكر لفظي. ذكر لفظي اين است كه وردها و ذكرهايي را بر زبان جاري سازيم.
ذكر قلبي نيز مربوط به قلب است و همان به ياد محبوب بودن و ياد كردن او در دل ميباشد. بعضي تصور ميكنند كه ذاكر فقط كسي است كه مشغول اذكار و اوراد خاصي باشد، ولي ذكر معنا و مفهوم وسيعتري دارد. گاهي ذكر در مقابل غفلت و فراموشي آمده است[1].
دوست عزيز، درست است كه گفتن برخي عبارات و جملات ذكر محسوب ميگردد؛ اما منظور اصلي از ذكر خداوند اين است كه در هر جا كه پاي طاعت خدا به ميان آيد، به ياد خدا باشي و اطاعتش كني و كجا كه معصيت خدا پيش آيد، به ياد او باشي و آن را ترك كني[2].
بله، نه تنها ذكر قلبي ثواب دارد، بلكه ثواب ذكر قلبي بالاتر از ثواب ذكر لفظي ميباشد به همين دليل خداوند در قرآن ما را به اين نوع ذكر دعوت ميكند و ميفرمايد: «خداوند خويش را به حال زار و پنهاني در دل خود ياد كن»[3]-[4].
راه تحصيل محبت خداوند
حال توصيههايي را براي كسب و تقويت محبت الهي در دل، عرض ميكنم انشاء الله كه مفيد باشد.
1. ذكر: ذكر خدا و به ياد او بودن باعث افزايش محبت خدا در دل ميگردد[5].
ذكر خدا ممكن است به صورتهاي زير باشد:
الف) ذكر صلوات، لا اله الا الله، سبحان الله و...
ب) تسبيحات حضرت فاطمه زهرا(س)، (34 مرتبه الله اكبر، 33 مرتبه الحمد لله و 33 مرتبه سبحان الله).
امام صادق ميفرمايند: يكي از مصاديق ذكر كثير[6] در قرآن، تسبيحات حضرت فاطمه(س) است[7].
ج) شروع و پايان كارها با بسم الله.
د) نمازهاي يوميه.
هـ) قرائت قرآن
و) دعا كردن
همانگونه كه قبلاً عرض كرديم، ذكر اصلي اين است كه در همه حال خدا را ياد كنيم و با ياد او اطاعتش كنيم و از گناهان بپرهيزيم.
2. ياد كردن نعمتها؛ خداوند در خطاب به حضرت موسي ميفرمايند: نعمتها و احسانهاي مرا به مردم بگو و بلاهايي را كه ميتوانستم نازل كنم، به آنها گوشزد كن، مردم وقتي كه فهميدند من اينهمه خير درباره آنها ميكنم، مرا دوست ميدارند [ و صحبت من در دل آنان جاي ميگيرد.][8]
3. بيرون كردن صحبت غير خدا از دل، با خارج كردن محبت دنيا و محبت غير او از قلب، محبت خداوند در قلب انسان افزايش مييابد. خداوند در حديث قدسي ميفرمايد: اي بني آدم، محبت دنيا را از قلب بيرون نما، زيرا كه محبت من و محبت دنيا در يك قلب جمع نميگردد[9].
تذكر: البته اين مطلب منافاتي با استفاده از نعمتهاي دنيا و همچنين منافاتي با محبت به ديگران ندارد.
4. شناخت و معرفت خداوند، هرچه شناخت قويتر و عميقتر باشد، محبت خداوند نيز در دل عميقتر و قويتر خواهد بود[10]. و خداوند در قرآن ميفرمايد: آنان كه ايمان آوردند، خدا را بيشتر دوست دارند[11].
5. محبت اهلبيت(ع)، توسل و رابطه محبت آميز قلبي با اولياي الهي باعث افزايش ايمان[12] و افزايش محبت خداوند در قلب ما ميشود.
[1] . متقيان، محمدرضا، جوانان و پرسشهاي عرفاني، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم، 1382، ص 80.
[2] . علامه محمدحسين طباطبائي، الميزان، مترجم همداني، محمدباقر انتشارات اسماعيليان، 1392 هـ. ج 1، ص 512،.
[3] . سوره اعراف، آيه 205.
[4] . شرح چهل حديث، حضرت امام خميني(ره)، ص 290، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام(ره)، 1373 هـ .
[5] . سيدعبدالله شبر، اخلاق شبّر، ترجمه جباران، محمدرضا ، ص 414، انتشارات هجرت، 1378.
[6] . سوره احزاب، ايه 41.
[7] . مرحوم كليني، اصول كافي، ص 259، ج 4، دفتر نشر فرهنگ اهلبيت(ع)، بيتا.
[8] . كليات حديث قدسي، شيخ حر عاملي، مترجم زين العابدين كاظمي خلخالي، ص 138، انتشارات دهقان، 1377.
[9] . كليات حديث قدسي، شيخ حر عاملي، مترجم زين العابدين كاظمي خلخالي، ص 161، انتشارات دهقان، 1377.
[10] . اخلاق، مرحوم سيدعبدالله شبر، مترجم محمدرضا جباران، ص 405، انتشارات دهقان، 1378.
[11] . سوره بقره، آيه 165.
[12] . اخلاق اسلامي، احمد ديلمي، مسعود آذربايجاني، ص 342، دفتر نشر و پخش معارف، 1380.
اطلاعات مطلب
- تاریخ انتشار
- 14 امرداد 01
- بازدید
- ۱۱۳
دیدگاه کاربران
هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.