چگونه مي توان فهميد به خدا ايمان داريم؟ فردي هستم که مدام به وجود خدا شک مي کنم از طريق سه برهان موجود...

  • نشان کردن
؟
متن کاربر

پرسش

چگونه مي توان فهميد به خدا ايمان داريم؟ فردي هستم که مدام به وجود خدا شک مي کنم از طريق سه برهان موجود براي اثبات خدا (فطرت، نظم، علت و معلول) نمي توانم پي به وجود خدا ببرم از طرف ديگر طبق آيات قرآن به سبب ظلم انسان به انکار و نفهميدن خداوند دچار مي شود و همين موضوع بسيار مرا نگران کرده است با اين حال او را حس مي کنم و وظايف ديني (از قبيل نماز و روزه و...) خود را انجام مي دهم البته به اينکه خدا را حس مي کنم نيز شک مي کنم حال نمي دانم به خدا ايمان دارم يا خير؟ لطفا علائمي معرفي کنيد که با کمک آن متوجه شوم که آيا به خدا ايمان دارم يا خير؟

پاسخ کارشناسی

پاسخ

در باب مشکلي که مطرح فرموده ايد به چند نکته اشاره مي شود:

1. به نظر مي رسد اين گونه شک ها و افکار آزار دهنده که ذهن شما را درگير کرده و آرامش را از شما سلب نموده است، بيش از آن که ناشي از شک ورزي هاي عالمانه و بهنجار باشد، ريشه در وسواس هاي فکري، اضطراب و افسردگي دارد.

از اين رو توصيه مي شود که در اسرع وقت به يکي از کلينک هاي مشاوره و روان درماني مراجعه کرده و يا دست کم با مشاوران مرکز ملي پاسخ گويي( 09640) تماس گرفته و راهنمايي بخواهيد.

وسواس هاي فکري، افکاري مزاحم، تکراري، کوبنده و مقاومت ناپذيري هستند که بسته به شخصيت هر فرد با محتواي خاص، به ذهن او هجوم مي آورند و هر گونه تلاش براي بيرون کردن آنها و يا پاسخ گويي به شک ها و سؤالاتي که بر مي انگيزند با شکست مواجه مي شود.

وسواس فکري يک بيماري است امّا قابل درمان، اگر به موقع براي درمان آن اقدام شود.

2. در صورتي که مشاور تشخيص داد که شما مبتلا وسواس فکري نيستيد و اين افکار و شک ها سالم و بهنجارند، توصيه مي کنيم، با يک مشاور مذهبي به صورت مستقيم و زنده مباحثه کنيد؛ مشاوران اعتقادي همان مرکز (09640) مي توانند به شما کمک فراوان کنند.

قبل از پرداختن به موضوع اصلي که سعي در بر طرف کردن شک شما باشد چند نکته را متذکر مي شويم.

اولا شک و ترديد مقدمه اي است براي رشد و کمال فکري و اعتقادي، پس نبايد از بروز آن شک نگران باشيد و اصلا آن انگيزه اي است که موجب تلاش فکري انسان مي شود و او را از تاريکي ها به سوي روشنايي راهنمايي مي کند. پس بايد از شک(البته نه شک وسواس گونه) استقبال کرد و انسان بايد در پي راه کارهايي باشد که از اين شک به نفع خود بهره برداري کند نه اين که شک باعث از بين رفتن مقداري از ايمان او شود، اگر انسان دچار شک شود و به دنبال حل آن نباشد، شک ها به اوهام و تخيلات تبديل مي شود، پس اين که شک مي کنيد هم يک نکته مثبت است و هم متناسب سن شماست و اصلا نبايد نگران باشيد.

ثانيا: براي بر طرف کردن شک بايد از راهکارهاي متناسب استفاده کرد ، تا انسان بتواند به سلامت از آن عبور کند و اين پلي باشد براي رسيدن به حقيقت. بدون شک اين امر براي من و شما ميسر است چون در ابتداي راه هستيم و بايد تلاش کنيم هر چه بيشتر خودمان را به راهکارهاي عقلاني و دروني نزديک کنيم تا اعتقادات از اين شک ها و طوفان حوادث در امان بماند و به سر منزل مقصود برسيم.

در نهايت ما بايد اين مطلب را بدانيم که انسان ها يا در مطلبي شک مي کنند يا شک نمي کنند. گروه اول اگر شک کنند، يا دنبال حقيقت مي روند يا نمي روند، اگر به دنبال حقيقت بروند به نتيجه مي رسند و در نهايت به آرامش مي رسند، اگر به دنبال حقيقت نروند در شک خود مي مانند و دچار تخيل و توهم مي شوند، امّا گروه دوم يا شک نمي کنند که اينها يا به حقيقت رسيده اند يا اصلا نسبت به اين مسائل بي تفاوتند که اينها همان غافلانند.

اکنون براي رسيدن به جواب سؤال شما مقداري درباره ايمان و راه کارهاي تقويت آن عرض مي کنيم. درباره ايمان گفته شده، ايمان از ماده أمن گرفته شده به معناي امنيت دادن است.[1] مناسبتش اين است که مؤمن در واقع موضوعات اعتقادي خود را از شک و ترديد که آفت اعتقادات است امنيت مي بخشد.[2]

از يک طرف ايمان داراي متعلقاتي است، يعني چيزهايي که انسان بايد به آنها معتقد شود و باور داشته باشد. مانند ايمان به خدا، به پيامبران ـ عليهم السلام ـ به آخرت به معصومين ـ عليهم السلام ـ و... که در اين ميان شما ايمان به خدا را مطرح کرديد.

از طرف ديگر ايمان داراي مراتب و درجاتي است و به تبع آن افراد با ايمان هم داراي درجاتي مي شوند که به طور خلاصه مراتب ايمان عبارت است از:

الف) مرتبه اول ايمان، اعتقاد قلبي به مضمون شهادتين و عمل به غالب احکام فرعي اسلام است.

ب) مرتبه دوم ايمان، اعتقاد به تمام حقايق ديني و خلوص عمل براي خدا

ج) مرتبه سوم ايمان، ايمان داراي ويژگي هاي خاصي از جمله دوري کردن از لغو، تسليم پروردگار و... مي شود.

د) مرتبه چهارم ايمان، کليه افعال و اعمال انسان مطيع محض پروردگار مي شود،[3] به چنان ايماني مي رسد که «لا خوف عليهم و لاهم يحزنون[4]» نه ترسي بر ايشان است و نه آنها غمگين مي شوند، پس ايمان از اعتقاد به شهادتين که اولين مسئله در اسلام است شروع مي شود و نهايت آن يقين مي باشد. خيلي از ماها هنوز در همان مراتب اوليه ايمان قرار داريم و بايد براي رسيدن به درجات بالاتر ايمان تلاش کنيم تا بتوانيم بر شک و شکاکيت غلبه کنيم. اگر اين امر اتفاق بيافتد، ديگر نه در وجود خدا شک مي کنيم نه در آخرت، نه از مرگ مي ترسيم، نه به برنامه هايي که توسط پيامبر از طرف خدا آمده ايراد مي گيريم در آيه اي از قرآن آمده است:

«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُوْلَئِک هُمُ الصَّادِقُونَ.[5]» در حقيقت مؤمنان کساني هستند که به خدا و پيامبر او گرويده و ديگر شک نياورده و با مال و جانشان در راه خدا جهاد کردند اينان همان راست کردارانند.

با توجه به ايمان و مسائلي که اطراف آن است از جمله مراتب ايمان، حال سؤال اين است که اين ايمان را چگونه مي توانيم تقويت کنيم؟ تا با هر شک و شبهه اي ميدان را خالي نکنيم، يا در مقابله شک هاي بيشتر و بدتر، آن ايمان، ما را واکسينه کند؟ براي رسيدن به چنين ايماني و رسيدن به مراتب بالاي ايمان راه حل هاي زير پيشنهاد مي شود.

1. بالا بردن شناخت و معرفت با استفاده از کتب اعتقادي مختلف، مشورت با صاحب نظران مثل همين مکاتبه اي که انجام داده ايد، از جمله کتب اعتقادي مانند: «آفريدگار جهان»، آيت الله مکارم شيرازي، توحید،اثر آیت الله شهید دستغیب،.

2. عمل در راستاي ايمان؛ شناخت و معرفت به تنهايي کافي نيست، بلکه بايد به دستورات الهي نيز عمل کرد. امام علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند: هر کس به آنچه که خدا بر او واجب کرده، عمل کند از عابدترين مردم است.[6]

در بيشتر آيات قرآن ايمان همراه عمل صالح ذکر شده است مانند: «إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ.[7]» قطعا همه انسان ها در زيان و خسرانند، مگر کساني که ايمان آورده اند و کارهاي شايسته انجام داده اند. يعني ايماني که همراه عمل صالح است انسان را از خسران نجات مي دهد، اين مي رساند که ايمان با عمل صالح است که رشد مي کند تقويت مي شود، نه ايمان به تنهايي.

3. يکي ديگر از اين راه حل ها، تفکر و تأمل در صفحات خداوند، نشانه هاي خداوند در وجود خودمان، در اطرافمان کلا درموجودات و مخلوقات خداوند.

4. انجام دادن کارها براي خدا يا اخلاص در کارها باعث تقرب هر چه بيشتر انسان به سوي خدا مي شود و باعث تقويت ايمان مي شود. «فَمَن کانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِک بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا.[8]» هر کس اميدوار است به ديدار پروردگارش باشد پس بايد کار شايسته انجام دهد و اين کار براي خدا باشد.

5. دوري از گناهان و داشتن تقوي و پرهيزکاري «يِاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إَن تَتَّقُواْ اللّهَ يَجْعَل لَّکمْ.[9]»

اي کساني که ايمان آورده ايد: اگر از مخالفت فرمان خدا بپرهيزيد، براي شما وسيله اي جهت جدا ساختن حق از باطل قرار مي دهد.

6. استقامت در بندگي و ماندن در مسير که همان صراط مستقيم است حضرت علي ـ عليه السلام ـ در اين باره مي فرمايند: «دوام العبادة برهان الظفر بالسعادة».[10] عبادت بادوام و هميشگي دليل قاطع بر پيروزي و سعادت و خوشبختي است.

البته براي رسيدن به ايمان قوي، معرفت و عمل مهم ترين شرط است که انسان را از شک و شبهه عبور مي دهند و به يقين نزديک مي کنند. يقيني که اگر انسان به آن نزديک شد، مي شود «المؤمن کالجبل الراسخ لا تحرکه العواصف» مؤمن مانند کوه استوار است و بادهاي تند او را تکان نمي دهند. که حضرت علي ـ عليه السلام ـ نيز در مورد يقين مي فرمايند: «الايمان شجرة اصلها اليقين» ايمان درختي است که ريشه آن يقين است.

و برآيند آن مي شود وقتي ايمان محکم شد، انسان با هر مشکلي که روبرو شد احساس آرامش مي کند و احساس هاي متفاوت به او دست نمي دهد.

علاوه بر نکات بالا بايستي به اين امر نيز توجه داشت که به هر حال انجام گناه و يا ارتباط با افرادي که تقيّدي به مسائل مذهبي و ديني ندارند و در ذهن آنان چيزي غير از شبهه نيست و فقط با شبهه پراکني ذهن ديگران را مسموم مي کنند، تأثير بسيار منفي بر باورهاي انسان مي گذارد و باعث ترديد و شک در امور مي شود. لذا سعي نمائيد از هر گونه خطا و گناه دوري نمائيد و از ارتباط با افراد سست عقيده و غير مقيد به مسائل ديني اجتناب نمائيد.

 


[1]. العين، ج8، ص389 و نيز ر.ک: المفردات،راغب اصفهانی، ج1، ص92.

[2]. طباطبائی، سید محمد حسین، تفسير الميزان، انتشارات اسلامیه، ج1، ص72.

[3]. همان، ج2، ص73.

[4]. يونس / 62.

[5]. حجرات / 15.

[6]. کلینی، محمد ابن یعقوب، اصول کافي، دار الکتب الاسلامیه، ج3، ص132.

[7]. عصر/2و3.

[8]. کهف/110.

[9]. انفال/29.

[10]. غرر و درر، باب عبادت، ص24 و 318.

اطلاعات مطلب

تاریخ انتشار
18 امرداد 01
بازدید
۱۹۴
گفت‌وگو

دیدگاه کاربران

حداقل ۵ کاراکتر؛ دیدگاه پس از بررسی نمایش داده می‌شود.

هنوز دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.