چگونه با تاركان نماز برخورد كنيم؟ وظيفه ما در قبال آنها چيست...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چگونه با تاركان نماز برخورد كنيم؟ وظيفه ما در قبال آنها چيست؟
پاسخ کارشناسی

پاسخ

در برخورد با اينگونه افراد بايد از روش‎هاي هدايت و ارشاد و شيوة صحيح امر به معروف و نهي از منكر استفاده نماييد. براي توضيح بيشتر، لازم است به نكات زير، اشاره شود:
1. شناخت علل و زمينه‎هاي ترك نماز در افراد.
قبل از هر چيز لازم است علل و عوامل اينكه اين افراد نماز نمي‎خوانند را شناسايي نماييد، عوامل بسياري مي‎تواند در اين خصوص نقش داشته باشد ازجمله: برخوردهاي نادرست والدين و اطرافيان، عدم توجه والدين در تربيت مذهبي فرزندان، تأثيرپذيري از افراد منحرف و دوستان ناباب، عدم آشنايي افراد نسبت به فلسفة نماز و... آشنايي با اين عوامل بسيار مهم و ضروري است. چه بسا ممكن است اين افراد از اهميت و نقش سازندة نماز در زندگي اطلاعي نداشته باشند و از همين جهت نسبت به آن بي‎تفاوتند. يا ممكن است در زندگي خود دچار خطا و اشتباه شده‎اند لذا فكر مي‎كنند كه رابطه آنها با خداوند قطع شده است و اگر هم نماز بخوانند مورد قبول واقع نمي‎شود، احتمال ديگر اينكه نماز داراي دو بعد است. يكي بعد ظاهري آن و ديگري بعد باطني و معنوي آن، نماز در صورتي براي انسان نشاط و آرامش رواني ببار مي‎آورد كه با حضور قلب و با معنويت خاصي بپا داشته شود، برخي افراد چون نمي‎توانند با حضور قلب نماز بخوانند و به نتايج معنوي آن دست يابند، به مرور زمان از اصل نماز دست بر‎مي‎دارند. هر يك از افراد ممكن است علت خاصي براي ترك نماز داشته باشند لذا براي شما كه مي‎خواهيد آنها را هدايت و راهنمايي كنيد، شناخت اين علل بسيار مهم است زيرا بايد بر اساس آنها روش و شيوة خاصي را در هدايت آنها انتخاب نماييد.
2. بهترين روش را در برخورد با آنها برگزينيد:
استفاده از روش و راهكار مناسب براي هدايت و راهنمايي افرادي كه نماز نمي‎خوانند بسيار مفيد و كارساز است. در آيات و روايات به اين نكته تأكيده شده است كه در هدايت و راهنمايي افراد و به طور كل در امر به معروف و نهي از منكر بايد روش مناسبي را انتخاب نمود، داشتن حسن خلق، برخورداري از ملايمت و برخورد نرم، و پرهيز از توهين و تحقير مي‎تواند در موفقيت شما مؤثر باشد. رهبران ديني ما نيز با برخورد شايسته و اخلاق نيكو ديگران را به اسلام و رعايت احكام و مسائل ديني دعوت مي‎نمودند.[1]خداوند در قرآن خطاب به پيامبر ـ‌صلي الله عليه و آله ـ مي‎فرمايد: اگر تندخو و سخت دل بودي (يعني اگر با رفتار شايسته و مناسب با افراد برخورد نمي‎كردي) مردم از گرد تو پراكنده مي‎شدند.[2] بنابراين شما نيز سعي كنيد در برخورد با افرادي كه نماز نمي‎خوانند، برخورد شايسته، چهرة باز، حوصله و بردباري و سعة صدر داشته باشيد.
3. تكيه بر نقاط مثبت و تشويق
يكي از روش‎هاي مناسب و اثرگذار در برخورد با افرادي كه نماز نمي‎خوانند، تشويق آنها به اعمال نيكو از جمله نماز است، در برخورد با افراد اگر روي جهات خوب و نقاط مثبت آنها انگشت بگذاريم و تشويقشان كنيم، آنگاه ازكار ناشايست آنها مثل نماز نخواندن انتقاد كنيم، آن تقدير قبلي، زمينة پذيرش انتقاد بعدي و اصلاح رفتار نادرست آنها را فراهم مي‎كند پس نبايد تنها عيوب و خطاها را ديد، افرادي كه نماز نمي‎خوانند قطعاً از برخي جهات ديگر افراد خوب و داراي توانمندي‎هاي شايسته‎اي هستند، مثلاً در راستگويي، امانت‎داري، همكاري و تعاون با ديگران و... يا آشنايي با برخي مهارت‎ها برتر از ديگرانند، شما مي‎توانيد ابتدا روي اين نكات تأكيد نماييد و شخصيت آنها را محترم بشماريد، سپس بگوييد شخصيتي مانند شما كه اين همه مهارتها، توانايي‎ها و خوبي‎ها را دارد اگر نماز بخواند و رابطه صميمي و عاطفي با خدا برقرار نمايد، قطعاً به موفقيت‎هاي بيشتري نايل خواهد شد، خلاصه آنكه: هرگز با توهين و تحقير و اهانت، به خصوص در حضور ديگران نمي‎توان كسي را به نماز و ديگر مسايل مذهبي جذب كرد، يا او را از كار زشت بازداشت. بلكه اين گونه برخوردها، گاهي عامل لجاجت مي‎شود و شرايط را بدتر مي‎كند، و چه بسا اينگونه برخوردها در گذشته از سوي والدين و ديگران باعث شده است كه افرادي در سنين نوجواني و جواني علاقه چنداني به نماز و مسائل مذهبي نداشته باشند.
4. ارائه الگو
ارايه الگوي مناسب براي افرادي كه نماز نمي‎خوانند، در جذب و دعوت آنها به نماز، بسيار مؤثر است. تحقيقات روان شناختي نشان داده است كه با استفاده از روش الگويي مي‎توان بسياري از نابهنجاري‎ها و رفتارهاي انحرافي را اصلاح و درمان كرد.[3] بنابراين شما مي‎توانيد خود، الگوي مناسبي براي ديگران باشيد، اگر دوستان شما يا حتي برخي افراد خانواده علاقه چنداني به نماز ندارند وقتي ببينند كه شما مقيد به نماز هستيد و هميشه نماز خود را در اوّل وقت و با رعايت احكام و شرايط آن انجام مي‎دهيد و از اخلاق و رفتار نيكو برخورداريد، آنها نيز علاقمند به نماز مي‎شوند و از سوي ديگر گفتار و رهنمودهاي شما را نيز مي‎پذيرند.
5. تبيين جايگاه نماز
ضمناً تبيين جايگاه نماز در زندگي و اينكه ما به نماز نيازمنديم نه خدا به نماز ما، از جمله روش‎هايي است كه مي‎تواند بينشي درست به افراد داده و آنها را به اقامة نماز ترغيب نمايد.
6. توجه به وظيفه نه نتيجه
توجه داشته باشيد كه در برخورد با افرادي كه به مسائل شرعي اهميت نمي‎دهند و يا اهل نماز نيستند، وظيفه شما انجام امر به معروف و نهي از منكر است. در امر به معروف و نهي از منكر حتماً بايد راهكارهاي ياد شده و ديگر روشهايي كه در كتابهاي اخلاق آمده است رعايت شود، اما اينكه حتماً اين افراد هدايت و اصلاح شوند، شما وظيفه‎اي نداريد، ممكن است آنها آنقدر لجوج و غير منطقي باشند كه هيچ روشي مؤثر واقع نشود و يا در مقابل شما عكس العمل منفي نشان دهند. در اين صورت شما وظيفه خود را انجام داده‎ايد و مي‎توانيد نسبت به اين افراد حساس بوده و تنفّر قلبي داشته باشيد.
در پايان اميدوارم با به كارگيري روش‎هاي ياد شده بتوانيد افرادي را كه نماز نمي‎خوانند يا سهل انگار هستند، به نماز دعوت نماييد.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. دادسراي انقلاب اسلامي . شيوه‎هاي صحيح امر به معروف و نهي ازمنكر . سازمان تبليغات اسلامي . چاپ اول . 1369 .
2. محدثي . جواد  . راه رشد ( امر به معروف و نهي از منكر ) . ستاد احياء امر به معروف و نهي از منكر . چاپ اول . 1376 .
3. ستاد اقامه نماز . نماز و تربيت . ستاد اقامه نماز . چاپ اول . 1377 .

پي نوشت ها:
[1] .  مجلسي . بحار الانوار . ج 47 . ص 349 . مكتب الاسلاميه .
[2] . آل عمران/159 .
[3] . براي مطالعه بيشتر ر.ك : سيف . علي اكبر . تغيير رفتار و رفتار درماني . فصل‎هاي 8 و 16 . نشر دوران . چاپ چهارم . 1379 .

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
3 آذر 93
بازدید
۱٬۶۳۱
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.